Hôm nay,  

Nobel Văn Học 2022: Nhà Văn Pháp Annie Ernaux

06/10/202208:20:00(Xem: 4525)

Annie
Tác giả người Pháp Annie Ernaux, 82 tuổi,
giải Nobel Văn học năm 2022. Hình từ Wikipedia.

Tác giả người Pháp Annie Ernaux, 82 tuổi, đã thắng giải Nobel Văn học năm 2022, theo Viện Hàn lâm Thụy Điển công bố hôm thứ Năm. Viện này ghi nhận Ernaux đã giành được giải thưởng cho "lòng can đảm và sự nhạy bén trong việc  lột tả gốc rễ, sự lạc lõng, những tập hợp hạn chế của ký ức cá nhân" và lưu ý rằng tác giả sẽ được trao giải thưởng vào ngày 10 tháng 12/2022 tại Stockholm.  

Ủy Ban trao giải đã không thể liên lạc với Ernaux qua điện thoại, nhưng tác giả đã nhanh chóng biết được tin tức. Vào chiều thứ Năm, bà đã xuất hiện từ nhà của mình ở ngoại ô Paris trả lời phỏng vấn của các phóng viên. Bà nói rằng bà đã biết về giải thưởng qua đài phát thanh. “Tôi rất hạnh phúc - hãnh diện,” bà nói thêm giữa tiếng ồn ào từ việc xây cất của nhà hàng xóm.


Annie Ernaux (tên khai sinh là Annie Duchesne; sinh ngày 1 tháng 9/1940) là một nhà văn và giáo sư văn học người Pháp. Ernaux lớn lên ở Yvetot ở Normandy. Xuất thân từ tầng lớp lao động, nhưng ba mẹ làm chủ một tiệm café-tạp hóa. Bà học ở Rouen và Bordeaux, dạy ở trường trung học và sau đó, trong 23 năm, làm việc cho một trường đại học đào tạo từ xa của Pháp, cned.

Annie Ernaux bắt đầu sự nghiệp văn học của mình vào năm 1974 với Les Armoires vides (Cleaned Out - Đã xóa sạch), một cuốn tiểu thuyết tự truyện, về kinh nghiệm phá thai của cá nhân bà khi điều này còn bất hợp pháp tại Pháp. Năm 1984, bà thắng giải thưởng Renaudot cho một tác phẩm tự truyện khác của mình là La Place (A Man's Place - Nơi Chốn của Một Người Đàn Ông), một cuốn tự truyện tập trung vào mối quan hệ của bà với thân phụ và những trải nghiệm của bà khi lớn lên ở một thị trấn nhỏ ở Pháp, và tiến trình vào tuổi trưởng thành và xa lìa cội nguồn của ba mẹ. Ngay từ rất sớm trong sự nghiệp, bà đã từ bỏ tiểu thuyết để tập trung vào tự truyện.

Bà vẽ lại những bước tiến trong xã hội của ba mẹ (La place, La honte), tuổi vị thành niên của bà (Ce qu'ils disent ou rien), cuộc hôn nhân của bà (La femme gelée), mối tình nồng nhiệt của bà với một người đàn ông Đông Âu (Passion simple), cuộc phá thai của bà (L'événement), bệnh Alzheimer (Je ne suis pas sortie de ma nuit), cái chết của mẹ (Une femme), và ung thư vú (L'usage de la photo).

A Woman's Story, A Man's Place và Simple Passion đã được vinh danh là Notable Books (Những cuốn sách đáng ghi nhận) theo New York Times, và A Woman's Story đã lọt vào vòng chung kết cho Giải thưởng sách Los Angeles Times Book Prize. Shame được vinh danh là Sách hay nhất Publishers Weekly Best Book năm 1998, I Remain in Darkness được vinh danh là Top Memoir (Hồi ký hàng đầu) của năm 1999 bởi The Washington Post, và The Possession được xếp vào danh sách Mười cuốn sách hay nhất của năm 2008 bởi Tạp chí More Magazine.

