Hôm nay,  

Một Lương Tâm Rách Nát

16/12/202509:21:00(Xem: 10815)
Reiner
Chắc chắn, nước Mỹ chưa bao giờ đối diện với cuộc tấn công vào lương tri, bẻ gãy thành trì đạo đức, phá hủy nền móng nhân bản đến tận đáy như lúc này. (Minh họa: Việt Báo)

Sổ tay nghiên cứu của các chuyên gia tâm lý học hôm nay sẽ có thêm một ghi chú mới, tàn nhẫn hơn, kinh tởm hơn. Và chắc chắn nó chưa phải là tận cùng, của tổng thống nước Mỹ – Trump.

Trong những thời khắc nguy kịch nhất, thảm họa nhất, tổng thống Hoa Kỳ là người duy nhất có tiếng nói quyền lực với toàn dân để đưa họ vượt qua nghịch cảnh. Tổng thống sẽ trấn an dân bằng luật pháp, bằng ý chí kiên cường, bằng bản lĩnh lãnh đạo, bao dung nhưng dứt khoát. Thậm chí, có khi phải bằng mệnh lệnh sắc bén để khống chế những tư tưởng bốc đồng sẽ gây hỗn loạn. Mấy trăm năm lập quốc của Mỹ đã chứng minh rất nhiều lần như thế. Tiêu đề ngắn gọn, đơn giản của New York Times ngày 11 Tháng Chín, 2001: Nước Mỹ Bị Tấn Công – đủ để nói lên sự hỗn loạn của một cường quốc thế giới vào buổi sáng hôm đó. Tổng thống Bush đã nói gì? “Các khủng bố có thể làm rung chuyển nền móng của những tòa nhà cao nhất của chúng ta, nhưng chúng không thể chạm tới nền tảng của nước Mỹ. Những hành động này đã phá hủy các cột thép, nhưng chúng không thể làm suy yếu ý chí kiên cường của người Mỹ.”

Biết là so sánh khập khiễng, nhưng nhắc đến sự kiện 911 chỉ để muốn nói, nước Mỹ chưa phải chưa trải qua những thời khắc bi kịch, bàng hoàng.

Nhưng chắc chắn, nước Mỹ chưa bao giờ đối diện với cuộc tấn công vào lương tri, bẻ gãy thành trì đạo đức, phá hủy nền móng nhân bản đến tận đáy như lúc này.

Sáng nay, tổng thống thứ 47 đã sử dụng “quyền lực phát ngôn”, lợi dung vụ sát hại vợ chồng đạo diễn Rob Reiner và vợ của ông, Michele Reiner, để tô son trét phấn vào chiếc long bào chính trị của mình. Giữa lúc người mộ điệu, giới điện ảnh kịch trường bàng hoàng trước cái chết đầy bạo lực của vợ chồng Rob Reiner, có những lời chia buồn, tưởng nhớ chưa kịp đưa ra, thì Trump đã gửi đến người vừa khuất một điếu văn dài không thể tàn nhẫn hơn.

“Một sự việc rất đáng buồn đã xảy ra đêm qua ở Hollywood. Rob Reiner, đạo diễn phim và ngôi sao hài kịch tài năng nhưng đầy đau khổ và luôn vật lộn với cuộc sống, và vợ ông ta, Michele, đã qua đời cùng với vợ mình, được cho là do sự tức giận mà ông gây ra cho người khác bởi căn bệnh tâm thần nghiêm trọng, không thể chữa khỏi, được gọi là hội chứng rối loạn tâm thần vì bị ám ảnh bởi Trump (TRUMP DERANGEMENT SYNDROME), đôi khi được gọi tắt là TDS. Ông ta nổi tiếng là đã làm cho mọi người phát điên vì nỗi ám ảnh dữ dội về Tổng thống Donald J. Trump.”

Trump kết thúc bằng câu: “Cầu mong Rob và Michele yên nghỉ!”

Đó là một câu kết mà bất kỳ ai là một con người cũng thốt lên khi biết có một người vừa nằm xuống. Nhưng trong ngữ cảnh mà Trump đã viết ra trong toàn nội dung trên Truth Social Media, đó là một câu đáng khinh bỉ. Nó có vẻ chỉ còn thiếu một “icon” nháy mắt kế bên thì tròn nghĩa.

Bài đăng đó hoàn toàn đúng theo tiêu chuẩn của Trump.

