Hôm nay,  

Một Lương Tâm Rách Nát

16/12/202509:21:00(Xem: 10814)
Reiner
Chắc chắn, nước Mỹ chưa bao giờ đối diện với cuộc tấn công vào lương tri, bẻ gãy thành trì đạo đức, phá hủy nền móng nhân bản đến tận đáy như lúc này. (Minh họa: Việt Báo)

Sổ tay nghiên cứu của các chuyên gia tâm lý học hôm nay sẽ có thêm một ghi chú mới, tàn nhẫn hơn, kinh tởm hơn. Và chắc chắn nó chưa phải là tận cùng, của tổng thống nước Mỹ – Trump.

Trong những thời khắc nguy kịch nhất, thảm họa nhất, tổng thống Hoa Kỳ là người duy nhất có tiếng nói quyền lực với toàn dân để đưa họ vượt qua nghịch cảnh. Tổng thống sẽ trấn an dân bằng luật pháp, bằng ý chí kiên cường, bằng bản lĩnh lãnh đạo, bao dung nhưng dứt khoát. Thậm chí, có khi phải bằng mệnh lệnh sắc bén để khống chế những tư tưởng bốc đồng sẽ gây hỗn loạn. Mấy trăm năm lập quốc của Mỹ đã chứng minh rất nhiều lần như thế. Tiêu đề ngắn gọn, đơn giản của New York Times ngày 11 Tháng Chín, 2001: Nước Mỹ Bị Tấn Công – đủ để nói lên sự hỗn loạn của một cường quốc thế giới vào buổi sáng hôm đó. Tổng thống Bush đã nói gì? “Các khủng bố có thể làm rung chuyển nền móng của những tòa nhà cao nhất của chúng ta, nhưng chúng không thể chạm tới nền tảng của nước Mỹ. Những hành động này đã phá hủy các cột thép, nhưng chúng không thể làm suy yếu ý chí kiên cường của người Mỹ.”

Biết là so sánh khập khiễng, nhưng nhắc đến sự kiện 911 chỉ để muốn nói, nước Mỹ chưa phải chưa trải qua những thời khắc bi kịch, bàng hoàng.

Nhưng chắc chắn, nước Mỹ chưa bao giờ đối diện với cuộc tấn công vào lương tri, bẻ gãy thành trì đạo đức, phá hủy nền móng nhân bản đến tận đáy như lúc này.

Sáng nay, tổng thống thứ 47 đã sử dụng “quyền lực phát ngôn”, lợi dung vụ sát hại vợ chồng đạo diễn Rob Reiner và vợ của ông, Michele Reiner, để tô son trét phấn vào chiếc long bào chính trị của mình. Giữa lúc người mộ điệu, giới điện ảnh kịch trường bàng hoàng trước cái chết đầy bạo lực của vợ chồng Rob Reiner, có những lời chia buồn, tưởng nhớ chưa kịp đưa ra, thì Trump đã gửi đến người vừa khuất một điếu văn dài không thể tàn nhẫn hơn.

“Một sự việc rất đáng buồn đã xảy ra đêm qua ở Hollywood. Rob Reiner, đạo diễn phim và ngôi sao hài kịch tài năng nhưng đầy đau khổ và luôn vật lộn với cuộc sống, và vợ ông ta, Michele, đã qua đời cùng với vợ mình, được cho là do sự tức giận mà ông gây ra cho người khác bởi căn bệnh tâm thần nghiêm trọng, không thể chữa khỏi, được gọi là hội chứng rối loạn tâm thần vì bị ám ảnh bởi Trump (TRUMP DERANGEMENT SYNDROME), đôi khi được gọi tắt là TDS. Ông ta nổi tiếng là đã làm cho mọi người phát điên vì nỗi ám ảnh dữ dội về Tổng thống Donald J. Trump.”

Trump kết thúc bằng câu: “Cầu mong Rob và Michele yên nghỉ!”

Đó là một câu kết mà bất kỳ ai là một con người cũng thốt lên khi biết có một người vừa nằm xuống. Nhưng trong ngữ cảnh mà Trump đã viết ra trong toàn nội dung trên Truth Social Media, đó là một câu đáng khinh bỉ. Nó có vẻ chỉ còn thiếu một “icon” nháy mắt kế bên thì tròn nghĩa.

Bài đăng đó hoàn toàn đúng theo tiêu chuẩn của Trump.

Khi Donald Trump đang tải điếu văn ấy, không một chứng cứ nào từ cơ quan công lực, giới chức điều tra, nói rằng cái chết của vợ chồng ông Reiner liên quan đến quan điểm chính trị của ông. Sau đó, cảnh sát đã bắt giữ con trai út của gia đình Reiner, người từng công khai nói về những ngày tháng anh ta vật lộn với chứng nghiện ngập và tình trạng vô gia cư. Điều này càng khiến những lời viết của Trump trở nên vô minh hơn.

