Hôm nay,  

Học Nhạc Để Cải Thiện Sức Khỏe Tinh Thần Ở Tuổi Già

09/01/202600:00:00(Xem: 245)

Music
Hoàng Công Luận tại giải thưởng Việt Báo VVNM. Ảnh: VB.
 
Trên trang mạng Psychology Today có bài viết về lợi ích của việc bắt đầu học nhạc ở tuổi già. Người cao niên thường phải đối diện với nhiều thách thức như suy giảm nhận thức, cô lập xã hội, trầm cảm. Suy giảm trí nhớ, đặc biệt là suy giảm trí nhớ theo từng giai đoạn và trí nhớ làm việc, là một dấu hiệu của tiến trình lão hóa bình thường, những cũng có thể là dấu hiệu sớm của lão hóa bệnh lý. Tập thể dục, các hoạt động kích thích não bộ có thể giúp duy trì trí nhớ của người lớn tuổi.
 
Âm nhạc là một công cụ hữu hiệu để cải thiện nhận thức và nâng cao sức khỏe tinh thần. Học chơi một nhạc cụ không bao giờ là quá muộn; và bắt đầu học chơi nhạc ở tuổi già có thể mang lại những lợi ích lớn lao. Sau đây là một số quy tắc chung để bắt đầu học một kỹ năng mới như âm nhạc mà người lớn tuổi nên áp dụng (Ericsson and Pool, 2016).
 
1. Luyện tập có mục đích. Việc luyện tập các kỹ năng mới nên được thực hiện một cách chu đáo, chậm rãi và có chủ đích chứ không nên vội vàng. Khi làm việc chậm rãi, mọi thứ sẽ trở nên đơn giản hơn. Dục tốc bất đạt.
 
2. Mục tiêu. Luyện tập nên có mục đích, biết mình đang đi đâu và làm thế nào để đến đó. Có một mục tiêu rõ ràng và ý nghĩa là quan trọng cho sự tiến bộ và động lực cá nhân. Các mục tiêu được xác định rõ ràng và có thể đạt được sẽ làm tăng động lực luyện tập. Tự đặt ra mục tiêu để phấn đấu là cách hữu hiệu để tạo ý nghĩa cho việc học.
 
3. Tiến bộ từng bước. Luyện tập có mục đích là kết hợp những bước nhỏ để đạt được mục tiêu dài hạn. Làm như vậy để các mục tiêu trở nên dễ đạt được hơn, tạo niềm hứng khởi trong tập luyện. Không có gì tạo sự hứng khởi tốt hơn những chiến thắng nhỏ. Những mục tiêu nhỏ hơn giúp dễ dàng vượt qua sự ngần ngại, tạo đà đi tiếp mà không cảm thấy quá tải.
 
4. Biểu tượng trong trí (mental representation). Biểu tượng trong trí là những hình ảnh, khái niệm, ý tưởng được bộ não lưu trữ và xử lý, thường được tâm lý học dùng để mô tả cách chúng ta hiểu và tương tác với thế giới. Nó cho ta thấy những gì cần phải làm, giúp người tập theo dõi cách họ đang làm cả trong luyện tập và trong thực tế. Ví dụ, trong âm nhạc, biểu tượng trong trí cho phép người tập chơi một bản nhạc theo cách mà họ muốn.
 
5. Lặp lại. Các kỹ năng học bắt đầu bằng nỗ lực tinh thần, nhưng khi luyện tập với đủ thời gian, chúng có thể được thực hiện mà không cần suy nghĩ. Khi lặp lại một điều gì đó nhiều lần, nó sẽ ăn sâu vào tiềm thức, giúp ta sau đó có thể hành động tự nhiên mà không cần nỗ lực có ý thức. Mỗi lần lặp lại sẽ đưa đến gần hơn với kết quả mong muốn. Việc đạt đến mức độ chơi nhạc tự nhiên giúp người biểu diễn tự tin hơn, vì không còn cần để ý đến kỹ thuật mà chỉ tập trung vào âm nhạc.
 
6. Luyện tập cách quãng. Một trong những phương cách hiệu quả để nâng cao kết quả là phân bổ tiến trình thực tập, không nên nhồi nhét toàn bộ công việc trong một lần. Cần có thời gian để các biểu hiện trong trí của kinh nghiệm học tập được chuyển đổi thành trí nhớ dài hạn.
 
7. Động lực. Việc chơi âm nhạc về cơ bản là một niềm vui. Đối với nhiều người, việc học nhạc mang lại phần thưởng nội tại, chơi chỉ để mà chơi chứ không phải đạt được một mục tiêu cuối cùng nào. Tuy nhiên, để có thể có được bất kỳ một kỹ năng nào cũng cần nỗ lực, cần thời gian lặp lại các bài tập âm nhạc. Một trong những yếu tố tạo động lực lớn nhất là sự tiến bộ, là phần thưởng dành cho người tập sau những nỗ lực.
 
