Hôm nay,  

Lịch Mừng Năm Mới Trên Khắp Thế Giới

02/01/202600:00:00(Xem: 197)

New Year việt báo
Dù diễn ra vào những thời điểm khác nhau, các lễ mừng năm mới trên thế giới đều phản ánh cùng một nhu cầu căn bản: khép lại một chu kỳ đã qua, nhìn lại điều cũ, và bước sang năm mới với hy vọng về bình an và điều lành. Ảnh: Việt Báo.
 
Khi nhiều nơi trên thế giới sửa soạn đón năm mới vào đầu tháng Giêng, thì ở không ít quốc gia và nền văn hóa khác, năm mới lại đến vào những thời điểm hoàn toàn khác. Dù là lịch Gregory, lịch âm, lịch dương–âm hay các hệ lịch cổ gắn với tôn giáo và thiên nhiên, việc đánh dấu một năm mới vẫn là tập tục lâu đời. Ăn uống, lễ nghi, sum họp gia đình và suy ngẫm về năm cũ là những điểm chung; khác biệt nằm ở nhịp thời gian và ý nghĩa tinh thần mà mỗi nền văn hóa gửi gắm vào khoảnh khắc ấy.

Năm Mới Theo Lịch Gregory (Tết Tây)

1 tháng 1 năm 2026

Ngày đầu năm dương lịch là ngày thứ nhất của lịch Gregory, hệ lịch phổ biến nhất hiện nay, được truyền bá rộng rãi qua ảnh hưởng của Kitô giáo. Trước thời La Mã, năm mới từng được tính từ ngày 25 tháng 3, nhưng sau đó được chuyển sang tháng Giêng, gắn với Janus – vị thần của những khởi đầu. Ngày nay, việc lập quyết tâm cho năm mới vẫn còn, song đêm giao thừa mới là tâm điểm với pháo hoa và các buổi họp mặt gia đình, bạn bè. Riêng tại quảng trường Times Square, New York, mỗi năm có hơn một triệu người tụ về để chứng kiến nghi thức thả quả cầu pha lê, một hình ảnh biểu tượng của năm mới phương Tây.

Tết Âm Lịch (Tết Nguyên Đán)

17 tháng 2 năm 2026

Tết âm lịch thay đổi theo từng năm vì dựa trên chu kỳ mặt trăng, với năm mới bắt đầu vào ngày trăng non đầu tiên. Ở phương Tây thường gọi là Tết Trung Hoa, nhưng trên thực tế, lễ này được cử hành rộng khắp Đông Á, gọi là Tết Nguyên Đán, mỗi nơi có phong tục riêng. Đây là dịp đoàn tụ quan trọng nhất trong năm, khi người dân đi xa trở về sum họp gia đình. Pháo được đốt để xua tà khí, nhà cửa được dọn dẹp đón mùa xuân, và khay bánh mứt được bày ra đãi khách, mỗi món mang ý nghĩa chúc phúc, tài lộc và an khang. Người Việt quan trọng việc cúng đón ông bà về nhà ăn Tết. Tại nhiều khu phố Tàu trên thế giới, lễ hội đường phố và diễn hành kéo dài nhiều ngày.

Nowruz – Năm Mới Ba Tư

20 tháng 3 năm 2026

Nowruz, nghĩa là “ngày mới” trong tiếng Ba Tư, bắt đầu vào tiết xuân phân, khi thiên nhiên chuyển mình tái sinh. Đây là ngày đầu năm của lịch dương Iran và được cử hành rộng rãi tại Trung Á cũng như trong các cộng đồng di dân. Người ta đọc thơ, nhảy qua lửa để gạt bỏ buồn khổ, dọn dẹp nhà cửa cho một khởi đầu mới. Nowruz là thời gian của các buổi họp mặt gia đình, tiệc tùng, lễ hội ngoài trời và sinh hoạt cộng đồng, với sắc thái khác nhau tùy từng quốc gia.