Tổng thống muốn thể hiện điều gì qua những ngôn từ bất an và bất nhẫn như thế? Hay muốn cho thấy nếu chống ông, bất đồng với ông, không cùng một mặt trận với ông, thì sẽ kết thúc như thế? Hay ông muốn cảnh báo nếu chống đối ông sẽ có nguy cơ bị giết? Hay căn bệnh ái kỷ lại bùng lên mãnh liệt trước cái chết của một người đã mạnh mẽ chỉ trích ông? Hay đơn giản là Trump quá tàn nhẫn? 

Dân Biểu Thomas Massie viết trên X: “Bất kể bạn cảm thấy thế nào về Rob Reiner, đây là những lời lẽ không phù hợp và thiếu tôn trọng đối với một người vừa bị sát hại dã man. Tôi đoán các đồng nghiệp thuộc đảng Cộng Hòa được dân bầu của tôi, phó tổng thống và nhân viên Tò a Bạch Ốc sẽ phớt lờ điều này vì họ sợ hãi. Tôi thách thức bất cứ ai bảo vệ điều này.”

Dân biểu Mike Lawler, đảng Cộng Hòa, New York lên tiếng trên X: “Bản tuyên ngôn đó sai rồi. Bất kể quan điểm chính trị của mỗi người là gì, không ai đáng phải chịu bạo lực, huống chi lại là từ chính con trai của mình. Đây là một thảm kịch khủng khiếp, đáng lẽ phải nhận được sự cảm thông và lòng trắc ẩn từ tất cả mọi người trong đất nước chúng ta, chấm hết.”

Dân biểu Cộng Hòa khác của Hạ Viện, Marjorie Taylor Greene của Georgia có vẻ cũng không thể “nuốt nổi” những ngôn ngữ của tổng thống. Bà Greene viết trên X: “Rob Reiner và vợ ông đã chết một cách bi thảm dưới tay chính con trai ruột của họ, người được cho là nghiện ma túy và vướng mắc các vấn đề khác. Những người con còn lại của họ đang vô cùng đau buồn và đau khổ.

Đây là một bi kịch gia đình, không liên quan đến chính trị hay kẻ thù chính trị.”

Nhà hoạt động bảo thủ như Robby Starbuck, sản xuất phim và cũng là người đi đầu trong việc phản đối các chính sách đa dạng, công bằng và hòa nhập của các tập đoàn và chính phủ, đã hồi đáp bình luận của Trump: “Những gì xảy ra đêm qua với Rob Reiner và vợ ông ấy là một vụ thảm sát dã man, cướp đi sinh mạng của hai con người. Tôi không quan tâm đến quan điểm chính trị của họ hay họ nghĩ gì về Trump, không một người dân tuân thủ pháp luật nào xứng đáng phải chịu đựng điều này. Chúng ta nên cầu nguyện và gửi lời chia buồn đến những người thân yêu của họ, chứ không nên biến chuyện này thành vấn đề chính trị.”

Ngày Charlie Kirk bị ám sát, chính quyền của tổng thống đã ban bố lệnh bắt giữ bất kỳ ai bày tỏ thái độ “phản nghịch” trước cái chết của Kirk. Bộ Tư Pháp của tổng thống đã hoạt động rất năng nổ và tích cực, cáo buộc tội tất những phát ngôn họ cho là thù hận, và sa thải những người đó ngay lập tức. Cho dù chỉ là trích lại nguyên văn một lời nói của Kirk, người đó cũng bị nghỉ việc. Không khó để tìm đọc những câu chuyện này.

Tiêu chuẩn này không áp dụng cho tổng thống. Mặc dù, ngay cả chính những người ủng hộ trung thành trong đảng với Trump cũng không thể im lặng trước những lời bình luận đó.

Chiều Thứ Hai 15 Tháng Mười Hai, tại Tòa Bạch Ốc, khi phóng viên hỏi Trump liệu ông ta sẽ vẫn để bình luận của mình trơ gan cùng tuế nguyệt sau những phản ứng trái chiều từ chính những người đồng đảng?

Trump trả lời: “Tôi hoàn toàn không phải là người hâm mộ ông ta. Theo tôi, ông ta là một người điên rồ, đặc biệt là về vấn đề liên quan đến Trump... Tôi hoàn toàn không thích Rob Reiner dưới bất kỳ hình thức nào. Tôi nghĩ ông ta rất có hại cho đất nước chúng ta.”

Và không có phóng viên nào đặt câu hỏi kế tiếp. Có nghĩa rằng, Trump đã một lần nữa, vào chiều Thứ Hai, dùng quyền lực tối thượng của tổng thống để phát ngôn trước công chúng về cái chết của một người dân chưa bao giờ ủng hộ bất kỳ chính sách nào của ông. Dĩ nhiên, đó là lời phát ngôn của một lương tâm rách nát.

Kalynh Ngô

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.