Hôm nay,  

Tại Sao Khó Đứng Lên Chống Lại Trump?

9/6/202511:35:00(View: 2606)
The Economist September
Bìa báo tạp chí The Economist tháng Chín, 2025



LTS:  “Khó mà minh hoạ cho một điều không hiện hữu. Nhưng đó lại là việc chúng tôi phải làm trong số báo tuần này: không phải để hỏi tại sao Donald Trump làm những điều không được lòng dân, mà là tại sao chẳng ai ngăn cản ông ta?...” Đó là lời của Phó Chủ Bút Edward Carr của tạp chí The Economist viết trong thư tòa soạn cho số báo tuần này. Bài "cover story" đăng trên tờ The Economist, số ra ngày 4 tháng 9, 2025  sau đây cố gắng trả lời câu hỏi đó.  


*


Suốt 250 năm, người Mỹ đồng ý rằng cai trị bởi một người duy nhất là sai lầm, rằng chính quyền liên bang vốn cồng kềnh, kém hiệu quả. Lẽ ra hai điều ấy đủ để ngăn một cá nhân cai trị bằng mệnh lệnh từ Bạch Ốc. Nhưng Trump đang làm đúng điều đó: đưa quân vào thành phố, áp thuế quan, can thiệp vào ngân hàng trung ương, chen vào quyền sở hữu công ty, gieo nỗi sợ để buộc dân chúng cúi đầu. Quyền lực bao trùm, nhưng không được lòng dân. Tỉ lệ chấp thuận của ông âm 14 điểm, chỉ nhỉnh hơn chút so với Joe Biden sau cuộc tranh luận thảm hại năm ngoái. Khi ấy chẳng ai lo ông Biden “quá mạnh”.

Vậy tại sao Trump, dù bị đa số phản đối, vẫn dễ dàng thắng thế?

Một lý do là ông hành động nhanh hơn mọi định chế có trách nhiệm kiềm chế. Giống như thuật toán TikTok, ông chớp lấy sự chú ý rồi chuyển sang chuyện khác trước khi đối thủ kịp định thần. Tòa Tối cao vẫn chưa xem xét việc Trump đưa quân vào Los Angeles hồi tháng Sáu là hợp pháp hay không, trong khi ông đã chuẩn bị lặp lại ở Chicago. Quyết định về thuế quan cũng có thể kéo dài hàng tháng. Đến nay Trump vẫn tuân theo các phán quyết, nhưng nếu một cửa pháp lý bị đóng, ông sẽ tìm cửa khác, và thời gian lại tính từ đầu.

Một lý do khác là đảng Cộng Hòa luôn để ông muốn gì được nấy. Không chỉ vì ông có tỉ lệ ủng hộ trong đảng gần 90%, mà vì đảng này nay vận hành như một giáo phái: Trump luôn đúng, ngay cả khi tự mâu thuẫn. Tranh luận chính sách trở thành cuộc cãi cọ về “ý nghĩa thật” trong lời ông. Các định chế độc lập – công ty, đại học, báo chí – lẽ ra phải chống lại, nhưng lại lo bị bỏ rơi: một hãng luật dám chống có thể mất khách hàng vào tay đối thủ, một trường dám phản kháng có thể bị siết tài trợ trong khi trường khác yên lặng hưởng lợi.

Ẩn sau tất cả là cách cai trị bằng gieo sợ hãi và trả thù. Những tổng thống trước từng nghe lời chuyên gia độc lập và nội các nhiều tiếng nói. Trong Bạch Ốc của Trump, “chuyên gia” chỉ có nghĩa là “người đồng ý với ông chủ”. Ai báo tin xấu bị sa thải, nghị sĩ Cộng Hòa “ngang bướng” bị loại ngay từ vòng sơ bộ, lãnh đạo doanh nghiệp bị trừng phạt, đối thủ bị điều tra. Cách dễ nhất để tồn tại là xin lỗi, nhượng bộ, hy vọng có kẻ khác dám làm điều đúng. Nhưng ai cũng thấy cái giá phải trả, nên không ai muốn.

Trách nhiệm chính trị giờ đây đặt vào tay đảng Dân Chủ. Nhưng họ lại rối loạn: có nên “đáp trả” ồn ào bằng kiểu hình ảnh “ăn miếng trả miếng” như Gavin Newsom, hay chọn cách xây dựng hình ảnh “chân thực có biên tập” như Zohran Mamdani? Có nên đi hẳn sang cánh tả, hay giữ vị trí trung dung? Có nên đổi cách nói để tránh bị chế giễu? Họ chưa có câu trả lời. Kết quả là cử tri Dân Chủ ngày càng bất mãn với chính đảng của mình. Trump dù bị đa số phản đối, vẫn được ưa chuộng hơn Dân Chủ – không chỉ bị phía Cộng Hòa và độc lập chê bai, mà còn vì chính nội bộ Dân Chủ cũng thất vọng về đảng mình.

