Hôm nay,  

Một Lương Tâm Rách Nát

16/12/202509:21:00(Xem: 10819)
Reiner
Chắc chắn, nước Mỹ chưa bao giờ đối diện với cuộc tấn công vào lương tri, bẻ gãy thành trì đạo đức, phá hủy nền móng nhân bản đến tận đáy như lúc này. (Minh họa: Việt Báo)

Sổ tay nghiên cứu của các chuyên gia tâm lý học hôm nay sẽ có thêm một ghi chú mới, tàn nhẫn hơn, kinh tởm hơn. Và chắc chắn nó chưa phải là tận cùng, của tổng thống nước Mỹ – Trump.

Trong những thời khắc nguy kịch nhất, thảm họa nhất, tổng thống Hoa Kỳ là người duy nhất có tiếng nói quyền lực với toàn dân để đưa họ vượt qua nghịch cảnh. Tổng thống sẽ trấn an dân bằng luật pháp, bằng ý chí kiên cường, bằng bản lĩnh lãnh đạo, bao dung nhưng dứt khoát. Thậm chí, có khi phải bằng mệnh lệnh sắc bén để khống chế những tư tưởng bốc đồng sẽ gây hỗn loạn. Mấy trăm năm lập quốc của Mỹ đã chứng minh rất nhiều lần như thế. Tiêu đề ngắn gọn, đơn giản của New York Times ngày 11 Tháng Chín, 2001: Nước Mỹ Bị Tấn Công – đủ để nói lên sự hỗn loạn của một cường quốc thế giới vào buổi sáng hôm đó. Tổng thống Bush đã nói gì? “Các khủng bố có thể làm rung chuyển nền móng của những tòa nhà cao nhất của chúng ta, nhưng chúng không thể chạm tới nền tảng của nước Mỹ. Những hành động này đã phá hủy các cột thép, nhưng chúng không thể làm suy yếu ý chí kiên cường của người Mỹ.”

Biết là so sánh khập khiễng, nhưng nhắc đến sự kiện 911 chỉ để muốn nói, nước Mỹ chưa phải chưa trải qua những thời khắc bi kịch, bàng hoàng.

Nhưng chắc chắn, nước Mỹ chưa bao giờ đối diện với cuộc tấn công vào lương tri, bẻ gãy thành trì đạo đức, phá hủy nền móng nhân bản đến tận đáy như lúc này.

Sáng nay, tổng thống thứ 47 đã sử dụng “quyền lực phát ngôn”, lợi dung vụ sát hại vợ chồng đạo diễn Rob Reiner và vợ của ông, Michele Reiner, để tô son trét phấn vào chiếc long bào chính trị của mình. Giữa lúc người mộ điệu, giới điện ảnh kịch trường bàng hoàng trước cái chết đầy bạo lực của vợ chồng Rob Reiner, có những lời chia buồn, tưởng nhớ chưa kịp đưa ra, thì Trump đã gửi đến người vừa khuất một điếu văn dài không thể tàn nhẫn hơn.

“Một sự việc rất đáng buồn đã xảy ra đêm qua ở Hollywood. Rob Reiner, đạo diễn phim và ngôi sao hài kịch tài năng nhưng đầy đau khổ và luôn vật lộn với cuộc sống, và vợ ông ta, Michele, đã qua đời cùng với vợ mình, được cho là do sự tức giận mà ông gây ra cho người khác bởi căn bệnh tâm thần nghiêm trọng, không thể chữa khỏi, được gọi là hội chứng rối loạn tâm thần vì bị ám ảnh bởi Trump (TRUMP DERANGEMENT SYNDROME), đôi khi được gọi tắt là TDS. Ông ta nổi tiếng là đã làm cho mọi người phát điên vì nỗi ám ảnh dữ dội về Tổng thống Donald J. Trump.”

Trump kết thúc bằng câu: “Cầu mong Rob và Michele yên nghỉ!”

Đó là một câu kết mà bất kỳ ai là một con người cũng thốt lên khi biết có một người vừa nằm xuống. Nhưng trong ngữ cảnh mà Trump đã viết ra trong toàn nội dung trên Truth Social Media, đó là một câu đáng khinh bỉ. Nó có vẻ chỉ còn thiếu một “icon” nháy mắt kế bên thì tròn nghĩa.

Bài đăng đó hoàn toàn đúng theo tiêu chuẩn của Trump.

