Còn hơn 1 tháng nữa, các nhà lãnh đạo cao cấp của 130 quốc gia trên thế giới sẽ gặp nhau tại Seattle (tiểu bang Washington) - một cuộc hội nghị để đánh dấu cuối thế kỷ - để bàn về các vấn đề liên quan tới tổ chức Thương Mại Quốc Tế, sau cuộc hội nghị cao cấp ở Uruguay (Nam Mỹ) năm 1986. Vì thế mà hiện nay đại diện các quốc gia trên thế giới đang ngồi họp với nhau tại trụ sở chính của Tổ Chức tại Geneva để dự thảo chương trình nghị sự cho hội nghị Seattle. Nếu được chấp thuận thì chương trình nghị sự đó sẽ là đề tài cho các cuộc thảo luận của Tổ Chức Thương Mại Quốc Tế trong vòng 3 năm tới, để bãi bỏ mọi hạn chế còn lại trong việc buôn bán tự do giữa các nước trên thế giới.
Thật ra thì hiện nay giữa các quốc gia trong Tổ Chức Thương Mại Quốc Tế vẫn còn nhiều dị biệt, phần lớn là giữa Hoa Kỳ và các quốc gia của khối Thị Trường chung Châu Âu và Nhật Bản. Hội nghị Uruguay năm 1986 và các hội nghị kế tiếp từ đó đến nay chỉ giải quyết được một phần việc buôn bán tự do giữa các nước trên thế giới. Đó là phần các sản phẩm do kỷ nghệ sản xuất. Phần còn lại, không kém quan trọng, liên hệ tới các nông sản và các sản phẩm của nền kỷ nghệ cao cấp điện toán và một số vấn đề khác nữa.
Hoa Kỳ, một quốc gia có một nền nông nghiệp hiện đại hóa, được cơ khí hóa và hóa học hóa một cách tích cực, đang muốn tìm thị trường cho các nông sản gần như ối đọng của mình. Trái lại các quốc gia Tây Âu và Nhật Bản muốn hạn chế việc nhập cảng các nông sản Hoa Kỳ, viện lý do rằng các nông sản đó có nhiều chất hóa học có thể nguy hại cho sức khỏe con người và môi trường. Thường chúng ta nghe nói “chiến tranh thịt bò” hay “chiến tranh thịt gà” giữa Hoa Kỳ và Tây Âu với lý do kể trên. Trên thực tế, có lẻ nông sản của Hoa Kỳ giá rẻ, nông sản các quốc gia Tây Âu không cạnh tranh lại nên hạn chế việc nhập cảng các nông sản của Hoa Kỳ.
Một vấn đề khác cũng sẽ được thảo luận tại Seattle là vấn đề trợ cấp và hạ giá các sản phẩm xuất cảng. Thường Hoa Kỳ chống lại việc các quốc gia Tây Âu, nhất là Pháp, trợ cấp các nông sản của mình. Trong khi đó thì Nhật Bản thi hành chính sách hạ giá các sản phẩm kỹ nghệ của họ, ví dụ như việc hạ giá thép xuất cảng làm cho nền kỹ nghệ sản xuất thép ở Hoa Kỳ phải điêu đứng, vì thép của Nhật Bản bán ra rất rẻ, thép Hoa Kỳ không làm sao cạnh tranh lại.
Một vấn đề khác cũng sẽ được đưa ra trước hội nghị là Hoa Kỳ muốn tìm thêm thị trường cho các dịch vụ của mình, hiện đã lên tới con số khổng lồ là 246 tỷ Mỹ kim thương vụ hàng năm. Ngân hàng, các hãng bảo hiểm, và môi giới trong các thị trường chứng khoán là những dịch vụ hái ra tiền của Hoa Kỳ, nếu không cần kể tới thị trường máy điện toán và các sản phẩm liên hệ.
Sau rốt, vấn đề bảo vệ tác quyền cũng sẽ được đưa ra để thảo luận. Sự tranh chấp giữa thế giới Tây phương và các quốc gia đang phát triển về vấn đề này cũng khá gay cấn, bởi lẽ Tây phương muốn bảo vệ tác quyền trong khi các quốc gia chậm tiến hay đang phát triển muốn lợi dụng những tiện nghi sẵn có để giúp họ mở mang đất nước họ trên phương diện văn hóa cũng như kỹ thuật.
Không ai ngạc nhiên khi thấy, trong trường hợp hiện nay, Hoa Kỳ tích cực chủ trương một nền thương mại tự do trên thế giới. Với một nền kỹ nghệ và nông nghiệp tiên tiến gần như vô địch, việc buôn bán tự do lẽ dĩ nhiên đem lại cho Hoa Kỳ những mối lợi lớn, vì không ai có thể cạnh tranh lại. Nhưng các quốc gia Tây Âu cũng như Nhật Bản, vì quyền lợi của quốc gia mình cũng phải lo bảo vệ nền kỹ nghệ và nông nghiệp của đất nước trước sự “xâm lăng” của các sản phẩm ngoại quốc khi các hàng rào thuế quan bị bãi bỏ.