Trong thời gian ngắn hạn, vẫn còn hy vọng, với mười hai kỳ bầu cử Hạ Viện tính từ đầu thế kỷ này đến nay, có đến mười lần cử tri quay lưng lại với đảng cầm quyền. Nếu chiếm được Hạ Viện năm 2026, Dân Chủ sẽ có quyền điều tra và kiềm chế Trump. Nhưng về lâu dài, niềm hy vọng ấy mong manh. Thương hiệu Dân Chủ đã sứt mẻ. Trên các vấn đề như y tế, môi sinh, dân chủ, họ còn được tin tưởng. Nhưng về tội phạm và di dân, cử tri nghiêng hẳn về Cộng Hòa. Trong cuộc bầu cử 2024, Kamala Harris bị xem là cực đoan hơn Trump. Đổ lỗi cho cử tri là sai lầm, và nói họ kỳ thị giới tính cũng chẳng ích gì.

Cơ cấu dân số cũng không còn đứng về phía Dân Chủ. Dưới thời Trump, Cộng Hòa tiến vào giới trẻ và cử tri không da màu. Dân Chủ mất hẳn giới lao động da trắng. Người có bằng đại học ưa chuộng họ, nhưng chỉ 40% dân Mỹ trên 25 tuổi có bằng cấp ấy. Câu chuyện “đa số thầm lặng ủng hộ ta” mà Dân Chủ kể cho chính mình nghe đã trở thành ảo tưởng. Thực tế, họ sống nhờ mức cử tri đi bầu thấp.

Mười năm sau kể từ khi kỷ nguyên Trump khởi đầu, Dân Chủ vẫn đánh giá thấp ông. Trump có tài giăng bẫy: như vụ ngân sách sắp tới, buộc Dân Chủ phải chọn giữa cắt viện trợ nước ngoài hay đóng cửa chính phủ; như việc đưa quân vào thành phố, khiến họ tố lạm quyền thì bị ông biến họ thành kẻ “bênh vực tội phạm”; hay các cuộc không kích nghi phạm buôn ma túy, nơi phản đối thiếu thủ tục pháp lý dễ bị gán là “bảo vệ băng đảng”.

Nhiều người Dân Chủ tin rằng chỉ cần Trump đe doạ nền dân chủ cũng đủ khiến cử tri xa lánh ông. Nhưng thực tế không phải vậy. Vấn đề không chỉ là sức mạnh cá nhân của Trump, mà còn là sự hụt hơi của đối lập. Cử tri Mỹ từng quay lưng với những kẻ ngạo mạn và độc tài, nhưng họ cũng chẳng mặn mà gì với những người mơ hồ, tự mâu thuẫn.

Thách thức cho Dân Chủ không chỉ là chặn Trump, mà còn là thuyết phục được chính mình trước khi thuyết phục cử tri. Và nếu họ không làm được, thì lời của The Economist chỉ càng đúng hơn bao giờ hết: “America’s missing opposition” (Nước Mỹ đang thiếu lực lượng đối lập).

Nguyên Hòa biên dịch

Nguồn: Donald Trump is unpopular. Why is it so hard to stand up to him?

 

Print
Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
First PagePrev Page1234567Next PageLast Page

Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...

Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.

Chỉ trong vài ngày cuối tuần qua, bạo lực như nổi cơn lốc. Sinh viên bị bắn trong lớp ở Đại học Brown. Người Do Thái gục ngã trên bãi biển Bondi, Úc châu, ngay ngày đầu lễ Hanukkah. Một đạo diễn tài danh cùng vợ bị sát hại — nghi do chính con trai. Quá nhiều thảm kịch trong một thời khắc ngắn, quá nhiều bóng tối dồn dập khiến người ta lạc mất hướng nhìn. Nhưng giữa lúc chưa thể giải được gốc rễ, ta vẫn còn một điều có thể làm: học cho được cách ứng xử và phản ứng, sao cho không tiếp tay cho lửa hận thù. Giữ đầu óc tỉnh táo giữa khủng hoảng giúp ta nhìn vào ngọn cháy thật, thay vì mải dập tàn lửa do người khác thổi lên.

Trong những thời khắc nguy kịch nhất, thảm họa nhất, tổng thống Hoa Kỳ là người duy nhất có tiếng nói quyền lực với toàn dân để đưa họ vượt qua nghịch cảnh. Tổng thống sẽ trấn an dân bằng luật pháp, bằng ý chí kiên cường, bằng bản lĩnh lãnh đạo, bao dung nhưng dứt khoát. Thậm chí, có khi phải bằng mệnh lệnh sắc bén để khống chế những tư tưởng bốc đồng sẽ gây hỗn loạn. Mấy trăm năm lập quốc của Mỹ đã chứng minh rất nhiều lần như thế.