Khi Donald Trump đang tải điếu văn ấy, không một chứng cứ nào từ cơ quan công lực, giới chức điều tra, nói rằng cái chết của vợ chồng ông Reiner liên quan đến quan điểm chính trị của ông. Sau đó, cảnh sát đã bắt giữ con trai út của gia đình Reiner, người từng công khai nói về những ngày tháng anh ta vật lộn với chứng nghiện ngập và tình trạng vô gia cư. Điều này càng khiến những lời viết của Trump trở nên vô minh hơn.

Tổng thống muốn thể hiện điều gì qua những ngôn từ bất an và bất nhẫn như thế? Hay muốn cho thấy nếu chống ông, bất đồng với ông, không cùng một mặt trận với ông, thì sẽ kết thúc như thế? Hay ông muốn cảnh báo nếu chống đối ông sẽ có nguy cơ bị giết? Hay căn bệnh ái kỷ lại bùng lên mãnh liệt trước cái chết của một người đã mạnh mẽ chỉ trích ông? Hay đơn giản là Trump quá tàn nhẫn? 

Dân Biểu Thomas Massie viết trên X: “Bất kể bạn cảm thấy thế nào về Rob Reiner, đây là những lời lẽ không phù hợp và thiếu tôn trọng đối với một người vừa bị sát hại dã man. Tôi đoán các đồng nghiệp thuộc đảng Cộng Hòa được dân bầu của tôi, phó tổng thống và nhân viên Tò a Bạch Ốc sẽ phớt lờ điều này vì họ sợ hãi. Tôi thách thức bất cứ ai bảo vệ điều này.”

Dân biểu Mike Lawler, đảng Cộng Hòa, New York lên tiếng trên X: “Bản tuyên ngôn đó sai rồi. Bất kể quan điểm chính trị của mỗi người là gì, không ai đáng phải chịu bạo lực, huống chi lại là từ chính con trai của mình. Đây là một thảm kịch khủng khiếp, đáng lẽ phải nhận được sự cảm thông và lòng trắc ẩn từ tất cả mọi người trong đất nước chúng ta, chấm hết.”

Dân biểu Cộng Hòa khác của Hạ Viện, Marjorie Taylor Greene của Georgia có vẻ cũng không thể “nuốt nổi” những ngôn ngữ của tổng thống. Bà Greene viết trên X: “Rob Reiner và vợ ông đã chết một cách bi thảm dưới tay chính con trai ruột của họ, người được cho là nghiện ma túy và vướng mắc các vấn đề khác. Những người con còn lại của họ đang vô cùng đau buồn và đau khổ.

Đây là một bi kịch gia đình, không liên quan đến chính trị hay kẻ thù chính trị.”

Nhà hoạt động bảo thủ như Robby Starbuck, sản xuất phim và cũng là người đi đầu trong việc phản đối các chính sách đa dạng, công bằng và hòa nhập của các tập đoàn và chính phủ, đã hồi đáp bình luận của Trump: “Những gì xảy ra đêm qua với Rob Reiner và vợ ông ấy là một vụ thảm sát dã man, cướp đi sinh mạng của hai con người. Tôi không quan tâm đến quan điểm chính trị của họ hay họ nghĩ gì về Trump, không một người dân tuân thủ pháp luật nào xứng đáng phải chịu đựng điều này. Chúng ta nên cầu nguyện và gửi lời chia buồn đến những người thân yêu của họ, chứ không nên biến chuyện này thành vấn đề chính trị.”

Ngày Charlie Kirk bị ám sát, chính quyền của tổng thống đã ban bố lệnh bắt giữ bất kỳ ai bày tỏ thái độ “phản nghịch” trước cái chết của Kirk. Bộ Tư Pháp của tổng thống đã hoạt động rất năng nổ và tích cực, cáo buộc tội tất những phát ngôn họ cho là thù hận, và sa thải những người đó ngay lập tức. Cho dù chỉ là trích lại nguyên văn một lời nói của Kirk, người đó cũng bị nghỉ việc. Không khó để tìm đọc những câu chuyện này.

Tiêu chuẩn này không áp dụng cho tổng thống. Mặc dù, ngay cả chính những người ủng hộ trung thành trong đảng với Trump cũng không thể im lặng trước những lời bình luận đó.

Chiều Thứ Hai 15 Tháng Mười Hai, tại Tòa Bạch Ốc, khi phóng viên hỏi Trump liệu ông ta sẽ vẫn để bình luận của mình trơ gan cùng tuế nguyệt sau những phản ứng trái chiều từ chính những người đồng đảng?