Cuốn hồi ký lịch sử Les Années (The Years) năm 2008 của bà được các nhà phê bình Pháp đón nhận nồng nhiệt, được nhiều người coi là tác phẩm đỉnh cao tài năng của bà. Trong cuốn sách này, Ernaux lần đầu tiên viết về bản thân ở ngôi thứ ba (elle, hay "she" trong tiếng Anh), mang đến một cái nhìn sinh động về xã hội Pháp ngay sau Thế chiến 2 cho đến đầu những năm 2000. Đó là câu chuyện xã hội cảm động về một người phụ nữ và về xã hội đang phát triển mà bà đang sống. The Years đã giành được Giải thưởng Françoise-Mauriac năm 2008 của Académie française, Giải thưởng Marguerite Duras năm 2008, Giải French Language Prize năm 2008, Giải thưởng Télégramme Readers Prize năm 2009, Giải Premio Strega Europeo Prize năm 2016. Năm 2018, bà thắng giải Premio Hemingway. Bà đã được đề cử cho Giải International Booker Prize năm 2019 cho cuốn The Years của bà.

Những tác phẩm sau đó của bà viết chi tiết kinh nghiệm bệnh ung thư của mẹ bà và bệnh ung thư của Ernaux, cũng như những sự kiện hạnh phúc hơn, như chuyện về mối tình nồng nhiệt của bà.

Ernaux lần đầu tiên thử viết ở trường đại học, nhưng các nhà xuất bản từ chối cuốn sách của bà vì "quá tham vọng", bà nói với The Times vào năm 2020. Bà đã ngưng viết lách cho đến khi 30 tuổi, khi đã là một bà mẹ hai con, đang làm công việc giáo viên, bà đã viết cuốn  “Cleaned Out” trong bí mật vì chồng bà đã chế nhạo những nỗ lực viết lách ban đầu của bà. “Tôi giả vờ viết luận án tiến sĩ,” Ernaux nói. Sau khi cuốn sách được xuất bản, chồng bà lại phản ứng thậm tệ.  Anh ấy nói với tôi: "Nếu em có khả năng viết một cuốn sách trong bí mật, thì em có khả năng xỏ mũi tôi,” Ernaux nhớ lại. Không lâu sau đó, bà đã viết về cuộc hôn nhân không hạnh phúc của mình.