Khi Donald Trump đang tải điếu văn ấy, không một chứng cứ nào từ cơ quan công lực, giới chức điều tra, nói rằng cái chết của vợ chồng ông Reiner liên quan đến quan điểm chính trị của ông. Sau đó, cảnh sát đã bắt giữ con trai út của gia đình Reiner, người từng công khai nói về những ngày tháng anh ta vật lộn với chứng nghiện ngập và tình trạng vô gia cư. Điều này càng khiến những lời viết của Trump trở nên vô minh hơn.

Tổng thống muốn thể hiện điều gì qua những ngôn từ bất an và bất nhẫn như thế? Hay muốn cho thấy nếu chống ông, bất đồng với ông, không cùng một mặt trận với ông, thì sẽ kết thúc như thế? Hay ông muốn cảnh báo nếu chống đối ông sẽ có nguy cơ bị giết? Hay căn bệnh ái kỷ lại bùng lên mãnh liệt trước cái chết của một người đã mạnh mẽ chỉ trích ông? Hay đơn giản là Trump quá tàn nhẫn? 

Dân Biểu Thomas Massie viết trên X: “Bất kể bạn cảm thấy thế nào về Rob Reiner, đây là những lời lẽ không phù hợp và thiếu tôn trọng đối với một người vừa bị sát hại dã man. Tôi đoán các đồng nghiệp thuộc đảng Cộng Hòa được dân bầu của tôi, phó tổng thống và nhân viên Tò a Bạch Ốc sẽ phớt lờ điều này vì họ sợ hãi. Tôi thách thức bất cứ ai bảo vệ điều này.”

Dân biểu Mike Lawler, đảng Cộng Hòa, New York lên tiếng trên X: “Bản tuyên ngôn đó sai rồi. Bất kể quan điểm chính trị của mỗi người là gì, không ai đáng phải chịu bạo lực, huống chi lại là từ chính con trai của mình. Đây là một thảm kịch khủng khiếp, đáng lẽ phải nhận được sự cảm thông và lòng trắc ẩn từ tất cả mọi người trong đất nước chúng ta, chấm hết.”

Dân biểu Cộng Hòa khác của Hạ Viện, Marjorie Taylor Greene của Georgia có vẻ cũng không thể “nuốt nổi” những ngôn ngữ của tổng thống. Bà Greene viết trên X: “Rob Reiner và vợ ông đã chết một cách bi thảm dưới tay chính con trai ruột của họ, người được cho là nghiện ma túy và vướng mắc các vấn đề khác. Những người con còn lại của họ đang vô cùng đau buồn và đau khổ.

Đây là một bi kịch gia đình, không liên quan đến chính trị hay kẻ thù chính trị.”

Nhà hoạt động bảo thủ như Robby Starbuck, sản xuất phim và cũng là người đi đầu trong việc phản đối các chính sách đa dạng, công bằng và hòa nhập của các tập đoàn và chính phủ, đã hồi đáp bình luận của Trump: “Những gì xảy ra đêm qua với Rob Reiner và vợ ông ấy là một vụ thảm sát dã man, cướp đi sinh mạng của hai con người. Tôi không quan tâm đến quan điểm chính trị của họ hay họ nghĩ gì về Trump, không một người dân tuân thủ pháp luật nào xứng đáng phải chịu đựng điều này. Chúng ta nên cầu nguyện và gửi lời chia buồn đến những người thân yêu của họ, chứ không nên biến chuyện này thành vấn đề chính trị.”

Ngày Charlie Kirk bị ám sát, chính quyền của tổng thống đã ban bố lệnh bắt giữ bất kỳ ai bày tỏ thái độ “phản nghịch” trước cái chết của Kirk. Bộ Tư Pháp của tổng thống đã hoạt động rất năng nổ và tích cực, cáo buộc tội tất những phát ngôn họ cho là thù hận, và sa thải những người đó ngay lập tức. Cho dù chỉ là trích lại nguyên văn một lời nói của Kirk, người đó cũng bị nghỉ việc. Không khó để tìm đọc những câu chuyện này.

Tiêu chuẩn này không áp dụng cho tổng thống. Mặc dù, ngay cả chính những người ủng hộ trung thành trong đảng với Trump cũng không thể im lặng trước những lời bình luận đó.

Chiều Thứ Hai 15 Tháng Mười Hai, tại Tòa Bạch Ốc, khi phóng viên hỏi Trump liệu ông ta sẽ vẫn để bình luận của mình trơ gan cùng tuế nguyệt sau những phản ứng trái chiều từ chính những người đồng đảng?