Songkran – Năm Mới Thái Lan

13–15 tháng 4 năm 2026

Songkran, trong tiếng Phạn có nghĩa là “chuyển động”, đánh dấu sự dịch chuyển của mặt trời từ cung Song Ngư sang Bạch Dương. Đây là một trong những lễ quan trọng nhất trong Phật lịch tại Thái Lan. Nước giữ vai trò trung tâm, tượng trưng cho sự thanh tẩy và rửa trôi điều không may của năm cũ. Theo tục lệ, con cháu rưới nước lên tay chân người lớn tuổi để tỏ lòng kính trọng. Song song với phần lễ là phần hội náo nhiệt, khi người dân và du khách té nước trên đường phố, biến cả đô thị thành một không gian lễ hội tập thể.

Muharram – Năm Mới Hồi Giáo

17 tháng 6 năm 2025

Muharram là tháng đầu tiên của lịch Hồi giáo. Ngày Ashura, mồng mười của tháng, được xem là mốc quan trọng của năm mới. Tùy theo hai nhánh Shia và Sunni, nghi lễ có khác nhau, nhưng điểm chung là tưởng niệm, suy niệm và bày tỏ lòng biết ơn. Nhiều người dành thời gian cầu nguyện tại giáo đường, thăm viếng gia đình và ăn chay. Muharram mang sắc thái trầm lắng, vì chữ này có nghĩa là “cấm kỵ”, trong đó việc giao tranh bị nghiêm cấm.

Enkutatash – Năm Mới Ethiopia

11 tháng 9 năm 2026

Enkutatash diễn ra vào ngày Meskerem 1 của lịch Ethiopia, tương ứng ngày 11 tháng 9 dương lịch. Tên gọi này có nghĩa là “món quà châu báu”, gắn với truyền thuyết Nữ hoàng Sheba trở về sau chuyến viếng thăm. Lễ kéo dài khoảng một tuần, chủ yếu xoay quanh gia đình, với các bữa ăn chung và bia truyền thống. Đây cũng là thời điểm kết thúc mùa mưa, khi hoa cúc vàng nở rộ trên khắp vùng nông thôn Ethiopia.

Diwali – Năm Mới Theo Lịch Hindu

8 tháng Mười Một 2026

Diwali là lễ mừng năm mới theo lịch âm Hindu, kéo dài năm ngày, xoay quanh ý niệm khởi đầu lại từ đầu. Thời điểm thay đổi theo từng năm, thường rơi vào khoảng giữa tháng Mười đến giữa tháng Mười Một, nhằm đêm amavasya – đêm trăng non, tối nhất trong năm theo lịch Hindu. Phong tục có khác nhau tùy vùng, tùy cộng đồng, với việc cầu khấn các vị thần khác nhau, nhưng chủ đề ánh sáng luôn xuyên suốt. Nhà cửa được quét dọn, trang hoàng để đón Lakshmi, nữ thần tài lộc; lối vào được vẽ hoa văn bằng cát màu, bột gạo và hoa tươi. Trước ngày chính lễ là những cuộc thăm viếng láng giềng, thân thuộc; đến ngày Diwali, người ta cầu nguyện, dùng bữa chung trong gia đình, và kết thúc lễ hội bằng pháo hoa thắp sáng bầu trời đêm.

Rosh Hashanah – Năm Mới Do Thái

11–13 tháng 9 năm 2026

Rosh Hashanah, nghĩa là “đầu năm”, diễn ra vào ngày thứ nhất và thứ hai của tháng Tishrei theo lịch Do Thái. Đây là thời gian nhìn lại bản thân, sám hối lỗi lầm và tha thứ cho người khác. Kèn shofar, làm từ sừng cừu, được thổi trước, trong và sau kỳ lễ như lời kêu gọi thức tỉnh lương tâm. Thực phẩm mang tính biểu tượng giữ vai trò quan trọng, như hạt lựu tượng trưng cho một năm đầy việc lành. Phần lớn thời gian được dành cho sinh hoạt tại giáo đường hoặc trong gia đình.

Dù diễn ra vào những thời điểm khác nhau, các lễ mừng năm mới trên thế giới đều phản ánh cùng một nhu cầu căn bản: khép lại một chu kỳ đã qua, nhìn lại điều cũ, và bước sang năm mới với hy vọng về bình an và điều lành.

Cung Đô sưu tầm
Nguồn: Theo Tamsin Wressell, National Geographic Traveller (UK), đăng ngày 18 tháng 12 năm 2025.
 

