Hôm nay,  

Giới thiệu sách mới: Văn-Học Quốc-Ngữ thời đầu và miền Nam lục-tỉnh

02/06/202115:56:00(Xem: 9284)

Giới thiệu sách mới:
 
Văn-Học Quốc-Ngữ thời đầu và miền Nam lục-tỉnh

qua vài nhận định, biên khảo của
Nguyễn Vy Khanh

.
nhà Nhân Ảnh xuất bản tháng 5-2021
.
Amazon.com và lulu.com phát hành


blank  
Buổi bình-minh của văn-học chữ Quốc-ngữ đã bừng lên từ nửa cuối của thế-kỷ XIX, nay đã trở thành quá khứ nhưng đã là sỏi đá nền móng! Hơn 150 năm sau, đất nước cũng như con người Việt-Nam đã trải qua biết bao dâu bể, biến suy, chưa biết bao giờ sẽ có thể sống hòa hợp lại được như thời thịnh trị và an bình như tổ tiên xưa. Chúng tôi thiển nghĩ cần có một cái nhìn lại, "ôn cố tri tân" như thường nghe, việc vốn không dễ vì dù chấp nhận hậu sinh là kẻ "phê bình" tối hậu của mọi nền văn học đã qua, nhưng chúng ta hôm nay không thể đọc lại các tác phẩm văn học các thời trước như người thời đó. Các thời đại văn chương đã qua đi và chúng ta có nhìn lại thì mới thấy chúng chỉ là những hiện tượng xuất hiện một thời nhưng không chết, không mất, vì chúng đắp lối, dọn ngõ cho các thế hệ đến sau.
.
Văn-học Miền Nam trong tuyển tập này một phần được giới hạn ở tính "miền Nam lục-tỉnh". Tìm hiểu và nêu lên những đặc-tính nhưng không so sánh và xếp loại theo nghĩa địa phương. Với biên khảo này, chúng tôi có một số nhận định như sau:
 
- Văn-học chữ quốc-ngữ đã khởi đầu từ Miền Nam Lục-tỉnh (Nam kỳ, Cochinchine), từ 1869 với Gia Định Báo - là tờ báo chữ Quốc-ngữ đầu tiên ở Việt-Nam, từ ngày 15-4-1865.
- Nền văn-học chữ quốc-ngữ này xuất hành từ báo chí: các truyện kể, truyện ngắn, thơ, vè, bút ký, nghị luận đã xuất hiện trên các báo thời đầu này trước khi được xuất bản và được gọi là tác phẩm văn học:
- Tác phẩm văn xuôi mang tính văn học đầu tiên được xuất bản là Chuyện Đời Xưa của Trương Vĩnh Ký năm 1866, 74 văn bản bằng chữ Quốc-ngữ, sau đó đến tác phẩm của Trương Minh Ký và Huình Tịnh Của;
- Tiểu-thuyết chữ Quốc-ngữ đầu tiên được xuất bản là truyện Thầy Lazaro Phiền của tác giả tiên phong Nguyễn Trọng Quản vào năm 1887;
- Văn bản kịch nói đầu tiên được xuất bản là Tuồng Joseph của Trương Minh Ký, vào năm 1887;
- Thể loại tự truyện xuất phát với Chơn Cáo Tự Sự (1910) của Michel Tinh.
  
Nhân đây cũng xin xác nhận chúng tôi không phân biệt Nam Bắc vì quan niệm muốn thông-cảm và giải quyết một số vấn nạn lịch-sử, sự hiểu biết tường tận là điểm khởi đầu thiết yếu. Văn-học là một phần quan trọng của văn-hóa và lịch sử một dân tộc và phê bình, nghiên cứu đặc tính địa lý được nhiều nhà phê bình văn học Âu Mỹ xem trọng. Cho nên khi nói đến một số nhà văn thơ – mà không là tất cả những vị đã nổi tiếng, chúng tôi làm công việc văn-học sử, mục-đích phân tích và nhận định, chớ không nhắm kỳ thị địa phương hay đề cao, hạ giá tác-giả nào cả! Tất cả các nhà văn thơ đều thuộc văn-học sử Việt-Nam.
 


