Hôm nay,  

Bảy ngòi nổ của năm 2026

02/01/202600:00:00(Xem: 269)
Thế giới bùng nổ
Trên bản đồ trái đất, ranh giới hòa bình càng ngày càng mong manh.
 
Thế giới sau mười năm như một bản đồ chằng chịt vết thương. Số cuộc chiến đang diễn ra tăng nhanh, nhiều nơi đẫm máu, nhiều nơi âm ỉ chỉ chờ bùng nổ. Trong số đó, bảy điểm nóng sau đây đáng được theo dõi đầu năm 2026.
 
1. Trung Hoa và Đài Loan – chân trời dậy sóng.

Chênh lệch quân lực giữa hai bờ eo biển quá lớn: Trung Quốc chiếm hơn 12% chi tiêu quân sự toàn cầu, còn Đài Loan chưa tới 1%. Bắc Kinh có thể chờ thời cơ ra tay nếu cảm thấy Washington lơi tay bảo hộ, hoặc khi tính toán kinh tế nghiêng về phía tấn công. Một cuộc phong tỏa dễ xảy ra hơn xâm lược, nhưng cũng đủ thổi bùng khủng hoảng quốc tế, kéo theo trả đũa quân sự lẫn kinh tế từ Mỹ và đồng minh.
 
2. Ấn Độ và Pakistan – hận thù chưa dứt.

Hai cường quốc nguyên tử này vừa kịp lùi khỏi bờ vực sau vụ đụng độ ở Kashmir hồi tháng Tư, khiến hơn 50 người chết. Dù ngưng bắn được tái lập, căng thẳng vẫn ngấm ngầm. Pakistan, dưới bàn tay sắt của Thống chế Asim Munir, đang thắt chặt quyền lực; còn Ấn Độ, nhờ kinh tế vươn mạnh, ngày càng bỏ xa nước láng giềng. Giữa lúc Mỹ lơ là vai trò trung gian vì chiến tranh thuế quan, nguy cơ bùng nổ trở lại là điều không thể xem thường – nhất là khi đôi bên ngày càng ít nhịn hơn trước.
 
3. Nga và Ukraine – cuộc chiến mệt mỏi.

Sau ba năm giao tranh, Nga thiệt hại hơn một triệu binh sĩ mà chỉ chiếm thêm 1,3% lãnh thổ Ukraine. Thế bế tắc này có thể kéo dài, đóng băng, hoặc tan vỡ bằng một thỏa thuận. Nhưng vẫn còn hai khả năng khác: tuyến phòng thủ của Ukraine sụp đổ hoặc nội bộ rạn nứt – hay nước Nga kiệt quệ khi bị không kích làm tê liệt dầu mỏ. Cả hai trường hợp khi xảy ra đều có thể làm chấn động châu Âu và thế giới.
 
4. Israel và Hamas – giữa tro tàn Gaza.

Thành phố Gaza tan hoang, gần 80% nhà cửa hư hại, hơn 60 triệu tấn gạch vụn. Cái gọi là “ngưng bắn” mới chỉ là tạm ngừng đau khổ. Quân Israel vẫn giữ nửa lãnh thổ, còn Hamas chưa chịu giao vũ khí. Mỗi bên đều tố cáo bên kia vi phạm hòa ước. Nếu ông Trump còn muốn làm “người dàn xếp”, và có lực lượng quốc tế vào gìn giữ, Gaza mới mong xây dựng lại. Nhưng trước mắt, viễn cảnh bình yên vẫn xa.
 
5. Congo và Rwanda – bóng ma từ mỏ cobalt.

Miền đông Congo lại sôi lửa. Quân phiến loạn M23, do Rwanda hậu thuẫn, chiếm thành phố Goma và nhiều vùng giàu khoáng sản — nơi chiếm tới 76% sản lượng cobalt thế giới. Rwanda bị nghi vừa viện trợ, vừa gửi quân trực tiếp, trong khi Congo nhận thêm quân của Uganda dưới danh nghĩa “hợp tác an ninh”. Dầu, vàng, khí đốt và kim loại quý khiến các nước nhỏ cũng muốn chen chân. Một thỏa thuận ký ở Washington chẳng giúp được bao nhiêu – chiến tranh chỉ đang tạm ngủ.
 
6. Sudan – lửa chưa tàn ở Phi châu.

Hai lực lượng, Quân đội Chính phủ (SAF) và lực lượng bán quân sự RSF, vẫn chém giết tại Khartoum và Darfur. Hơn mười một triệu người mất nhà, hai triệu người sắp đói. Ai Cập hậu thuẫn chính phủ; Các Tiểu vương quốc Ả Rập giúp phe RSF, dù chối cãi. Nếu các thế lực bên ngoài tìm thấy lợi ích hòa bình – dầu, vàng và cửa ngõ Hồng Hải – Sudan có thể trở thành sàn đàm phán, cũng như cơ hội cho ông Trump muốn ghi công hòa giải.
 