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối

Hai trăm năm rưỡi sau ngày dựng cờ độc lập, nước Mỹ vẫn chưa thoát khỏi chiếc bóng của bạo lực. Mỗi khi một viên đạn nổ, người ta lại nói: “Đây không phải là nước Mỹ.” Nhưng chính câu nói ấy lại là cách người Mỹ tránh nhìn thẳng vào chính mình. Bài viết của giáo sư Maurizio Valsania (Đại học Torino), đăng trên The Conversation ngày 12 tháng 9, 2025, nhắc lại lịch sử mà nhiều người muốn quên: từ nhựa đường và lông gà đến súng ngắn buổi bình minh — một mạch dài nối liền hai thế kỷ, nơi tự do và bạo lực chảy cùng dòng máu.

Một cuộc thăm dò dư luận của AP-NORC thực hiện vào tháng 9 & 10 cho thấy hầu hết dân Mỹ coi việc chính phủ đóng cửa hiện tại là một vấn đề nghiêm trọng và đổ lỗi cho cả hai Đảng Cộng Hòa, Đảng Dân Chủ và cả Tổng Thống Trump với những tỷ lệ gần như ngang nhau. Cuộc thăm dò cũng cho thấy người Mỹ lo lắng về kinh tế, lạm phát và bảo đảm việc làm. Họ đang giảm những chi tiêu không thiết yếu như quần áo và nhiên liệu. Đa số cho rằng nền kinh tế yếu kém. Chi phí thực phẩm, nhà ở và chăm sóc sức khỏe được coi là những nguồn chính gây khó khăn tài chính.

Trên cao nguyên Tây Tạng – vùng đất được mệnh danh là “nóc thế giới” – hàng triệu tấm pin mặt trời trải rộng đến tận chân trời, phủ kín 420 cây số vuông, tức hơn bảy lần diện tích đảo Manhattan. Tại đây, ánh nắng gay gắt của không khí loãng ở độ cao gần 10.000 bộ trở thành mỏ năng lượng khổng lồ cho Trung Hoa. Giữa thảo nguyên lạnh và khô, những hàng trụ gió nối dài trên triền núi, các con đập chắn ngang dòng sông sâu, cùng đường dây cao thế băng qua sa mạc, hợp thành một mạng lưới năng lượng sạch lớn nhất thế giới. Tất cả đổ về đồng bằng duyên hải, cung cấp điện cho các thành phố và khu kỹ nghệ cách xa hơn 1.600 cây số.

Mức asen cao được phát hiện trên sông Mê Kông, cảnh báo nguy cơ ô nhiễm kim loại nặng lan rộng ở Đông Nam Á. Các sông Mã, Chu và Lam của Việt Nam đang bị đe dọa bởi hoạt động khai thác đất hiếm ở Lào, tác động đến nguồn nước của hàng chục triệu người và di sản cổ đại văn hóa Đông Sơn. Việt Nam cần phối hợp ngoại giao, giám sát khoa học và vận động cộng đồng để bảo vệ các dòng sông này. Khác với sông Mê Kông được giám sát và hợp tác thông qua Ủy hội Sông Mê Kông (MRC), các dòng sông Mã, Chu và Lam lại không có bất kỳ hiệp ước quốc tế nào. Do đó, Lào và đối tác Trung Quốc không có nghĩa vụ pháp lý phải giảm thiểu ô nhiễm xuyên biên giới. Sự thiếu vắng các thỏa thuận ràng buộc này đòi hỏi Việt Nam phải hành động bảo vệ dân cư và sinh mệnh các dòng sông này

Tuần lễ Nobel năm 2025 đã khởi đầu tại Stockholm với giải thưởng đầu tiên thuộc lĩnh vực sinh lý học hoặc y khoa, mở màn cho chuỗi công bố kéo dài đến ngày 13 tháng Mười. Ba nhà khoa học Mary Brunkow, Fred Ramsdell và Shimon Sakaguchi được trao Giải Nobel Y khoa 2025 cho công trình “khám phá cơ chế dung nạp miễn dịch ngoại vi”, nền tảng của nhiều hướng nghiên cứu mới trong điều trị ung thư và bệnh tự miễn nhiễm. Các giải thưởng còn lại sẽ được công bố như sau: - 7 tháng Mười: Vật lý - 8 tháng Mười: Hóa học - 9 tháng Mười: Văn chương - 10 tháng Mười: Hòa bình - 13 tháng Mười: Kinh tế học