Trump trả lời: “Tôi hoàn toàn không phải là người hâm mộ ông ta. Theo tôi, ông ta là một người điên rồ, đặc biệt là về vấn đề liên quan đến Trump... Tôi hoàn toàn không thích Rob Reiner dưới bất kỳ hình thức nào. Tôi nghĩ ông ta rất có hại cho đất nước chúng ta.”

Và không có phóng viên nào đặt câu hỏi kế tiếp. Có nghĩa rằng, Trump đã một lần nữa, vào chiều Thứ Hai, dùng quyền lực tối thượng của tổng thống để phát ngôn trước công chúng về cái chết của một người dân chưa bao giờ ủng hộ bất kỳ chính sách nào của ông. Dĩ nhiên, đó là lời phát ngôn của một lương tâm rách nát.

Kalynh Ngô

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Ở New York, khoảng 2 triệu cử tri đã đi bỏ phiếu cho cuộc bầu cử thị trưởng lần này, cao nhất từ năm 1969, theo dữ liệu của NBC. Tất cả người dân hiểu được tầm quan trọng của lá phiếu lần này. Mười tháng qua, có vẻ họ hiểu được mức an toàn cuộc sống của họ ra sao, và sức mạnh của nền dân chủ hơn 200 năm của Hoa Kỳ đang lâm nguy như thế nào.
Mamdani không bán mộng. Anh bán khả thi. Và cử tri, sau nhiều lần bị dọa nạt, có vẻ đã chọn đúng thứ cần mua. Hy vọng, khi ấy, không phải lời hứa. Nó là hóa đơn thanh toán mỗi cuối tháng, nhẹ hơn một chút — và là bằng chứng rằng lý trí vẫn chưa bị bôi xóa.
Hiến pháp là văn bản pháp lý tối cao quy định các nguyên tắc tổ chức bộ máy nhà nước, xác lập thẩm quyền của các cơ quan công quyền, đồng thời quy định các chế độ kinh tế, văn hóa, xã hội và những quyền cơ bản của công dân. Tất cả các cơ quan nhà nước và công dân đều có nghĩa vụ tuân thủ Hiến pháp...
Trong bài phát biểu tại Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc ở New York hôm 23 tháng 9 năm 2025, Tổng Thống Hoa Kỳ Donald Trump đã nói rằng, “Biến đổi khí hậu, bất kể điều gì xảy ra, các bạn đã bị cuốn hút vào đó rồi. Không còn việc hâm nóng toàn cầu nữa, không còn chuyện toàn cầu lạnh cóng nữa. Tất cả những tiên đoán này được thực hiện bởi Liên Hiệp Quốc và nhiều tổ chức khác, thường là những lý do tồi và đều sai lầm. Chúng được tiên đoán bởi những kẻ ngu mà dĩ nhiên là số phận của đất nước họ và nếu tiếp tục thì những quốc gia đó không có cơ hội để thành công. Nếu các bạn không tránh xa khỏi trò lừa đảo xanh này thì đất nước của các bạn sẽ thất bại.” Đó là lời chứng rõ ràng được đưa ra trước cộng đồng quốc tế về quan điểm và hành động của chính phủ Trump chống lại các giá trị khoa học mà nhân loại đã, đang, và sẽ tiếp tục giữ gìn và thực hiện để làm cho cuộc sống ngày càng văn minh tiến bộ và hạnh phúc hơn.
Năm xưa, khi Benjamin Franklin rời khỏi Hội nghị Lập hiến năm 1787, một người phụ nữ hỏi ông: “Ngài Franklin, chúng ta có được chính thể gì, một nền quân chủ hay một nền cộng hòa?” Ông đáp: “Một nền cộng hòa, nếu các người còn giữ được nó.” Benjamin Franklin muốn nói, một nền cộng hòa, tức chính quyền của nhân dân, dựa trên luật pháp và trách nhiệm của người dân. Nền cộng hoà không tự bền vững, nó chỉ tồn tại nếu người dân có đủ phẩm hạnh, lý trí. Dân chủ không phải một thành quả, mà là thử thách liên tục. Câu nói ngắn gọn, đanh thép năm xưa của Franklin nay linh nghiệm, dưới thời Donald Trump.
