Hôm nay,  

Một sự hỗn loạn ổn định

26/12/202500:00:00(Xem: 266)

Minh họa Đinh Trường Chinh
Minh họa : Đinh Trường Chinh – ‘Gần cuối năm rồi’


Xin cám ơn Lê Minh, Dany, Mai Anh,
Thiên Sơn và cố tác giả Nguyễn Huy Thiệp.
Chúc Thanh

  

Có những người sanh ra trong chiến tranh, lớn lên theo với chiến tranh và vẫn theo dõi âm thầm mọi biến động trong chiến tranh. Không thoát khỏi mọi ám ảnh thì âm thầm sống với ám ảnh…ta xin tạm gọi đó là một sự hỗn loạn ổn định.
 
Và sự hỗn loạn ổn định đó ở rải rác mọi nơi… như một nỗi đau kinh niên, trầm kha, dai dẳng ở mọi lãnh vực của con người. Nga phát động chiến dịch xâm lăng lãnh thổ Ukraine từ năm 2022 mà Putin gọi là một chiến sự đặc biệt, đó là một cuộc chiến tiêu hao, đúng ra là muốn đánh mau, thắng gọn, nhưng rồi đã ba bốn năm qua, cuộc chiến đi vào một đường hầm hun hút!
 
Sang năm nay là năm thứ ba, họ vẫn tiếp tục giao chiến, vì Putin, dường như không muốn kết thúc. Trận chiến mùa hè sang thu năm 2025 này, Nga và Ukraine vẫn kịch chiến ráo riết, Nga tiến qua hơn 200 đợt tấn công vẫn đang thất bại ở Pokrousk, nó không phải là guerre nữa mà như là một cuộc tàn sát kéo dài.
 
Thưa bạn, bom đạn vẫn nổ vang rền, như không còn là những tiếng nổ vang trên và trong không trung nữa, đã quá nhiều rồi, bây giờ quen quá nhiều, mà đó là những cái gõ đều đều vào lịch sử nhân loại.
 
Thời điểm tháng 11 năm 2025, trận chiến tại Pokrousk đang diễn ra và trận chiến đã thay đổi, không còn là quân Nga bao vây quân Ukraine nữa, hay ngược lại, mà quân Nga đã chia thành từng nhóm nhỏ 5, 3 người. Có khi họ ngụy trang thành thường dân để đột nhập vào một ngõ ngách nào đó của thành phố Pokrousk, 5 hay 3 người chui sâu vô, cứ thế Nga nói là đã tiến chiếm lần lần thành phố. Quân Putin lẩn dần sâu và ẩn nấp dưới những địa đạo hầm hố… vì cứ ló đầu lên là bị lính Ukraine bắn UAV sát phạt. Cũng nhiều lần Nga chồi đầu lên mặt đất và gặp ngay lính Ukraine, hai bên kịch chiến sáp lá cà một hồi để chết thảm…
 
Rồi chưa xong, ở những lỗ hổng khác từng nhóm nhỏ Putin lại chui vô, Ukraine lại rình truy sát, tấn công, không ồn ào vang dội, một hình thức chiến tranh du kích, không ồn ào vang dội mà đang vẫn âm thầm kéo dài trận đánh nhau… y như là định nghĩa, cũng là một hỗn loạn ổn định.
 
Bên ngoài thế trận, Mỹ không ồn ào vang dội lên tiếng ủng hộ, xong mạng lưới tình báo vẫn hổ trợ đắc lực những yếu điểm đối phương để Ukraine đáp trả tích cực.
 
Putin vẫn luôn tuyên truyền Nga đã có mặt, đã làm chủ tình hình, đã chiếm được Pokr, nhưng thế giới hiểu ngay đó là đòn tuyên truyền tâm lý sai biệt đến hoang tưởng của chủ nghĩa cộng sản. Chẳng ai tin, nhứt là phía Ukraine, vẫn yên trí kiên cường tìm kiếm truy quét những kẻ ăn trộm, đó dường như cũng là một ổn định của sự hỗn loạn.
 
Trong chiến trận hầm hố ở Ukraine, họ săn đuổi và giết nhau không thương tiếc, chúa ơi, sao chúa đặt để chi cái giống người thô bạo, họ tàn sát nhau mau lẹ, vô cảm, tàn nhẫn hơn cả súc sinh… chúa ơi… et le monde attend le temps de l’Alléluia
un jour ça viendra Alléluia…
 
Mon seigneur… mon dieu…
 
Le monde attend le temps de l’Alléluia
Un jour ça viendra Alléluia…
 
Nga còn cầu xin hỏa lực của Triều Tiên và Bélarus để yểm trợ lối đánh du kích này, Nga nói là để làm mềm chiến trường.
 