Từ tháng 11/2000 đến nay, chưa từng có một ngày nào mà con người vắng bóng ngoài quỹ đạo Trái đất. Trạm Không Gian Quốc Tế International Space Station (ISS) đã duy trì sự hiện diện liên tục suốt 25 năm, với ít nhất một phi hành gia Hoa Kỳ thường trực trên quỹ đạo thấp. Trong lịch sử bay vào vũ trụ, hiếm có thành tựu nào sánh bằng ISS: một công trình chung của Hoa Kỳ, châu Âu, Canada, Nhật Bản và Nga – biểu tượng của sự hợp tác vượt lên trên chính trị. Nhưng mọi hành trình đều có hồi kết. Năm 2030, con tàu khổng lồ này sẽ được điều khiển rơi xuống một vùng hẻo lánh ở Thái Bình Dương.

50 năm sau và thêm 8 đời tổng thống Mỹ, tuy Việt Nam nay không còn là quan tâm của đại đa số quần chúng như thời chiến tranh, nhưng một nước Việt Nam thống nhất về địa lý vẫn nằm trong chiến lược của Mỹ và vẫn được các nhà nghiên cứu về chính trị, sử, xã hội, kinh tế, quốc phòng và những nhà hoạt động môi trường, xã hội dân sự, những người tranh đấu cho dân chủ, nhân quyền quan tâm vì những vấn đề tồn đọng sau chiến tranh và các chính sách của Hà Nội. Những chủ đề liên quan đã được trình bày trong một hội nghị quốc tế tổ chức vào hai ngày 18 và 19/9/2025 tại Đại học U.C. Berkeley với sự tham dự của nhiều học giả, nghiên cứu sinh từ các đại học Hoa Kỳ, Việt Nam, Singapore, Pháp; cùng các cựu lãnh đạo, phóng viên, nhà hoạt động.

Tùy vào diễn biến trong dòng chảy xã hội mà người ta thường hay nhắc hoặc nhớ về một nhân vật nào đó của lịch sử. Ngay lúc này, tôi nhớ về Charlie Charplin – người đàn ông với dáng đi loạng choạng trong đôi giày quá khổ, với cây ba-ton, gương mặt trẻ con, tinh khôi nhưng láu cá, nổi bật với chòm râu “Hitler”, ánh mắt sâu thẳm như vác cả một thế giới trên vai

Con người? Nhân loại? Chúng ta đều biết những nhân vật này từ rất lâu. Họ đến từ một loài vượn đặc biệt có trí thông minh muốn vượt lên con vượn và họ trở thành con người, như nhà khoa học triết gia Charles Darwin đã lập thuyết. Hoặc họ được nặn ra từ đất sét rồi bị đuổi khỏi vườn địa đàng, đi lang thang khắp nơi tạo ra nhân loại như Thánh kinh đã ghi chép. Dù họ đến từ đâu, chúng ta đều phải ca ngợi khả năng tiến bộ không ngừng của họ. Dù họ xấu tính cách nào, hung ác ra sao, điên rồ cách mấy, chúng ta cũng phải ngưỡng mộ ý muốn cao cả của họ: Làm cho con người và đời sống tốt đẹp hơn.

Từ khi trở lại Tòa Bạch Ốc, Tổng thống Donald Trump đã thực hiện hàng loạt chuyến công du quốc tế. Đằng sau những chuyến đi đó là các thỏa thuận trị giá hàng tỷ MK, những buổi đón tiếp hoàng gia trang trọng, xa hoa, hay “nỗ lực tìm kiếm hòa bình” giữa khủng hoảng và xung đột. Trong khi Trump công du đến các quốc gia khác, Tòa Bạch Ốc cũng liên tục mở cửa đón tiếp các lãnh đạo từ khắp thế giới. Từ Tổng thống El Salvador Nayib Bukele (thăm Washington vào tháng 4) đến Quốc vương Jordan Abdullah II (đến Hoa Kỳ vào tháng 2), và gần đây nhất là hội nghị thượng đỉnh giữa Trump và Putin diễn ra tại Alaska.
Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.