Hôm nay,  

“Whats Up?” Tiếng Gào Đòi Tự Do

22/08/201700:00:00(Xem: 7672)

Tôi còn nhớ khi mình mới qua Mỹ hồi đầu năm 92 có nghe được bản nhạc này ở nhà một người bạn và bị nó thu hút ngay và ám ảnh tôi mãi cho đến bây giờ. Lúc đó mình chỉ thích nhạc của bài và nhất là giọng ca đầy truyền cảm của cô ca sĩ mà không biết tên của ban nhạc và tên của nàng là gì. May sao, mới vừa rồi lên YouTube mình bấm cầu may tên bài ca và thấy hiện lên ban nhạc nữ có tên rất lạ là: 4 No Blondes và tên của nữ ca sĩ là Linda Perry. Tính đến nay thì đã có hơn hai triệu rưỡi lượt người vào YouTube xem bài ca này.

Xem qua tiểu sữ của Linda, sinh năm 1965 tại tb Massachusetts, thì được biết cô ngoài việc là một ca sĩ, còn là một người viết nhạc và là nhà sản xuất âm nhạc rất nổi danh trong ngành. Cô từng viết nhạc cho các ca sĩ nổi danh đương thời như Christina Aguilera và Pink. Đầu những năm 1990, cô làm bồi bàn cho tiệm ăn cho nơi giới hippie thường lui tới tên là “ Spaghetti Western” và hiện nay cô có phòng thu nhạc tên “Kung Fu Garden” ở Hollywood. Cô cho biết ca sĩ thần tượng của mình là hai ca sĩ thượng thặng: Frank Sinatra và Barbra Streisand, điều này cho ta thấy thẩm khiếu về âm nhạc của cô có thể nói là ở mức ưu hạng. Đến đây thì chắc bạn sẽ đặt câu hỏi là: “ Như vậy thì bài Whats Up? (hay còn có tựa là: “Whats Going On”) hay ở điểm nào?

Bài ca này chỉ giản dị với ba hợp âm: A trưởng, B thứ và D trưởng nhưng lối trình bày và giọng ca của Linda biến nó thành mũi dùi thật nhọn sắc khắc sâu vào cảm thức và dây thần kinh âm nhạc của người nghe. Có lẽ cô lên YouTube bài này hồi cô 25 tuổi. Bài ca này không nói về tình yêu trai gái, một điểm son, mà nói về một con người bị dồn nén, gò ép trong khuôn khổ của chế độ phải gào thét lên, muốn thoát ra, muốn phá bỏ nó, muốn làm revolution để đi tìm một hướng đi đến - destination - cho đời mình. Tôi thường được nghe âm điệu rất truyền cảm của những bản tình ca như nhưng có lẽ sự truyền cảm của bài What Up? là một ngoại lệ. Âm điệu và gịong ca thật nhiệt thành nhưng lời ca lại nói lên nổi thống khổ và một đòi hỏi thống thiết về một thay đổi mang ý nghĩa chính trị. Bài ca được viết ở ngôi thứ nhất, nói lên tâm tình đó của tác giả:

... Twenty-five years and my life still trying to get up that great big hill of hope for a destination...đã bao năm rồi tôi cố gắng vươn lên đỉnh cao của hy vọng cho một điểm đến...Khi được bíêt mình chẳng đi được đến đâu, tôi, có khi, khóc than ( And so I cry sometimes), có khi khi trằn trọc trong đêm trường để cho đầu óc rối ben đi... để rồi sáng mai tôi lại phải hét gào lên là: “Tại sao lại như vầy?!” Và tôi kêu lên:

Này mọi người ơi. Này hởi mọi người ơi! Tại sao lại như vầy đây?!

Chung quanh tôi toàn là những lừa dối, toàn là kềm hãm bóp chết Tự do

Tự do đâu? Độc lập đâu? Hạnh phúc đâu?

Tại sao Mẹ Nấm bị cầm tù

tại sao Lưu Hiểu Ba bị chết trong tù vì nói lên tiếng nói của lương tâm điểm đến của tôi đâu?

Đây là tiếng nói của một người trẻ- thật -sự -đúng nghĩa, biết nhìn vào thân phận của mình, của người sống chung quanh mình và của đất nước mình. Không phải là những “người trẻ” chỉ biết sống hưởng thụ, đua đòi cách ích kỷ và vô cảm, chỉ biết có mình mà quên mất đi thân phận của mình và của những bất công đang đè nặng dân tộc mình. Không bao giờ biết đặt câu hỏi: “Tại sao lại như vầy?” và tìm cho mình một điểm đến của một người có lương tri và có lương tâm. Đây là điểm cho ta thấy được cái hay và cái đáng quí của một người trẻ biết kêu gào lên những trăn trở của mình về chính thân phận bất hạnh của mình và của những gì liên qua đến thân phận bi thương của đồng bào mình.

… And I try, oh my god do I try
I try all the time, in this institution
for a destination
(tôi cố sức, ôi trời ơi, tôi cố sức
tôi luôn cố sức trong chế độ kềm kẹp này
để tìm cho mình một điểm đến...)

“Điểm đến” này ở đây chắc chắn không phải là kiếm được cho nhiều tiền, ăn mặc cho đúng thời trang, xài đồ sang, hàng hiệu mà trong đầu nghèo nàn và rổng tuếch mà ta thường phải va chạm với họ mỗi ngày. Có bao nhiêu ngừơi trẻ viết lên được bài ca như Việt Khang. Có bao nhiêu người trẻ chịu cầm tù vì Tự Do như Lê thị Công Nhân. Có bao nhiêu ngừơi trẻ dám biểu tình đòi tự trị và Tự do chống lại âm mưu Hán hoá của China Cộng như các sinh viên ở Hồng Kông? Hiện nay thử hỏi có được bao nhiêu người trẻ tìm một “điểm đến”, một lý tưởng cho đời mình?

Các bạn trẻ của tôi ơi
Hãy viết lên bài ca đúng nghĩa của Việt Khang
Đòi Tư do và quyền sống cho quê nhà như Mẹ Nấm
Hãy sống và chết như Người Trẻ Oai Hùng Trần văn Bá
Để mọi người tưởng nhớ và mến thương
Để Tổ Quốc đời đời ghi công trọng.

* * *

Hởi tuổi trẻ Hồng Kông, tôi phục các em lắm
Coi Tập Cận Bình như một tên chệt tham lam
Hồng kông đâu phải là miếng mỡ cho mầy nuốt trọn
Các em xứng đáng là lớp người “khả uý”
Biết nhìn xa, can đảm chống ngoại xâm
Dù bọn chệt con cháu Mao đầy hung hản.
Bạn trẻ Việt ơi hãy nhìn vào gương đó
Sống hãy học đòi tranh đâú cho Tự Do
Đừng để hổ thẹn là con dân nước Việt.
Rất mong lắm thay!

(Bài ca “Whats Up” này được nhiều ca sĩ nổi tiếng Mỹ trình bày trong số đó có “Quái ca nữ Bà Bà” là Lady Gaga trình bày cuồng nhiệt trên sân khấu có thu hình trên YouTube. Các bạn yêu nhạc ngoại quốc có thể vào YouTube bấm vào chương trình tuyển chọn tài năng của Thái là: “Thailands Got Talent” để thưởng thức một nữ thí sinh Thái trình bày xuất thần bài ca này và đã được trúng giải.)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.