Các phi pháo, bom lượn, UAV, tên lửa vẫn nổ ngày đêm, bất cứ lúc nào… Ukraine săn đuổi chiến thuật ngàn vết cắt rất hữu hiệu sau những kinh nghiệm từ ba năm qua. Chiến thuật du kích, vờn, chạy đuổi trong hầm hố làm chúng ta nhớ lại ít nhiều kỷ niệm của chiến tranh Việt Nam, chiến tranh Việt Pháp thì đúng hơn vào những năm 1945-46-47-1950 tại miền Bắc và sau toàn thể ở Việt Nam…
 
Trong sách “sống mãi với thủ đô“ tác giả Nguyễn Huy Tưởng kể lại cảnh Pháp muôn đánh chiếm Bắc Kỳ, khi chuẩn bị tấn công đến Hà Nội, thì người già, con nít chuẩn bị tản cư về vùng quê, còn thanh niên nam nữ tình nguyện ở lại đánh giặc, bảo vệ thành phố, họ gọi là phong trào sống mãi với thủ đô. Còn gọi là tự vệ thành.
 
Đám thanh niên ở lại Hà Nội, đào tường các nhà trong thành phố để tiện bề liên lạc và chiến đấu chống kẻ thù… nên nhà nọ thông với nhà kia, đọc lại, thấy Nguyễn Huy Tưởng mô tả sát cái ngây ngô và chập choạng của người Việt Nam đứng trước kẻ thù văn minh và hiện đại:
 
…“Tôi đi xem một lượt thì thấy chỗ nào ta cũng đục một cái lỗ nhỏ như cái chỗ này thôi, thế là không xong, phải đục lớn gấp rưỡi gấp hai mới được… vì khi đánh nhau, thì đây là những đường giao thông rồi tải thương cũng phải qua đây… cậu có thấy lỗ nhỏ quá không? Nhưng cũng rầy rà, vì đục lớn lỗ quá thì thằng tây nó cũng chui qua được. Làm thế nào cho vừa phải, thế mới khó.“
 
«Không biết ở đâu đâu, đánh nhau, họ có làm như ta không? Nhưng là thì cứ làm, ta có lối riêng của ta chứ!»
 
Một người phát lên cười… một cô gái vung tay đập lên vai bạn:
 
Cười cái gì mà cười, sướng lắm chắc? «không biết ở đâu có đào tường nhà như ở ta không? Cũng buồn cười, đi qua tường nhà này là qua nhà khác, cứ như bầy chuột, rúc ra rúc rích. Ô, mà thằng tây làm thế nào mà chiếm nổi chừng này căn nhà ở Hà Nội» trang 254 sống mãi với thủ đô.
 
«Bao giờ thì đánh nhau nhỉ»?
 
Chắc nay mai thôi…  chuẩn bị thế này mà không đánh nhau thì cũng tiếc… người Hà Nội cho đỡ cái thói xấu ích kỷ, nhà nào biết nhà nấy đi!
 
Thôi nói nhảm mãi, thôi mau ghi tên vào đoàn ở lại bảo vệ thủ đô đi»! Trang 256.
 
Thôi nhé, miền xuôi, thôi tạm biệt
Thôi chào Hà Nội lửa ngang trời
Ta đi, ngõ, gạch, tường đang đục
Gạn từng giọt nước đánh cầm hơi…
Thơ Quang Dũng
 
Nhớ đêm ra đi đất trời bốc lửa
Cả kinh thành nghi ngút cháy sau lưng
Những chàng trai chưa trắng nợ anh hùng
Hồn mười phương phất phơ cờ lộng gió
Rách tả tơi rồi đôi giầy vạn dặm
Bụi trường chinh phai bạc áo hào hoa
Ngày về 1947
 
Tưởng niệm chuyện xa xưa, thôi, trả lại cho ngày xưa, trả lại cho Việt Nam năm 1945-47 của trung đoàn thủ đô của người Hà Nội.
 
Hiện tại ở Âu Châu này, Ukraine và Nga đang tiếp diễn chiến trận rượt đuổi vờn bắt quy mô hơn, hiện đại hơn và chết rất nhiều hơn.
 
Họ chưa thể dừng lại việc bắn giết sinh mạng nhau vì Putin còn rất hăng máu. Chiến thuật ngàn vết cắt như vậy không có hiệu quả, vì nếu có hiệu quả tốt thì Nga đã chiếm trọn Pokrousk từ lâu rồi để làm hành trang cho đàm phán. Chiến thuật du kích rượt đuổi này trong vòng nhiều ngày tháng vẫn dằng co vì có thể là tại rời rạc và không còn sự chỉ huy tổng thể. Tuy nhiên cả hai phía vẫn cố cầm cự săn đuổi nhau, chờ tiến đến những cuộc đàm phán và đàm phán.
 