8. Tư duy phát triển. Một yếu tố tạo động lực khác là sự phát triển khả năng suy nghĩ, đặc biệt ở người trung niên và cao niên. "Tư duy phát triển" là niềm tin rằng khả năng của một người không cố định mà có thể được cải thiện bằng nỗ lực. Chúng ta thường kém cỏi trong mọi lĩnh vực trước khi trở nên giỏi giang.
 
Tóm lại, việc học các kỹ năng âm nhạc là một phương pháp hứa hẹn giúp ngăn chận sự suy giảm nhận thức ở tuổi già. Để duy trì trí óc minh mẫn, người cao niên cần đặt mình vào những thử thách mới. Việc luyện tập âm nhạc có đủ yếu tố cần thiết của một chương trình rèn luyện nhận thức: sự tập trung, trí nhớ, tính kỷ luật và sự tự tin. Nghiên cứu cho thấy việc rèn luyện trí não có thể giúp trẻ hóa khoảng 10 tuổi (Attarha, 2025). Rèn luyện nhận thức làm tăng nồng độ acetylcholine, một chất dẫn truyền thần kinh có liên quan đến nhận thức.
 
Việt Báo biên dịch
Nguồn: Bản tin The Principles of Learning Any Complex Skill đăng trên trang web Psychology Today
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
1234567Trang sauTrang cuối

Mùa xuân năm nay, trên công viên trên không High Line của thành phố New York sẽ xuất hiện một tác phẩm điêu khắc quy mô lớn: pho tượng Phật bằng sa thạch cao 27 bộ Anh, mang tựa The Light That Shines Through the Universe (Ánh Sáng Soi Thấu Vũ Trụ), do nghệ sĩ Việt–Mỹ Tuan Andrew Nguyen thực hiện. Tác phẩm sẽ được đặt tại Plinth, không gian dành cho các dự án điêu khắc luân phiên của High Line, thay thế cho pho tượng chim bồ câu khổng lồ Dinosaur của nghệ sĩ Iván Argote, đang trưng bày từ tháng 10 năm 2024.

Mùa xuân sang có hoa anh đào... Chúng ta thường nghe câu hát này. Hoa sẽ rơi và mùa xuân sẽ trôi qua. Đó là những gì rất đẹp, rất mong manh và rất vô thường. Mùa xuân không chỉ là sự chuyển giao của thời tiết, mà còn là biểu tượng của sự tái sinh và hy vọng. Từ những cánh hoa anh đào mỏng manh của phương Đông đến khu vườn tràn ngập nắng ấm của phương Tây, mùa xuân là yêu thương, cũng là thân phận mong manh của đời người. Hoa anh đào, và mùa xuân là hiển lộ của vô thường, những gì rất đẹp đang trôi qua.

Nhạc sến và nhạc vàng đều hay. Mỗi bên có chất hay riêng, có vẻ đẹp khác nhau, như những thiếu nữ hoa hậu của các trường trên tỉnh so với những cô thôn nữ dưới quê trong hội trăng rằm. Một điểm thường thấy nhất là gái quê thành thật hơn gái tỉnh. Nhạc sến gây xúc động hơn nhạc vàng. Tháng Sáu ấy, ở trong trại Fort Chaffee chờ người bảo trợ, đêm đêm nằm trong căn phòng san sát nhau, cách một vách mỏng. Nghe đủ thứ chuyện trên đời. Nghe cả đủ thứ loại nhạc bởi những giọng ca cảm hứng. Nhạc vàng thường làm tôi lâng lâng lắng nghe rồi băn khoăn buồn buồn, dù người hát thường không đủ tiêu chuẩn. Rồi một lần, giữa đêm hè nóng nực, một anh lính Biệt Động Quân, người trấn đồn biên giới, cất giọng ca sai cả nốt cao lẫn nốt thấp. Anh hát, “Con biết bây giờ mẹ chờ tin con / khi thấy mai đào nở vàng bên nương…”(1) tự nhiên nước mắt tôi ứa ra, rồi chảy thành dòng, không thể nào ngưng được. Đó là chất sôi nổi của nhạc sến.