7. Venezuela – bóng Mỹ trên bờ Caribbean.

Washington đang rầm rộ điều quân quanh Venezuela dưới chiêu bài “bảo vệ Tây bán cầu” và chống buôn lậu ma túy. Mục tiêu thật có thể là mau chóng lật đổ tổng thống Maduro. Không ai chắc Mỹ sẽ đi xa đến đâu: không kích có thể xảy ra, dù đổ bộ thì khó. Maduro chẳng thiếu kẻ thù — mới đây ông còn đòi phần lớn lãnh thổ Guyana, dẫu Tòa án Quốc tế đã cấm. Việc Caracas tuyên bố “bầu cử thống đốc” ở vùng đất mình không kiểm soát chỉ khiến nguy cơ đụng độ với Mỹ càng gần thêm.
 
Trên bản đồ trái đất, ranh giới hòa bình càng ngày càng mong manh. Khi các cường quốc chọn quyền lợi hơn công lý, và những quốc gia vừa nhỏ vừa nghèo bỗng trở thành bàn cờ cho kẻ khác, thế giới 2026 có thể bước vào một thời kỳ mới — không phải chiến tranh toàn diện, nhưng chắc hẳn là không hòa bình.
 
VB tóm lược
(Theo phân tích của The Economist, Sondre Ulvund Solstad)
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
09/01/202600:00:00
Người Việt mình, nói cho gọn, là dân có rất nhiều ý kiến. Chuyện gì cũng bàn — bóng đá, chính trị, kinh tế, đến cả… triết học. Ấy vậy mà khi đụng đến nghệ thuật, nhiều người lại im lặng lạ kỳ: nghe người ta khen thì gật, thấy đông người thích thì “ừ, chắc hay đó”, sao cũng được, miễn không phải động não. Một chương trình ca nhạc làm ẩu, ánh sáng lòe loẹt, tiết mục chắp vá — vẫn được tung hô “hoành tráng”. Một không gian trang trí lủng củng, rối mắt, thiếu tiết điệu, thiếu khoảng lặng để mắt nghỉ — vẫn được tán tụng “rực rỡ”. Một cuốn sách lỏng lẻo, thiếu nội dung, không bố cục, chữ nghĩa vênh váo, vẫn được gắn nhãn “sản phẩm văn hóa”. Ca sĩ giọng yếu, phát âm ngọng nghịu, chỉ cần ngân chút “mùi mẫn” là thành “có hồn”.
09/01/202600:00:00
Trong buổi họp báo tại Mar-a-Lago ngày 3 tháng 1 năm 2026, Trump nói rất thẳng. Mục tiêu của Hoa Kỳ tại Venezuela không phải là điều gì mờ ám hay úp mở. Trái lại, ông nêu ra ít nhất bốn mục tiêu, rõ ràng đến mức không thể hiểu lầm: giành thêm quyền tiếp cận dầu hỏa Venezuela; chặn đường ma túy; cắt dòng di dân; và đưa Venezuela trở lại con đường dân chủ. Vấn đề không nằm ở chỗ thiếu minh bạch. Vấn đề nằm ở chỗ bốn mục tiêu ấy không thể cùng tồn tại. Mỗi mục tiêu, nếu xét đến cùng, đều mâu thuẫn với ít nhất một mục tiêu khác. Có mục tiêu này thì phải hy sinh mục tiêu kia. Và khi sự hy sinh ấy xảy ra, ưu tiên thật sự của Washington sẽ lộ diện.
08/01/202611:41:00
Hôm qua, thứ Tư, bà Renee Nicole Good, 37 tuổi, người mẹ ba con ở Minneapolis, lãnh ba phát đạn từ tay đặc vụ ICE – chết ngay giữa đường. Chính quyền Trump qua bà Tricia McLaughlin – thư ký báo chí Bộ Nội An – nhả ngay kịch bản: "Bà ta là 'kẻ bạo loạn hung hãn', dùng xe cán lính, lính bắn tự vệ!" Bà Kristi Noem – bộ trưởng Nội An – vội phong cho nạn nhân danh hiệu "khủng bố nội địa", như thể bà này là du kích ISIS cầm lựu đạn xông vào Nhà Trắng. Chẳng chứng cớ chi hết, chỉ có miệng lưỡi chính trị nhả khói cho vừa kịch bản. Tổng thống Trump xem video một cái là phán: "Bà ta hành động kinh tởm, không phải 'cố tông' mà tông thật!" Ủa, video rõ mồn một: xe bà lùi nhẹ rẽ phải chạy trốn, lính ICE lành lặn bước đi sau đó. Cảnh sát trưởng Minneapolis Brian O’Hara xác nhận: "Chỉ bà ấy bị trọng thương!" Nhưng nhằm nhò gì, Trump-Noem cần kịch bản phải thế thì nó phải thế!
06/01/202619:47:00