Tội nghiệp những người lính Ukraine và tội nghiệp những người lính Nga. Cả hai phía, không phải họ chỉ giết kẻ thù của nhau, mà đồng thời, họ đang giết những người cha, những người chồng, những người bạn… những người con thân yêu, không một chút ghê tay, tất cả họ, họ đang bị hóa kiếp bởi chiến tranh!
 
Tới ngày 19/11 Ukraine đã tiêu diệt nhóm đặc nhiệm tinh nhuệ Nga ở Myrnohrad, đồng thời đất nước của Zélensky vẫn hứng chịu nhiều đòn tập kích lớn của Nga ban đêm vào những khu dân sự và hạ tầng cơ sở.
 
Trước ngưỡng cửa mùa đông gay gắt tối mù, những ngày lễ của cả nhân loại lễ tạ ơn, lễ các thánh, giáng sinh, năm mới, rồi tết Á Đông… chúng ta đang hướng lòng về những người khổ sở, đói, đau ở Ukraine và ở Nga, cả người trong bão lũ khắp nơi, không nhà cửa, thiếu lương thực… chúng ta xin cầu cho chiến tranh và mọi tai họa chấm dứt… xin thành tâm nguyện cầu và hồi hướng cho thập loại chúng sanh:
 
… Un jour solennellement
Un jour viendra le temps de l’Alléluia…
(Vianney à Notre Dame de Paris)
 