Mặt khác, những ảnh-hưởng lên văn-học Việt-Nam nếu có cũng cần được nghiên cứu, ví dụ như nếu Anh quốc hay Tây-ban-nha, Bồ-đào-nha xâm chiếm, đô hộ miền Nam rồi cả nước thay vì thực dân Pháp, thì sinh hoạt văn-hóa và việc nghiên cứu văn-học đã khác chăng? Văn-học dân gian (folklore/oral literature) sẽ được chú tâm hơn? Và ảnh-hưởng trên văn-học bác học?
 
Những bài viết trong tập sách đánh dấu một quãng thời gian viết của chúng tôi. Một cố gắng chủ quan, rời rạc, về một số vấn đề của văn-học bầng chữ Quốc-ngữ thời đầu và miền Nam lục-tỉnh, không hẳn có tính cách hệ thống. Bài Miền Nam Khai Phóng là bài đầu tiên đánh dấu sự quan tâm và nghiên cứu của chúng tôi với quan niệm “Kiến thức cũng như nghề nghiệp chính thức và nghiệp dư, sau nhiều thập niên hoạt động, cho chúng tôi tâm niệm và ý chí, trong khả năng khiêm tốn và khả thể, đi tìm sự thực và ghi lại cho các thế hệ sau, với hy vọng rằng chỉ có thống nhất nhân tâm và địa lý khi nào những khúc mắc và vấn nạn lịch sử đã được nhìn nhận và giải tỏa”. Bài đã gây tiếng vang về vấn đề, từ khi được xuất hiện trong tuyển tập 1 Văn-Học Nghệ-Thuật Liên Mạng (1996). Một số bài trong tập đã được in trong các tuyển tập biên khảo và một số đã được phổ biến trên các tạp chí cũng như các trang liên-mạng internet. Chúng tôi giới hạn thời gian văn học từ năm 1865 đến 1954, tuy trong vài bài, vì mạch văn hoặc muốn đầy đủ, chúng tôi đi qua lằn ranh thời gian đó, hoặc lặp lại một số chi tiết, sự kiện.
 
Chúng tôi quyết định xuất-bản tuyển tập biên-khảo vào lúc này, dù chúng tôi vẫn muốn cập nhật và đặt lại một số vấn-đề, nguồn cơn. Trong thời gian biên soạn, tập nhận định và biên khảo này, đã được quí thân hữu và văn hữu góp ý và phê phán. Chúng tôi mong tiếp tục được quí độc giả chỉ giáo những sai lầm và thiếu sót cũng như sẵn sàng thảo luận về những quan điểm đưa ra trong tập sách. (NVK)
.
Sách gồm 20 tiểu luận và biên khảo mới hoặc đã được cập nhật:
- Văn-Học chữ quốc-ngữ thời đầu
- Miền Nam khai phóng
- Miền Nam đạo lý
- Văn-học yêu nước
- Tiếng Việt qua một số tác-phẩm chữ quốc-ngữ thời đầu
- Báo-chí từ thời bình minh văn-học chữ quốc-ngữ đến buổi qua phân 1954
- Về Nguyễn Đình Chiểu và lý-luận văn-học
- Trương Vĩnh Ký và các tác-phẩm văn xuôi tiền-phong
- Huình Tịnh Paulus Của
- Trương Minh Ký
- Nguyễn Trọng Quản, Hồ Biểu-Chánh và Ảnh hưởng Âu-Tây trong thể-loại tiểu-thuyết thời đầu
- Thể-loại Tự truyện với Chơn Cáo Tự Sự
- Lê Hoằng Mưu, nhà tiểu-thuyết tiền phong
- Nhìn lại sự-nghiệp hiện-đại hóa của Nguyễn Văn Vĩnh
- Nỗ lực hiện đại hóa tiểu-thuyết của Hồ Biểu-Chánh
- Ngôn-ngữ của tiểu-thuyết Hồ Biểu Chánh
- Nguyễn Thị Manh-Manh
- Hồ Văn Hảo và Thơ Mới hiện-thực
- Thi ca yêu nước của Vũ Anh Khanh
- Đôi nét về Văn-học Công Giáo Việt Nam ​
. ​
Mua sách, liên lạc NXB Nhân Ảnh: Ông Lê Hân
[email protected] - (408) 722-5626
.
Mua online qua Amazon bìa mềm $40:
https://www.amzn.com/1667100106 
.
bìa cứng $45:
https://www.amzn.com/1483499448 