Trump trả lời: “Tôi hoàn toàn không phải là người hâm mộ ông ta. Theo tôi, ông ta là một người điên rồ, đặc biệt là về vấn đề liên quan đến Trump... Tôi hoàn toàn không thích Rob Reiner dưới bất kỳ hình thức nào. Tôi nghĩ ông ta rất có hại cho đất nước chúng ta.”

Và không có phóng viên nào đặt câu hỏi kế tiếp. Có nghĩa rằng, Trump đã một lần nữa, vào chiều Thứ Hai, dùng quyền lực tối thượng của tổng thống để phát ngôn trước công chúng về cái chết của một người dân chưa bao giờ ủng hộ bất kỳ chính sách nào của ông. Dĩ nhiên, đó là lời phát ngôn của một lương tâm rách nát.

Kalynh Ngô

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Chuyện phải, trái ở đây không hẳn là chuyện đúng, sai mà đúng ra là chuyện bên phải (khuynh hữu hay thiên hữu) và bên trái (khuynh tả hay thiên tả) trong chính trị Mỹ. Tất nhiên, trên đời này mọi chuyện đều có hai mặt của nó. Trong chính trị cũng thế, đã có cánh phải thì ắt có cánh trái, vì đó không những là bản chất tương đối của mọi sự mọi vật mà còn là hiện tượng phải có trong một nền dân chủ. Tuy nhiên, nền chính trị Mỹ trong những năm gần đây đã bị phân cực và phân hóa trầm trọng. Thể chế dân chủ kiểu mẫu của Mỹ xưa nay đương nhiên chấp nhận sự khác biệt vì đó là một trong những yếu tính ắt có của một nền dân chủ thật sự. Nhưng đẩy sự khác biệt của mình đến mức cực đoan và biến sự khác biệt của người khác thành kẻ thù bất dung thì là hiện tượng biến dạng nguy hiểm báo hiệu sự sụp đổ của nền dân chủ. Nước Mỹ trong những năm gần đây đã chứng kiến nhiều hiện tượng cực đoan như thế.
Với sự tham gia của khoảng 100.000 binh sĩ, cuộc diễn tập quân sự Nga-Belarus mang tên “Zapad 2025” đang được khối NATO theo dõi chặt chẽ và các quốc gia phía đông của liên minh cực kỳ lo ngại, đặc biệt nhất là sau khi các máy bay không người lái của Nga xuất hiện trên bầu trời Ba Lan. Cuộc tập trận này vẫn diễn ra theo chu kỳ bốn năm một lần, nhưng lần này, chính giới và công luận xem đây là phép thử đối với khả năng phản ứng của NATO trong bối cảnh địa chính trị mới. Để đối phó, NATO và Ukraine đang tăng cường các biện pháp an ninh, khi nguy cơ chiến tranh được đánh giá là ngày càng leo thang. Kinh nghiệm từ năm 2022 cho thấy Nga đã tiến hành các cuộc tập trận trước khi mở cuộc tấn công vào Ukraine. Câu hỏi đặt ra là liệu lịch sử có lặp lại không và tình hình hiện nay nghiêm trọng đến mức nào?
Khi chính phủ liên bang đe dọa cắt hàng tỷ đô la tài trợ nghiên cứu cho Harvard, đó không chỉ là một quyết định ngân sách. Đó là một phép thử cho chính nền tảng dân chủ: liệu chính quyền có thể dùng sức mạnh tài chính để định đoạt tư tưởng hay không. Tòa án liên bang vừa trả lời dứt khoát: không.
Ở với cộng sản, tuy còn trẻ con, chúng tôi đã hiểu thấu bài học: không nói theo là có tội, mà nói khác đi lại càng là trọng tội. Bước sang Mỹ, cứ tưởng rằng mọi chuyện sẽ khác vì đây là đất tự nhận là xứ sở tự do, nơi hiến pháp bảo đảm quyền được nói. Nhưng tuần qua, sau mấy chục năm ở Mỹ, tôi bỗng bắt gặp chính mình ngập ngừng muốn nói điều thật: tôi không thích Charlie Kirk, và tôi không muốn “celebrate his life” (tôn vinh cuộc đời ông).