Hôm nay, một dòng chữ xuất hiện nhiều trên mạng xã hội: “Jan 06 – Never Forget.” Nếu Donald Trump bị ám ảnh bởi cuộc tranh cử thất bại năm 2020 như thế nào thì vết thương của Đồi Capitol về một ngày bạo loạn cũng hằn sâu như thế. Khác biệt ở chỗ, rồi sẽ có một ngày, khi ra đi, Trump không thể nhớ mình đã từng thua ông Joe Biden. Nhưng vết sẹo của cuộc bạo loạn và hành động của người khởi xướng, vĩnh viễn đi vào lịch sử.
05/01/202618:16:00
Đức Giáo Hoàng Leo XIV, vị giáo hoàng người Mỹ đầu tiên trong lịch sử, đã công khai phản đối chiến dịch quân sự của Trump. Trong buổi đọc kinh vào Chủ Nhật tại Quảng Trường Thánh Phêrô, ngài cho biết ông đang theo dõi sát sao diễn biến tình hình ở Venezuela và kêu gọi tôn trọng chủ quyền và nhân quyền của quốc gia này. Một vị giáo hoàng người Mỹ chỉ trích một tổng thống Mỹ vì vi phạm chủ quyền của một quốc gia khác là một biến cố lịch sử. Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres bày tỏ "quan ngại sâu sắc" về các cuộc tấn công của Mỹ, người phát ngôn của ông dẫn lời ông nói rằng điều này có thể "tạo ra một tiền lệ nguy hiểm". Tiếng nói chỉ trích mạnh mẽ nhất ở Âu Châu là từ Ngoại Trưởng Pháp, Jean-Noël Barrot. Ông đã tuyên bố chiến dịch bắt giữ Maduro "vi phạm nguyên tắc không sử dụng vũ lực, nguyên tắc nền tảng của luật pháp quốc tế".
02/01/202609:30:00
Tổng thống Donald Trump trong năm đầu của nhiệm kỳ thứ hai tập trung vào những chính sách nhập cư, quốc phòng, thương mại và chính sách đối nội, bao gồm tăng cường kiểm soát biên giới, áp đặt thuế quan mới, tạm dừng tuyển dụng nhân viên liên bang, cùng với những biến đổi lớn trong các cơ quan liên bang như Bộ Giáo dục. Ông cũng không quên tìm cách trả thù những nhân vật đối lập.
31/12/202514:02:00
Những ngày cuối năm, dán mắt vào màn hình giữa tiếng ồn ào của mạng xã hội, một câu hỏi tuy cũ nhưng vẫn luẩn quẩn trong đầu người làm báo: vì sao chúng ta vẫn viết?
26/12/202510:43:00
Từ 61% đến 74% dân Mỹ nghĩ rằng Trump đã đưa nước Mỹ đi sai hướng.
26/12/202500:00:00
Có những người sanh ra trong chiến tranh, lớn lên theo với chiến tranh và vẫn theo dõi âm thầm mọi biến động trong chiến tranh. Không thoát khỏi mọi ám ảnh thì âm thầm sống với ám ảnh…ta xin tạm gọi đó là một sự hỗn loạn ổn định. Và sự hỗn loạn ổn định đó ở rải rác mọi nơi… như một nỗi đau kinh niên, trầm kha, dai dẳng ở mọi lãnh vực của con người. Nga phát động chiến dịch xâm lăng lãnh thổ Ukraine từ năm 2022 mà Putin gọi là một chiến sự đặc biệt, đó là một cuộc chiến tiêu hao, đúng ra là muốn đánh mau, thắng gọn, nhưng rồi đã ba bốn năm qua, cuộc chiến đi vào một đường hầm hun hút!
19/12/202500:00:00
Những diễn biến gần đây trong chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ dưới thời Tổng thống Donald Trump đã đặt ra nhiều vấn đề về tương lai của mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Việc công bố Chiến lược An ninh Quốc gia mới (National Security Strategy of the USA, NSS) — một tài liệu chính thức tái xác lập định hướng chiến lược của Washington — cho thấy sự thay đổi đáng kể về cách Hoa Kỳ nhìn nhận vai trò của châu Âu, vốn được xem là đồng minh thân cận trong suốt lịch sử hiện đại.
“Đây là quan điểm của người viết, không nhất thiết là quan điểm của Việt Báo.”


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.