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
một hành khách của dịch vụ xe tự lái Waymo đã phải mở cửa bỏ chạy khỏi xe sau khi chiếc xe tự lái bất ngờ dừng lại ngay trên đường ray tàu điện tại thành phố Phoenix, tiểu bang Arizona, trong lúc một đoàn tàu đang lao tới. Toàn bộ cảnh tượng khiến người xem lạnh sống lưng này đã được người đi đường quay lại và lan truyền trên mạng xã hội. Đoạn video cho thấy chiếc xe đứng yên trên đường ray, hành khách hoảng hốt rời khỏi xe, trong khi phương tiện tự lái sau đó tiếp tục chạy dọc theo đường tàu khi một đoàn tàu khác xuất hiện. Sự việc xảy ra vào sáng ngày 7 tháng 1, tại khu vực giao lộ Central Avenue và Southern Avenue, phía nam Phoenix — nơi tuyến tàu điện mở rộng vẫn còn khá mới, theo đài truyền hình địa phương KPNX.
- Reuters: Tô Lâm muốn ngồi, kết hợp 2 ghế Tổng Bí Thư CSVN và Chủ Tịch Nước. - Đức Giáo Hoàng gặp bà Machado (người thắng Giải Nobel Hòa Bình 2025). - Công ty Nga vào VN, hợp tác an ninh mạng (đáng ngại?) - Mua giày tiệm Nhật ở Đài Loan, 1 người Việt bị xem thường, liền khiếu nại. Tiệm Nhật phạt nhân viên, xin lỗi khách VN - Trump dọa phủ quyết dự luật nới hạn trợ cấp y tế ObamaCare. - Bắc Hàn tố Mỹ coi thường LHQ khi Mỹ tố Bắc Hàn vi phạm Hiến chương LHQ - Cuba: không thương thuyết với Mỹ, phải có bình đẳng, tôn trọng chủ quyền trước. - Iran, Mỹ nói chuyện để giảm căng thẳng, bớt biểu - Trump: giới lãnh đạo Iran đã gọi điện xin đàm phán về thỏa thuận hạt nhân. - Biểu tình ở Iran chết ít nhất là 538 người - Trump tự phóng lên mạng, ghi Trump là "Tổng thống lâm thời của Venezuela"
WASHINGTON (VB) -- Báo Daily Mail hôm Chủ Nhật đưa tin, Donald Trump đã ra lệnh cho các chỉ huy lực lượng đặc nhiệm của mình lập kế hoạch xâm lược Greenland - nhưng đang vấp phải sự phản đối từ các quan chức quân sự cấp cao.
J501. Rohanta-Miga Jātaka -- Chuyện người thợ săn từ bỏ nghề săn để tu hạnh Ngũ Giới. Tóm tắt: Trưởng lão Ānanda cố gắng bảo vệ Đức Phật khi Devadatta sai một con voi đến giết ngài. Sau đó, Đức Phật kể một câu chuyện về một con nai vàng bị mắc bẫy và cách anh chị em của nó từ chối bỏ rơi nó. Cuối cùng, Bồ Tát đã dạy Dhamma cho người thợ săn, và người thợ săn lại dạy Dhamma cho nhà vua.
-- Video mới phơi bày vụ ICE bắn chết bà mẹ ba con: Bộ Tư Pháp vẫn đứng ngoài cuộc. -- Liên Bang xuống tay với Minnesota: vừa truy tiền vừa khóa trợ cấp. -- Cựu bộ trưởng Nội An báo động về cách ICE tuyển người. -- Boston: tòa chặn Trump, hàng ngàn di dân tạm thở phào. -- Thẩm Phán Liên Bang Chặn Tạm Việc Ngưng Ngân Khoản Giữ Trẻ Cho Năm Tiểu Bang. -- Giá bảo hiểm ACA tăng mạnh, nhiều gia đình đành bỏ luôn. -- Trump muốn ép lãi thẻ tín dụng, ngân hàng lo mất người vay. -- Biểu tình Iran: đêm thứ 13 vẫn rầm rộ; Trump dọa can thiệp quân sự. -- Trump kêu gọi các hãng dầu Mỹ đổ tiền vào Venezuela. -- Trump đòi “lấy” Greenland; Cựu đại sứ mắng: không khác gì thời đế quốc -- Nhà hát Washington National Opera dứt áo rời Kennedy Center sau hơn 50 năm gắn bó. -- South Carolina: sởi bùng mạnh, chỉ hai ngày tăng gần 100 ca -- Meta ký ba thỏa thuận điện hạt nhân để nuôi trung tâm AI. -- Starlink được bật đèn xanh, SpaceX sẽ phóng thêm 7,500 vệ tinh. ...
