Hôm nay,  

Việt Phật, mái chùa che chở hồn Dân tộc

10/12/201800:54:00(Xem: 5948)

"Việt Phật, mái chùa che chở hồn Dân tộc"
 

Lý Kiến Trúc

 

 

 blank

 

(LGT: Bài nói chuyện đọc trong lễ Tưởng Niệm Vua Trần Nhân Tông tại Chùa Điều Ngự  14472 Chestnut St, Westminster CA. 92683 vào Chủ Nhật 9/12/2018.)

Kính thưa Ht Thích Viên Lý, viện chủ chùa Điều Ngự, ngôi Đại hùng Bảo điện, kiến trúc đẹp hùng tráng nhất Quận Cam hiện nay, xin cúi đầu tán thán công đức của Ht Viên Lý. Kính thưa Chư tôn đức. Kính thưa quí vị. Các bạn trẻ Câu lạc bộ Trần Nhân Tông thân mến;

* Có lần tôi được nghe một vị cao tăng miền nam Việt Nam nói câu: "Thế giới hôm nay trung trùng duyên khởi, này sinh vô số điều phức tạp". Tôi suy nghĩ, thế giới, đã, và đang nảy sinh trùng trùng bạo lực, chiến tranh, hòa bình, chân chân giả giả, phải chăng đó là duyên khởi về một nền trật tự mới của nhân loại, đang bước vào đầu thế kỷ 21.

Triết gia Lý Đông A viết rằng: Thích Ca đã giác ngộ những nỗi khổ, sống, chết, bệnh già của toàn thể chúng sinh và luật tàn ác vô thường, thành, trụ, hoại không của vũ trụ. Thích Ca đã băng mình khỏi nơi cao quý: Ta không vào địa ngục, ai vào địa ngục? Không vào địa ngục sao cứu vớt được chúng sinh?
 

Nhà tư tưởng Lý Đông A nói về triết học và tông giáo Thích Ca bao la rộng lớn quá, kẻ hàn sinh này chỉ xin góp nhặt đôi lời về con suối róc rách của Phật giáo hải ngoại hôm nay:

Câu hỏi được đặt ra: dòng tâm thức uyên nguyên Phật giáo ẩn tàng trong tâm linh người Việt hải ngoại chảy ra từ nguồn nào? Chảy về đâu? Nét đặc trưng tông giáo nào mang dấu vết Phật giáo Trúc Lâm thống nhất và nhập thế?

Dòng suối  uyên nguyên Trúc Lâm có chảy ra hải ngoại không? Để hôm nay, chúng ta cùng tưởng niệm và ghi ơn Đệ nhất Tổ Trúc Lâm Đại Tôn Hiền Giả Điều Ngự. 
 

Không ai có thể phủ nhận, nguồn Phật giáo khi du nhập vào đất Việt đã hòa và hóa thành Việt Phật. Không ai có thể phá hủy hệ thống triết học Phật đã tồn tại, thống nhất và nhập thế vào đời sống dân gian Việt cả ngàn năm nay, tựa như Các cụ Đồ Nho, Nhà Nho đã Việt hóa tiếng Hán, chữ Hán thành Việt Nho. 

Tôi nghĩ rằng: Trúc Lâm Yên Tử đã hòa và hóa Phật giáo bằng ba chữ: Bi, Trí, Dũng.

Hiểu một cách đơn giản: Bi, Trí, Dũng, là đạo, là đường dẫn cho con người có lòng từ bi, nhân ái, có tầm suy xét thấu đáo, có đầy đủ năng lượng hùng khí đẩy lùi cái giả núp trong cái chân, cái ác núp trong cái thiện. Trước cái giả, cái chân, cái ác, cái thiện, người Phật tử Trúc Lâm không thể trốn chạy hiện thực, không kỳ thị hiện thực, không sợ hiện thực.
 

Bi, Trí Dũng của Thánh nhân, Tổ tiên sẽ trợ lực cho chúng ta thấy được loại hiện thực đen tối. Hào quang Thiên thủ Thiên nhãn sẽ giúp chúng ta gạt phăng những âm mưu phá hủy + sự ngu dốt + sự xâm lược văn hóa.   

Gần đây, có một nhiếp ảnh gia tư tưởng người Pháp, ông Nicolas Cornet đã hoảng hốt kêu lên: "Đối với tôi, chùa Phật Tích đã biến mất khỏi hành tinh này.

Chùa Phật tích do Vua Lê Thánh Tông dựng lên vào năm 1057. Còn chùa Tháp ở núi Đông Cứu (Bắc Ninh) tương truyền là nơi Hoàng Thái tử Trần Khâm nghỉ chân trên đường lên Yên Tử xuất gia (khoảng thập niên 1270-1280). (*)

Nghe câu than thở của nhiếp ảnh gia ngoại quốc, chúng ta thở than về những dị ngữ hôm nay ở hải ngoại, nào là "ngoại đạo, ngoại pháp, ma tăng, dâm tăng, v, v... A Di Đà Phật! Bọn âm binh đang làm loạn trên mặt đất.

May thay, nhờ ơn bồ đề của Đấng Từ Phụ, chúng ta hỉ xả gác bỏ những dị ngôn xa lạ. Quanh đây, chúng ta vẫn còn những bậc chân tu, những hậu sinh hướng về cội nguồn Việt Phật. Xin đội ơn Đức Bổn Sư Mâu Ni.
 

Thật ra, cuộc sống hiện tại đang rối rắm như cuộn chỉ, như mớ bòng bong nhiễu loạn xà ngầu, nhân quyền và thế quyền lâm vào thế bí, không có cách, không có lối thoát.

Quá khứ trùng trùng gây ra cảnh người chia lìa người, chữ Trí lấn át chữ Tâm, chữ Ác lên ngôi.