Sáng nay, một post trên mạng xã hội của một người bạn làm tôi khựng lại: “Nếu không thích nước Mỹ, thì cuốn gói cút đi.” Câu đó khiến tôi nhớ về một buổi chiều hơn mười năm trước. Hôm ấy, nhóm bạn cũ ngồi quây quần, câu chuyện xoay về ký ức: Sài Gòn mất. Cha bị bắt. Mẹ ra tù. Chị em bị đuổi học, đuổi nhà. Và những chuyến tàu vượt biển không biết sống chết ra sao. Giữa lúc không khí chùng xuống, một người bạn mới quen buông giọng tỉnh bơ: “Các anh chị ra đi là vì không yêu tổ quốc. Không ai ép buộc dí súng bắt các anh chị xuống tàu cả.” Cả phòng sững sờ. Ở đây toàn người miền Nam, chỉ có chị ta là “ngoài ấy.” Vậy mà chị không hề nao núng. Ai đó nói chị “gan dạ.” Có người chua chát: “Hèn gì miền Nam mình thua.”
Trong cái se lạnh của trời Tháng Mười vào Thu, khi màu lá trên khắp nước Mỹ chuyển sang gam màu đỏ rực, vàng óng, thì một cơn bão đang âm ỉ sôi sục, len lỏi dưới bề mặt của cuộc sống người Mỹ. Gió càng thổi mạnh, cơn bão ấy sẽ càng nhanh chóng bùng nổ. Vỏn vẹn trong một tháng, nước Mỹ chứng kiến ba sự kiện chấn động, nức lòng những người đang dõi theo sự mong manh của nền Dân Chủ. Mỗi sự kiện diễn ra trong một đấu trường riêng của nó, nhưng đều dệt nên từ cùng một sợi chỉ của sự phản kháng kiên cường: bắt nguồn từ sự phỉ báng tính chính trực của quân đội; tước toạt thành trì độc lập, tự do của báo chí – ngôn luận; và những cú đánh tới tấp vào sức chịu đựng của người dân.
Hiểu một cách đơn giản, văn hoá là một khái niệm tổng quát để chỉ sự chung sống của tất cả mọi người trong cùng xã hội, bao gồm ngôn ngữ, phong tục tập quán, tôn giáo và luật pháp. Do đó, luật pháp là một thành tố trong toàn bộ các hoạt động văn hoá và có ảnh hưởng đến tiến trình phát triển xã hội, một vấn đề hiển nhiên...
Bất kỳ là ai, trẻ cũng như già, nữ cũng như nam, thật là tò mò, nếu chúng ta có thể biết được tương lai gần hoặc xa của mình, của người khác. Biết được tương lai là chuyện thú vị, hoặc căng thẳng, hoặc sôi nổi, hoặc sợ hãi. Ví dụ như bạn tiên đoán được ba tháng nữa sẽ gặp tai nạn hoặc cuối năm nay sẽ bị vợ ly dị. Nhưng có thể nào tiên đoán như vậy không? Làm gì có, chỉ là chuyện giả tưởng, chuyện phim ảnh và tiểu thuyết. Chuyện mấy bà phù thủy nhìn vào thau nước hoặc quả bóng kính trong thấy được chuyện mai sau, việc mấy ông thầy bói bấm tay nhâm độn, lật bài bói toán, v… v… chỉ thỏa mãn giấc mơ và tưởng tượng. Trong thực tế, chuyện đang xảy ra còn chưa giải quyết xong, nói chi chuyện ngày mai. Không đúng, nếu biết chuyện ngày mai thì chuyện hôm nay vô cùng dễ giải quyết. Ví dụ, “nếu biết rằng em sẽ lấy chồng, anh về lấy vợ thế là xong. Vợ anh không đẹp bằng em lắm, nhưng lấy cho anh đỡ lạnh lòng.” (Thơ vô danh). Thay vì cứ đeo đuổi hai ba năm sau, kéo dài buồn bã, đau khổ, để rồi “Lòn
Năm 1895, Alfred Nobel – nhà khoa học bị ám ảnh bởi cái giá mà nhân loại phải trả từ phát minh của mình – đã để lại di chúc năm 1895 rằng tài sản của ông sẽ dùng để tài trợ các giải thưởng “mang lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại.” Đối với Nobel Hòa Bình, ông có phần đặc biệt: giải thưởng này sẽ được trao cho người đã “có nhiều hành động hoặc nỗ lực mang đến sự đoàn kết, hòa bình giữa các quốc gia, bãi bỏ hoặc giảm bớt quân đội thường trực, tổ chức và thúc đẩy các hội nghị hòa bình.” Sứ mệnh chọn lựa được giao cho Quốc Hội Na Uy, có lẽ vì ông tin rằng Na Uy – khi đó còn nhỏ bé và trung lập – sẽ ít bị cám dỗ bởi chính trị quyền lực.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.