Paris 1/12 đợi Noël về
Chúc Thanh

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
19/12/202500:00:00
Những diễn biến gần đây trong chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ dưới thời Tổng thống Donald Trump đã đặt ra nhiều vấn đề về tương lai của mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Việc công bố Chiến lược An ninh Quốc gia mới (National Security Strategy of the USA, NSS) — một tài liệu chính thức tái xác lập định hướng chiến lược của Washington — cho thấy sự thay đổi đáng kể về cách Hoa Kỳ nhìn nhận vai trò của châu Âu, vốn được xem là đồng minh thân cận trong suốt lịch sử hiện đại.
19/12/202500:00:00
Donald Trump không phải hạng người mê sách vở, nhưng lần này ông lại tìm được một hình ảnh rất “văn vẻ”: ông khoe sẽ mừng 250 năm ngày lập quốc bằng một… trận đấu võ ngay trên bãi cỏ Tòa Bạch Ốc. Năm tới, nước Mỹ dĩ nhiên sẽ có diễn hành, pháo bông, huy chương kỷ niệm. Nhưng cái lồng sắt bát giác dựng ở bãi cỏ phía nam và những tay võ sĩ của giải UFC lăn xả trong ấy mới đúng là tranh vẽ tình trạng xã hội Hoa Kỳ, khi soi qua lăng kính chính trị, trong năm thứ hai nhiệm kỳ hai của ông Trump. Chỉ khác một điều: UFC, trái với chính trường Mỹ, vẫn còn giữ ít nhiều lễ độ, cấm chửi rủa và cấm đánh vào hạ bộ.
19/12/202500:00:00
Thật đáng thương cho lớp trẻ, vì thế giới này lại do những ông già điều khiển. Bên đây Thái Bình Dương, Donald Trump, 79 tuổi, vẫn mặc sức hô hào về trí tuệ nhân tạo, máy rô-bốt, và “thời đại mới”. Nhưng với ông, điều “vĩ đại” nhất vẫn là nước Mỹ của thập niên 1950 – thời ông còn nhỏ, đời thuần một màu da, xã hội chưa đổi khác, và mọi sự dường như đứng yên trong một giấc mơ thành công trưởng giả. Bây giờ, mỗi lần mở miệng về “nước Mỹ vĩ đại”, ông liền nhắc đến việc đóng biên giới, “đình chỉ vĩnh viễn nhập cư từ thế giới thứ ba”, và đổ lỗi cho di dân với mọi tai họa của xã hội – từ trường học quá tải đến tệ nạn đô thị. Dưới mắt ông, tất cả sự sa sút hôm nay đều bắt đầu từ khi nước Mỹ không còn giữ được dáng dấp của những năm hậu chiến.
13/12/202518:59:00
Là một người Việt Nam định cư tại Hoa Kỳ đã hơn năm mươi năm, tôi dần xem đất nước này như quê hương thứ hai. Tôi yêu nước Mỹ gần như yêu quê mẹ, và âm thầm tự hào khi trở thành một công dân của một cường quốc hàng đầu thế giới. Chính vì tình cảm ấy, tôi ngày càng cảm thấy bất an trước những chia rẽ đang trở nên rõ rệt trong xã hội Mỹ những năm gần đây. Bất đồng về chính sách di dân, phúc lợi xã hội, hay quyền tự do ngôn luận—cùng nhiều vấn đề khác—không còn mang dáng dấp của những khác biệt chính trị thông thường. Chúng trở nên khó hòa giải hơn, ăn sâu vào gốc rễ, và mang tính cá nhân hơn. Mỗi khi cảm giác lo lắng ấy lặng lẽ dâng lên, tôi lại tự hỏi: Liệu những người Mỹ khác có cảm nhận như vậy không?
11/12/202511:51:00
LTS: Một bản tin quốc tế hôm nay đề cập việc Donald Trump Jr. âm thầm khâm phục Andrew Tate, nhân vật mang nhiều tai tiếng về hiếp dâm và buôn người. Điều này phản chiếu thực trạng của thời đại: chính trị và danh vọng hiện phụ thuộc vào thanh thế hơn là giá trị đạo đức. Xã hội nào tôn thờ kẻ khinh miệt phụ nữ và xem quyền lực như món hàng trao đổi, xã hội ấy đã bắt đầu lạc hướng. Dưới đây là tóm lược bài viết của Megan Twohey và Isabella Kwai đăng trên tờ New York Times ngày 10 tháng 11, để bạn đọc tự xét đoán.
04/12/202518:14:00
Nội chiến Hoa Kỳ sau bốn năm đã gây ra khoảng 1.5 triệu thương vong, với ước tính số người chết khoảng từ 620,000 đến 750,000. Đây trở thành cuộc xung đột đẫm máu nhất trong lịch sử Hoa Kỳ. Trong khi Thế chiến thứ II (1939-1945) có số quân nhân Hoa Kỳ tử vong cao thứ hai với khoảng 405,000 người, thì số người chết trong Nội Chiến lại cao hơn đáng kể so với Thế Chiến Thứ Nhất (1914-1918), Chiến Tranh Triều Tiên (1950-1953) và Chiến Tranh Việt Nam (1955-1975), với số lính Mỹ chết lần lượt là khoảng 116,500, 54,200 và 58,220.
01/12/202510:15:00
Cho tới nay chính quyền Trump vẫn chưa phổ biến văn bản chính thức nào về việc phân phối lợi tức thu được từ thuế quan. Tất cả những gì báo chí biết là qua những lời tuyên bố bất thường và những rò rỉ của Trump trên mạng Truth Social. Vào ngày 17/11 vừa qua, Tổng Thống Donald Trump một lần nữa lập lại rằng ông đã thu nhập được hàng trăm tỉ từ thuế quan và sẽ chia lợi tức cổ phần (dividend) vào khoảng giữa năm tới.
23/11/202519:22:00
Phúc lợi xã hội không đồng nghĩa với xã hội chủ nghĩa. Các chính sách an sinh là cơ chế tái phân phối mang tính nhân đạo trong một nền kinh tế tư bản-dân chủ, nhằm đảm bảo mức tối thiểu cho đời sống con người mà không xóa bỏ kinh tế thị trường hay chủ nghĩa tư bản.
21/11/202503:53:00
Những người phụ nữ tay cầm tấm ảnh của họ thưở thiếu thời giơ cao trước House Triangle của Capitol vài ngày trước nay bước vào cánh gà, nhường chỗ cho phân đoạn khác, diễn viên khác trong vở diễn chính trị căng thẳng và máu lửa. Lẽ ra, vai diễn của họ không nên có trong chương này, hồi này. Lẽ ra nó đã kết thúc từ vài thập niên trước. Nhưng giờ đây họ chấp nhận quay trở lại sân khấu kịch trường của Điện Capitol, mở lại mức bàn bi kịch của mấy mươi năm trước. Có người trong số họ, chấp nhận sẽ trở thành “điểm tựa” cho dân biểu MAGA Marjorie Taylor Greene nếu bà đứng trước Quốc Hội, đọc to, rõ tất cả cái tên có trong hồ sơ Epstein. Bi kịch trở thành bi hài kịch.
21/11/202500:00:00
Có những ký ức không cần ai nhắc lại; chỉ cần tiếng động giữa đêm là đủ làm người ta giật mình. Người Việt miền Nam sau 1975 không xa lạ gì với tiếng đập cửa khi công an xông vào bắt bớ. Không cần lý do. Không cần giấy tờ. Những người bị lôi đi “làm việc” biệt tăm không ngày về. Cả nước hiểu rằng luật pháp không để bảo vệ ai; mà là công cụ người cộng sản dùng để gán mác những ai “có tội với Đảng và nhân dân”.
“Đây là quan điểm của người viết, không nhất thiết là quan điểm của Việt Báo.”


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.