Không rõ ABC có lường trước được phản ứng của cộng đồng, khán giả đối với hành động cúi đầu trước áp lực và quyền lợi, dẫn đến dừng ngay lập tức Jimmy Kimmel Live! hay không, nhưng thực tế đã cho thấy một làn sóng tức giận đã bùng nổ. Viên đạn dường như quay ngược lại, xé gió, đâm thẳng vào ba ký tự khổng lồ của đế chế truyền thông. Các cuộc tẩy chay Hulu và Disney+ bắt đầu. Trang mạng Disney+ bị sụp đổ vì lượng khán giả đăng nhập để “cancel subcription” trong đêm họ ra lệnh tắt đèn sân khấu; Disney mất gần $4 tỷ trên thị trường. Hàng loạt cuộc biểu tình phản đối trước trụ sở của ABC và Disney. Về phía các nhà báo, nghệ sĩ giải trí, các nhà lãnh đạo chính trị – từ Stephen Colbert đến David Letterman đến cựu Tổng thống Barack Obama – cùng lên án việc làm của ABC, coi đó là sự đầu hàng nguy hiểm trước áp lực chính trị và là phép thử đối với quyền tự do ngôn luận.
Nhìn vào những gì đang diễn ra tại nước Mỹ hiện nay, người ta không thể không liên tưởng đến cuộc cách mạng văn hóa tại Trung Quốc như vậy. Cũng là cuộc tấn công vào những gì bị cho là khuynh tả, là sự tập trung quyền lực vào một cá nhân qua phong trào cuồng lãnh tụ với những vệ binh trung thành chưa từng thấy tại Hoa Kỳ.
Người ta thường có nhiều cách định nghĩa về hy vọng. Hy vọng là một cảm xúc lạc quan, một niềm tin tươi sáng rằng mọi thứ chắc chắn sẽ được cải thiện. Hy vọng có thể đến từ một tiếng nói cá nhân xa lạ nào đó trong triệu triệu người trên thế giới này. Hy vọng có thể đến từ một bản tuyên bố chung của hai phong trào đối lập. Hy vọng là phải nhận ra rằng cái ác và sự bất công có thể chiếm ưu thế ngay cả khi chúng ta đang đối đầu với nó. Hy vọng là khi nhìn thấy rõ một bên sáng và một bên tối, thấu hiểu rằng vòng cung của vũ trụ đạo đức có thể không uốn cong về phía công lý – nhưng chúng ta không tuyệt vọng. Hy vọng, là khi một đêm vinh danh nghệ thuật trở thành nơi hàng trăm người giơ cao ngọn đuốc tôn vinh sự kiên cường, tiếng nói dũng cảm, như một lời nhắc nhở với thế giới rằng nghệ thuật và nhân văn là không thể tách rời.
Donald Trump từng bóng gió rằng mình xứng đáng được khắc tượng trên núi Rushmore, sánh vai cùng những bậc khai quốc công thần nước Mỹ. Bên kia Thái Bình Dương, Tập Cận Bình chẳng màng đá núi, nhưng ôm mộng lọt vào sử xanh, đặt mình ngang hàng những “đại thánh đế vương” của đảng và đất nước. Bởi thế, cuộc duyệt binh rùm beng ở Thiên An Môn vừa rồi không chỉ là phô trương cờ trống rình rang, mà là lời tuyên cáo giữa chiến địa, là tiếng trống thúc quân của một kẻ đang gấp gáp thúc ngựa đuổi theo bá mộng thiên cổ.
Bạn, tôi, chúng ta, không ai an toàn trước bạo lực súng đạn ở Mỹ. Chắc người Mỹ chưa kịp quên hình ảnh người mẹ tất tả chạy trên đôi chân trần, tìm con trong vụ xả súng mới nhất ở Annunciation Catholic School in Minneapolis tháng vừa qua. Những đứa trẻ xứng đáng có đời sống an toàn để đến trường mỗi ngày và trở về an toàn trong vòng tay cha mẹ. “Thay vì kích động thêm bạo lực, các nhà lãnh đạo chính trị nên tận dụng thời điểm này để đoàn kết chúng ta hướng tới những thay đổi hợp lý về súng đạn mà đa số người Mỹ ủng hộ,” Giáo sư Robert Reich đã nói như thế.
Trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động nghiêm trọng về kinh tế, chính trị và công nghệ, toàn cầu hoá – vốn từng được xem là động lực chính thúc đẩy cho tăng trưởng và thịnh vượng – đang đứng trước những thách thức chưa từng có. Tiến trình công nghiệp hoá và toàn cầu hoá đã đem lại nhiều thành tựu vượt bậc trong suốt thời gian dài qua, từ thế kỷ XX sang thế kỷ XXI, đặc biệt là thông qua sự chuyên môn hoá, tự do thương mại và tiến bộ công nghệ. Tuy nhiên, các cuộc khủng hoảng tài chính, đại dịch toàn cầu, chiến tranh và cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc đã khiến mô hình toàn cầu hoá truyền thống bộc lộ nhiều tình trạng bất ổn...


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.