Ernaux là phụ nữ Pháp đầu tiên đoạt giải Nobel văn học và là người phụ nữ thứ 17 trong số 119 người đoạt giải Nobel văn học. Hơn một chục nhà văn Pháp đã giành được giải thưởng văn học kể từ khi Sully Prudhomme giành được giải thưởng khai mạc vào năm 1901. Người thắng giải văn học gần đây nhất của Pháp trước Ernaux là Patrick Modiano vào năm 2014.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Văn xuôi tốt là cửa sổ trong suốt. Từ ngữ phải vô hình, để người đọc nhìn thẳng vào hiện thực mà văn xuôi tiết lộ. Vẻ đẹp có đó, nhưng nó chỉ làm cho cửa sổ trong sáng hơn, không làm cho người đọc nhìn vào chính tấm kính. Nghi lễ của thánh lễ không phải là đức tin; nó sắp đặt các đam mê. Sự hài hòa của từ ngữ, vẻ đẹp của chúng, sự cân bằng của các cụm từ, sắp đặt các đam mê của người đọc mà anh ta không biết và sắp xếp chúng như thánh lễ, như âm nhạc, như khiêu vũ.
Tam canh ngồi niệm Phật Quan Âm | Trước mắt gương treo vừa đúng tầm | Sáng rực bên này sông Bất Nhị | Tám phương chợt hiểu Phật là Tâm
Bạn nghe một người nói, nhưng không lên tiếng, bạn suy nghĩ nhưng không bộc lộ. Bạn nén sự giận dữ xuống, bạn bôi xóa sự khinh bạc, bạn chờ cho những lời ca tụng giả dối lắng xuống, bạn giữ lại lời khen ngợi đối với một người xứng đáng thêm một ngày nữa, để nó được nung chín trong lòng.
Cầm cuốn sách mới trong tay, tôi lại nhớ có lần ở quán cafe, Trịnh Y Thư băn khoăn, không biết chúng mình in sách vào thời này có phải là chuyện vô ích không, có phải là quá mơ mộng không. Với đa số, nhất là thế hệ trẻ hơn thì có lẽ là cái gật đầu, nhưng đối với chúng tôi, chúng tôi yêu quý cái vô ích, cái mơ mộng ấy. Tôi xin chia sẻ với quý vị cảm xúc rất riêng của tôi về sách. Nếu không có sách làm sao ta có thể cầm được trên tay cái vật thể nhỏ bé này, một thành quả nhìn bắng mắt cầm bằng tay, chứa đựng trong đó những con chữ đồng hành cùng những phút giây cảm hứng. Không có sách làm sao tôi có thể cảm nhận được trọn vẹn cái sức nặng của hạnh phúc hữu hình trên trang giấy với những dòng chữ ký tặng này? Và khi đọc sách, nghe được tiếng sột soạt khi lật trang giấy, ngửi được mùi giấy mới và cả mùi hương của sáng tạo. Một khi không còn ai in sách nữa thì những tủ đựng sách đẹp đẽ sẽ là món đồ cổ chứng nhân một thời kỳ sách huy hoàng. Và nếu không có sách thì làm sao chúng có được nhữn
Một truyện ngắn kinh điển của văn hào André Maurois, qua bản dịch của nhà văn Thân Trọng Sơn.
Không phải ngẫu nhiên mà Viết Về Nước Mỹ được nhà thơ Nguyên Sa gọi là “Lịch Sử Ngàn Người Viết.” Mà nếu tính cho đến ngày hôm nay, con số “ngàn” ấy chắc đã lên tới chục ngàn, trăm ngàn. Viết Về Nước Mỹ năm nay là năm thứ 25.
Trong không gian tĩnh lặng của một buổi sớm mùa thu tại thủ phủ Sacramento. Trời đã se lạnh, gió mùa vừa sang và những cơn mưa cũng đang bắt đầu nặng hạt, con chắp tay hướng về phương trời xa, nơi pháp thân Thầy vẫn tỏa rạng giữa hư vô. Bao nhiêu lời muốn nói, rồi bỗng hóa thành im lặng, vì làm sao dùng được lời phàm để nói hết công đức, trí tuệ và từ bi của một bậc Thạc đức như Thầy, người mà bốn chúng gọi là bậc minh sư, bậc long tượng Phật Giáo Việt Nam – Hòa Thượng Thích Tuệ Sỹ – người đã hiến trọn đời mình cho đạo pháp, dân tộc và nhân loại.
Khi nói tới những dòng thơ không bao giờ chết, nơi đây chúng ta chỉ muốn nói rằng có những dòng chữ sẽ vẫn được lưu giữ trong ký ức một dân tộc, bất kể là những trận mưa bom, đạn, mìn, đại bác không ngừng bắn vào họ. Và ngay cả khi những tập thơ, các trang giấy có bị đốt ra tro, những dòng thơ đó sẽ vẫn được lưu truyền từ đời này sang đời kia của một dân tộc, nếu họ còn sống sót. Chúng ta may mắn sống trong thời đại của điện thoại thông minh và Internet, nên được nhìn thấy những hình ảnh, đoạn phim, được nghe những tiếng kêu đau đớn từ dưới những đống gạch vụ, và được đọc những đoạn thơ ngắn được gửi ra rất vội từ những người sống sót sau các trận thảm sát. Thế giới này đầy những trận mưa tội ác, từ thảm sát Ukraine tới gạch vụn Gaza...
Trong dòng chảy của Văn học hải ngoại, Trịnh Y Thư là một thành phần cá biệt. Văn chương nghệ thuật với ông trước hết phải đồng nghĩa với cái Đẹp và ông đã áp dụng trong văn thơ cũng như dịch phẩm của ông...


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.