Bản tin sau đây của nhà báo Layna Hong trên báo Medill Reports Chicago, nhan đề "Historically Republican Vietnamese American community shifting left, according to AAPI Data" (Cộng đồng người Mỹ gốc Việt vốn theo đảng Cộng hòa đang chuyển hướng sang cánh tả, theo dữ liệu của AAPI Data). Bản tin dịch như sau.
-- Venezuela nhượng bộ: Thả tù chính trị, Trump nói hủy oanh kích đợt II. -- Hoa kỳ chặn tàu dầu thứ năm – nắm toàn quyền phân phối dầu Venezuela. -- Iran: Dân Xuống Đường Biểu Tình rầm rộ dù nhà nước cắt Internet. -- Thượng Viện muốn giữ tay Trump ở Venezuela. -- Trump: sẽ gặp Machado và sẽ “vinh dự” nhận Giải Hòa Bình từ bà. -- Nga dùng hỏa tiễn siêu thanh mới, Kyiv thiệt hại nặng. -- Hạ Viện thông qua gia hạn trợ cấp y tế, dẫu khó thành luật. -- Hạ Viện phê chuẩn gói chi tiêu...
Chính phủ Hoa Kỳ đang nhanh chóng mở rộng việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong các quyết định về di trú và chiếu khán. Các hồ sơ di dân không chỉ được xem xét bởi các viên chức người thật mà còn bởi các hệ thống tự động có khả năng quét và phân tích khối lượng dữ liệu rất lớn. Các hệ thống này tìm kiếm sự khác biệt, thông tin bị thiếu và các yếu tố bất thường. Kết quả là, các đơn xin di dân đang được xem xét kỹ lưỡng hơn bao giờ hết.
Một phúc trình mới công bố của Quỹ Marshall Đức tại Hoa Kỳ (German Marshall Fund of the United States - GMF) cho rằng bất cứ hành động quân sự nào của Trung Cộng nhằm xâm chiếm Đài Loan đều sẽ đem lại hậu quả nghiêm trọng cho chính lục địa, từ kinh tế, quân sự đến xã hội và ngoại giao.
Sau đúng bốn thế kỷ gắn bó với đời sống dân chúng, dịch vụ bưu chính quốc doanh Đan Mạch sẽ chính thức ngưng phát thư tay. Vào ngày cuối năm, 30 tháng 12, lá thư cuối cùng đã được phát đi, khép lại một chương dài trong lịch sử liên lạc của xứ sở Bắc Âu này. Cơ quan đảm trách việc ấy là PostNord, công ty do nhà nước Đan Mạch và Thụy Điển cùng sở hữu, thành lập năm 2009 sau khi hai hệ thống bưu chính quốc gia sáp nhập. Từ sau mốc 30 tháng 12, PostNord vẫn tiếp tục phát bưu kiện tại Đan Mạch, trong khi dịch vụ phát thư tay tại Thụy Điển vẫn được duy trì.
Một tòa án tại thủ đô Paris hôm nay đã tuyên mười bị cáo phạm tội “tấn công mạng và vu khống” đối với bà Brigitte Macron, phu nhân Tổng thống Emmanuel Macron, vì loan truyền trên mạng xã hội lời đồn thất thiệt cho rằng bà vốn “sinh ra là đàn ông”. Theo phán quyết, tám nam và hai nữ, tuổi từ 41 đến 65, đều bị tòa kết án với các mức hình phạt khác nhau — từ tham dự khóa huấn luyện về tấn công mạng cho tới án tù treo tám tháng. Một số bị cáo là giáo viên, viên chức dân cử và chuyên viên điện toán.