Phước báu thay, Thích Ca đã tái sinh một Giác Hoàng Điều Ngự tỏa hào quang võ công vô địch cứu dân cứu nước.

Có thể chúng ta không hấp thụ được võ công của Đức Điều Ngự. Hoàng đế nhà Trần đã sử dụng bí kíp nào để truyền cho Sĩ quân Dũng tướng tả xung hữu đột, "đánh giặc bằng Văn và Võ", "đánh là thắng"? Thắng liên tiếp ba trận vĩ đại.

Nhân đây, tôi xin nhắc lại một câu chuyện sự vui liên quan đến võ học. Tiểu thuyết gia võ học Kim Dung miêu tả đất Trung Nam Hải từ xưa đã có hàng Võ lâm Ngũ bá -. Năm càn khôn Ngũ tuyệt thống lãnh 5 phương thiên hạ: Đông, Tây, Nam, Bắc và TrungNam Hải. Võ học Kim Dung lừng lẫy đến tai mắt ông Đặng Tiểu Bình. ông Bình mời Kim Dung đến đàm thoại và có thể vấn kế đánh Việt Nam năm 1979.
 

- Phàm khi mang quân đi đánh nước ngoài, những danh tướng đều có bửu bối võ công.

Tổ sư ông Đặng Tiểu Bình, cách đây 760 năm (1258-2018), Trung Nam Hải mang võ công của Võ lâm Ngũ bá đi đánh Đại Việt, gặp phải bí kíp Tỳ Ni Đa Lưu Chi, Vô Ngôn Thông (3), gặp phải võ lâm Đại Việt Diệu Pháp Liên Hoa Bình Than Diên Hồng ...Võ lâm Ngũ bá đại bại.

Tôi cho rằng Võ học của Đức Điều Ngự Đầu Đà ẩn tàng trong kinh Phật. Ngài đã lấy kinh Phật chống xâm lăng, lấy Bi, Trí, Dũng thắng hung tàn.

Về sau này triều Nguyễn sùng bái chủ nghĩa tôn quân Nho giáo, lại có cả Vua cải đạo Tổ Tiên tân tòng theo Kitô giáo, lãng quên kinh Phật, Pháp Lan Tây thừa cơ đem quân chiếm đoạt đất đai, lấy văn hóa phương Tây đồng hóa An Nam ..., thế là mất nước, mất gốc.
 

Học từ bài học của Điều Ngự, võ công của người Phật tử hôm nay không lẩn tránh chủ nghĩa bi quan trước thời cuộc, không hoài nghi về Trúc Lâm Yên Tử, mà thấm nhuần tư tưởng thống nhất và nhập thế, để có thể liên hệ mật thiết tới chính trị, phong hóa và cộng đồng xã hội (4). 

** Thưa quí vị;

Sắp tới đây, vào tháng Tư âm lịch năm 2019, Đại lễ Tam hợp Vesak Liên Hiệp quốc xuất phát từ Thái Lan sẽ tổ chức đại lễ tại tỉnh Hà Nam, một quần thể Phật giáo cổ xưa của Đại Việt, riêng cá nhân tôi, ước mong Đức Dalai Lama sẽ đến Việt Nam ban Pháp lục hòa.

Chúng ta nhớ lại, ở Quận Cam nam California, HT Viên Lý đã cung thỉnh được Đức Dalai Lama đến thăm chùa Điều Ngự, Ngài ban Pháp Bi, Trí, Dũng cho Phật tử hải ngoại; hôm nay, ngay tại đây, chúng ta vẫn còn  nhận được hương thơm lưu luyến của Ngài.
 

Sự kiện Đức Dalai Lama vị Đạo sư trí tuệ như biển cả, đại biểu tối cao của Phật giáo Tây Tạng đến thăm chùa Điều Ngự Phật giáo Việt Nam nói lên ý nghĩa Lục hòa.

Nhân đây, tôi xin phép được nhắc lại một câu chuyện ngắn trong buổi họp báo của Đức Dalai Lama ở Long Beach vào tháng Chín năm 2009, hôm đó tôi có hỏi Ngài một câu: "Thưa Đức Dalai Lama, Ngài có ý định đến thăm Việt Nam không? Ngài trả lời rằng: "Không thấy thư mời".

Mới đây, chúng ta nghe tin Thiền Sư Thích Nhất Hạnh quyết định "trở về Việt Nam để được sống nơi đất Tổ”. SốngTịch nơi đất Tổ có khác nhau không? Sau bao nhiêu năm xây dựng Dòng tu Phật giáo Tiếp hiện ảnh hưởng rất lớn ở phương Tây, quyết định của Thiền sư làm chúng ta suy nghĩ về cội nguồn Việt Phật.

Thưa quí vị. Sám hối trước cửa Từ bi, tuổi nay đã thất thập, con chưa học được chữ nào của Phật, nhưng lòng tự nhắn nhủ "hãy cố leo lên đỉnh núi mà nhìn lại mình, hãy ráng bơi ra ngoài hải đảo mà "bản lai diện mục";

Trước cửa Bồ đề. chúng ta thường nghe câu: "Việt Phật, mái chùa che chở hồn dân tộc". Hôm nay, nhân buổi lễ tri ơn công đức của Đức Giác Hoàng Điều Ngự tại chùa Điều Ngự, chúng tôi mong rằng dưới sự điều hành của Phật tử Kiện Nguyễn, các bạn trẻ "Câu lạc bộ Trần Nhân Tôn" hải ngoại sẽ đóng góp vào đời sống tâm linh đạo đức, văn hóa, giáo dục, tự thắng bóng ma hèn nhát, dấn thân vào đại nghĩa.    

Xin trân trọng cám ơn quí vị./
Lý Kiến Trúc

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.