(Sydney – 14 tháng 12, 2025) - Hàng trăm người có mặt tại bãi biển Bondi, Sydney, để dự lễ Hanukkah đã chứng kiến một trong những vụ khủng bố đẫm máu nhất kể từ sau thảm sát Port Arthur năm 1996. Vào lúc 6 giờ 45 chiều Chủ Nhật, hai tay súng mặc đồ đen xuất hiện trên cây cầu bộ hành nối Campbell Parade với Bondi Pavilion, bắt đầu nổ súng xuống đám đông đang dự lễ. Hai kẻ này dùng súng trường, bắn liên tục trong khoảng 10 phút, khiến hàng trăm người hoảng loạn bỏ chạy, nhiều người ngã gục ngay trên bãi cát và công viên ven biển. Ít nhất 12 người thiệt mạng, trong đó có 9 nạn nhân thường dân, 1 cảnh sát và 2 tay súng (một bị bắn chết tại chỗ, một bị bắt nhưng sau đó tử vong do vết thương). Ngoài ra, có ít nhất 38 người bị thương, trong đó có 2 cảnh sát và nhiều nạn nhân ở tình trạng nguy kịch.

Năm 2024, con người trung bình dành hai giờ rưỡi mỗi ngày trên mạng xã hội. Nhân lên, đó là hơn một tháng mỗi năm nhìn vào màn hình, lướt ‘feed’ (dòng tin), đợi ‘notification’ (báo tin), đếm ‘like’ (lược thích). Bạn dành nhiều thới giờ cho Facebook, Instagram, TikTok. Và câu hỏi không phải "có nhiều không?", mà là "chúng ta nhận được gì?" Câu trả lời, theo một nhóm triết gia, nhà tâm lý học, nhà xã hội học đương đại, không phải kết nối, không phải hạnh phúc, không phải sự thật. Mà là cô đơn có tổ chức, lo âu có hệ thống, và sự thật bị thao túng. Mạng xã hội—đặc biệt Facebook, nền tảng với ba tỷ người dùng, lớn hơn bất kỳ quốc gia nào trên hành tinh—không phải công cụ trung lập. Nó là kiến trúc quyền lực đang định hình lại não bộ, xã hội, và chính trị theo cách mà chúng ta chưa kịp nhận ra. Và đây là điều đáng sợ nhất: chúng ta không bị ép. Chúng ta tự nguyện. Chúng ta mở Facebook vì muốn "kết nối." Nhưng sau ba mươi phút lướt, chúng ta cảm thấy trống rỗng hơn. Chúng ta vào để "cập nhật

Trong sân khấu chính trị đồ sộ từ cổ chí kim của nước Mỹ, hiếm có nhân vật nào diễn xuất giỏi như Donald J. Trump. Những cuộc vận động tranh cử từ hơn mười năm trước của Trump vốn đã tràn ngập những lời hứa, giáo huấn, sự tức giận vì “nước Mỹ quá tệ hại”, những lời phỉ báng đối thủ. Tất cả hòa hợp thành những bản giao hưởng ký tên DJT. Mỗi lần Trump bước lên sân khấu, điệu nhảy YCMA vô tư, không theo chuẩn mực, thay cho tiếng kèn hiệu triệu “hoàng đế giá lâm.”

Năm 2025 được xem là giai đoạn khó khăn cho ngành khoa học khi ngân sách nghiên cứu bị thu hẹp và nhiều nhóm chuyên môn phải giải thể. Tuy vậy, những thành tựu y học nổi bật lại chứng minh rằng sức sáng tạo của con người chưa bao giờ dừng lại. Hàng loạt phát hiện mới đã mở rộng hiểu biết của chúng ta về sức khỏe, đồng thời thay đổi cách chăm sóc bệnh nhân hiện nay. Dưới đây là chín trong số những khám phá ấn tượng nhất trong năm 2025.

Năm 2025 khởi đầu bằng nỗi lo dấy lên từ các sàn tài chính quốc tế. Tháng Tư, Tổng thống Donald Trump khơi lại cuộc chiến thương mại, khiến nhiều người e sợ suy thái toàn cầu. Thế nhưng, sau mười hai tháng, kinh tế thế giới vẫn đứng vững: tổng sản lượng tăng khoảng 3%, bằng năm trước; thất nghiệp thấp và chứng khoán nhiều nơi tiếp tục lên giá. Chỉ riêng lạm phát vẫn còn là bóng mây bao phủ, vì phần lớn các nước trong khối công nghiệp OECD chưa đưa được vật giá về mức ổn định như mong muốn.

Sự phát triển nhanh chóng của Artificial Intelligence/ AI và robot đặt ra nhiều thách thức về đạo đức xã hội và cá nhân, đặc biệt là trong việc thu thập dữ liệu cá nhân làm ảnh hưởng đến các quyết định quan trọng như tuyển dụng, trị liệu và xét xử. Mặc dù AI có thể mô phỏng cảm xúc, nhưng không có ý thức thực sự, dẫn đến nguy cơ làm cho con người phụ thuộc vào AI và robot và suy giảm kỹ năng giao tiếp xã hội...
First PagePrev Page1234567Next PageLast Page
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.