Dịch cúm mùa đông năm nay đang lan mạnh khắp nơi ở Hoa Kỳ, đẩy số người đi khám bác sĩ vì triệu chứng giống cúm lên mức cao nhất trong gần ba mươi năm. Theo số liệu của CDC, từ đầu mùa đến nay đã có khoảng 5.000 người chết vì cúm, trong đó có chín trẻ em. Trong tuần kết thúc ngày 27 tháng 12, gần 1 trong 10 lượt khám ngoại trú trên toàn quốc — tương đương 8,2% — vì các triệu chứng như sốt, đau họng, mệt rã rời và đau nhức mình mẩy. Đây là mức cao nhất kể từ khi CDC bắt đầu theo dõi dữ liệu này vào năm 1997. Tính đến nay, cúm đã gây hơn 11 triệu ca bệnh và khoảng 120.000 ca phải nhập viện.
Công ty Boston Dynamics, thuộc quyền kiểm soát của Hyundai, vừa chính thức giới thiệu thế hệ mới của robot hình người Atlas do Boston Dynamics phát triển tại CES 2026. Đây là lần đầu tiên Atlas được trình diễn công khai trước đông đảo công chúng, và cũng là dấu mốc cho thấy robot hình người đã rời phòng thí nghiệm để bước vào môi trường sản xuất thực tế. Trên sân khấu một khách sạn ở Las Vegas, Robot Atlas — cao ngang người thật, có hai tay hai chân — tự đứng dậy từ mặt sàn, đi lại nhẹ nhàng, vẫy tay chào khán giả và xoay đầu quan sát xung quanh. Trong buổi trình diễn, robot được một kỹ sư điều khiển từ xa, nhưng Boston Dynamics cho biết phiên bản thực tế sẽ có khả năng tự vận hành độc lập.
Paris by Night hân hạnh kính mời quý khán thính giả tham dự hai buổi văn nghệ sẽ diễn ra vào lúc 2:00 chiều và 7:30 tối Chủ Nhật 1 tháng 2 năm 2026 với chủ đề “O Sen Ngọc Mai – Từ Giọng Hát Em” tại rạp Pechanga Theater bên trong Pechanga Resort Casino. Trong những năm tháng gần đây, những tài năng nghệ thuật ở Việt Nam, nhất là trong lãnh vực âm nhạc, mau chóng nổi bật trong văn nghệ đại chúng. Người yêu nhạc đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác trước sự xuất hiện của rất nhiều khuôn mặt trẻ đẹp và xuất sắc trong việc trình bày và diễn tả những âm điệu cổ điển lẫn tân thời khiến người nghe không khỏi cảm thấy như được nhìn thấy sự kết nối liên tục của dòng nhạc một thời với khuynh hướng đổi mới sinh động hơn của ngày nay. Khán giả sành điệu cũng kỳ vọng được thưởng thức những ca khúc, những khuôn mặt, giọng ca thực sự có thể tiếp nối thế hệ đi trước để thổi lửa vào nền âm nhạc Việt Nam trong cũng như ngoài nước
Trong Thiền Tổ Sư, thường nói rằng hễ thấy bản tâm xong mới biết tu, còn chưa thấy được thì chỉ là đi mù mờ trong đêm, cứ như chặp sáng chặp tối, không biết gì để tu. Bởi vì, chưa thấy gốc của tâm thì mọi chuyện tu chỉ là tu nơi ngọn của tâm, chỉ mất thêm thì giờ, cho dù là có phước đức. Tuy nhiên, Đức Phật nói rằng thân và tâm đều là rỗng không, vậy thì lấy gì mà gọi là gốc của tâm, hay ngọn của tâm.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.