Sức hút của phim nghe qua tưởng hiển nhiên: ba cô gái ngầu trong y phục cầu kỳ, hát những bản tuyên ngôn tự khẳng định dễ thuộc, đi kèm hình ảnh rực rỡ, dàn dựng sáng tạo. Tất cả lại trôi đi trên làn sóng Hàn lưu đang bành trướng khắp thế giới, từ BTS, Blackpink đến Parasite hay Squid Game. Vậy nhưng, thành công đó không hề “đương nhiên”: đây là câu chuyện hoàn toàn mới trong thời buổi hãng phim chỉ thích bấu víu vào thương hiệu quen thuộc; là phim hoạt hình không dựa vào loạt phim sẵn có, lại mang nặng chi tiết văn hóa Hàn và không có siêu sao phòng vé, trong khi kinh phí ở khoảng một trăm triệu đô-la.

Hội đồng quản trị Trung tâm Biểu diễn Nghệ thuật John F. Kennedy tại thủ đô Hoa Thịnh Đốn, do Tổng thống Donald Trump bổ nhiệm, hôm nay đã biểu quyết thông qua việc đổi tên cơ sở này thành Trump–Kennedy Center.

VVNM 2025 đánh dấu cột mốc 25 năm thành lập giải thưởng văn học lâu đời nhất của người Việt hải ngoại, lồng trong lịch sử 50 năm người Việt tị nạn. Trong hơn 14,600 trang sách là những câu chuyện của đủ loại ký ức, cảm xúc, có đủ cay, đắng, ngọt, bùi. Có những mất mát; chia xa, có những đoàn viên, thành tựu.

"Kỳ thực, ngày nay đa số người ta không đọc sách nữa, mà chỉ liếc nhìn trên mạng những thông tin trong vài phút đồng hồ rảnh rỗi hiếm hoi, và những thông tin ấy cũng chỉ lưu lại trong bộ nhớ không quá vài sát-na. Xu hướng của thời đại là thế. Cuộc sống càng hiện đại tân tiến, con người càng tất bật vội vàng, càng chóng lãng quên, một nghịch lý hết thuốc chữa của đời sống." Đoạn văn này được trích từ Lời ngỏ cuốn tạp luận "Theo dấu thư hương" đầu tiên của nhà văn Trịnh Y Thư. Trong thời đại mà sự tiện lợi có thể đạt đến mức "AI" trong nhiều lãnh vực bao gồm cả sáng tác nhạc, và có thể một ngày nào đó, phải chăng con người không cần viết thư tay bày tỏ tình cảm bằng cảm xúc tự nhiên từ trái tim vì đã có "AI"???

Vào tối Thứ Bảy, ngày 22 tháng 11 năm 2025, tại Điểm Hẹn Cà Phê Quận Cam, Coffee Factory (tọa lạc tại 15582 Brookhurst St, Westminster, CA 92683), ca sĩ Thúy Anh cùng hai tâm hồn văn nghệ tuổi đôi mươi, Ethan Trần và Henry Ngô, và những khách mời bất ngờ sẽ cống hiến cho quý thính giả một đêm nhạc được chuẩn bị kỹ luỡng từ âm thanh đến ban nhạc. Đêm nhạc Chốn Xưa do ca sĩ Thúy Anh tổ chức và biên tập với sự hỗ trợ của những bằng hữu đồng nghiệp. Ca sĩ Huy MC và Khôi Hồ phụ trách âm thanh. Ban nhạc bao gồm những thành viên giàu kinh nghiệm: Tateng Katindig (keyboardist), Lê Ngọc (guitarist), Vũ Anh Tuấn (bassist), Hoàng Công Luận (keyboardist), Land Richards (drummer).

Một nghiên cứu mới của Đại học King’s College London cho thấy: chỉ cần dành 20 phút xem tranh trong viện bảo tàng cũng đủ để giảm hormone căng thẳng và giúp cơ thể thư giãn. Thí nghiệm được thực hiện tại Courtauld Gallery ở Luân Đôn – nơi trưng bày các tác phẩm của Manet, Van Gogh và Gauguin. 50 tình nguyện viên, tuổi từ 18 đến 40, được chia làm hai nhóm: một nhóm xem tranh gốc trong phòng trưng bày, nhóm còn lại xem bản sao trong không gian bình thường.

Người đời thường nói Beethoven cô độc trong tình yêu, nhưng cái chết của ông không khép lại trái tim ấy. Giữa đống giấy tờ trong ngăn bàn của thiên tài điếc, người ta tìm thấy một bức thư tình chưa gửi – ngọn lửa còn cháy dở của một cuộc tình bị giấu kín. Bức thư không đề tên người nhận. Chỉ có mấy chữ run rẩy: “Gửi người yêu bất tử.”“Anh chỉ có thể sống trọn vẹn bên em, hoặc không sống gì cả... Anh sẽ lang thang mãi cho đến khi được bay về với vòng tay em.”
1234567Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.