Việc tự do cạnh tranh, tự do buôn bán có những ảnh hưởng tốt cho nền thương mại quốc tế, nhưng với điều kiện là nó không làm cho các quốc gia chậm tiến hay đang phát triển của thế giới thứ ba thiệt thòi vì trình độ kỹ thuật chậm tiến của họ. Chính đó có lẽ là vấn đề gây cấn nhất tại hội nghị Seattle khi việc Trung quốc gia nhập tổ chức Thương Mại Quốc Tế được đặt ra: Chính quyền Bắc Kinh sẽ không bao giờ chịu bị lép vế trước các áp lực của Tây phương để chấp nhận một sự gia nhập tổ chức WTO trong đó quyền lợi của Trung Quốc bị hy sinh nhiều hơn là được hưởng các tiện nghi của sự gia nhập vào tổ chức quốc tế này.
Thật ra thì hiện nay giữa các quốc gia trong Tổ Chức Thương Mại Quốc Tế vẫn còn nhiều dị biệt, phần lớn là giữa Hoa Kỳ và các quốc gia của khối Thị Trường chung Châu Âu và Nhật Bản. Hội nghị Uruguay năm 1986 và các hội nghị kế tiếp từ đó đến nay chỉ giải quyết được một phần việc buôn bán tự do giữa các nước trên thế giới. Đó là phần các sản phẩm do kỷ nghệ sản xuất. Phần còn lại, không kém quan trọng, liên hệ tới các nông sản và các sản phẩm của nền kỷ nghệ cao cấp điện toán và một số vấn đề khác nữa.
Hoa Kỳ, một quốc gia có một nền nông nghiệp hiện đại hóa, được cơ khí hóa và hóa học hóa một cách tích cực, đang muốn tìm thị trường cho các nông sản gần như ối đọng của mình. Trái lại các quốc gia Tây Âu và Nhật Bản muốn hạn chế việc nhập cảng các nông sản Hoa Kỳ, viện lý do rằng các nông sản đó có nhiều chất hóa học có thể nguy hại cho sức khỏe con người và môi trường. Thường chúng ta nghe nói “chiến tranh thịt bò” hay “chiến tranh thịt gà” giữa Hoa Kỳ và Tây Âu với lý do kể trên. Trên thực tế, có lẻ nông sản của Hoa Kỳ giá rẻ, nông sản các quốc gia Tây Âu không cạnh tranh lại nên hạn chế việc nhập cảng các nông sản của Hoa Kỳ.
Một vấn đề khác cũng sẽ được thảo luận tại Seattle là vấn đề trợ cấp và hạ giá các sản phẩm xuất cảng. Thường Hoa Kỳ chống lại việc các quốc gia Tây Âu, nhất là Pháp, trợ cấp các nông sản của mình. Trong khi đó thì Nhật Bản thi hành chính sách hạ giá các sản phẩm kỹ nghệ của họ, ví dụ như việc hạ giá thép xuất cảng làm cho nền kỹ nghệ sản xuất thép ở Hoa Kỳ phải điêu đứng, vì thép của Nhật Bản bán ra rất rẻ, thép Hoa Kỳ không làm sao cạnh tranh lại.
Một vấn đề khác cũng sẽ được đưa ra trước hội nghị là Hoa Kỳ muốn tìm thêm thị trường cho các dịch vụ của mình, hiện đã lên tới con số khổng lồ là 246 tỷ Mỹ kim thương vụ hàng năm. Ngân hàng, các hãng bảo hiểm, và môi giới trong các thị trường chứng khoán là những dịch vụ hái ra tiền của Hoa Kỳ, nếu không cần kể tới thị trường máy điện toán và các sản phẩm liên hệ.
Sau rốt, vấn đề bảo vệ tác quyền cũng sẽ được đưa ra để thảo luận. Sự tranh chấp giữa thế giới Tây phương và các quốc gia đang phát triển về vấn đề này cũng khá gay cấn, bởi lẽ Tây phương muốn bảo vệ tác quyền trong khi các quốc gia chậm tiến hay đang phát triển muốn lợi dụng những tiện nghi sẵn có để giúp họ mở mang đất nước họ trên phương diện văn hóa cũng như kỹ thuật.
Không ai ngạc nhiên khi thấy, trong trường hợp hiện nay, Hoa Kỳ tích cực chủ trương một nền thương mại tự do trên thế giới. Với một nền kỹ nghệ và nông nghiệp tiên tiến gần như vô địch, việc buôn bán tự do lẽ dĩ nhiên đem lại cho Hoa Kỳ những mối lợi lớn, vì không ai có thể cạnh tranh lại. Nhưng các quốc gia Tây Âu cũng như Nhật Bản, vì quyền lợi của quốc gia mình cũng phải lo bảo vệ nền kỹ nghệ và nông nghiệp của đất nước trước sự “xâm lăng” của các sản phẩm ngoại quốc khi các hàng rào thuế quan bị bãi bỏ.
Việc tự do cạnh tranh, tự do buôn bán có những ảnh hưởng tốt cho nền thương mại quốc tế, nhưng với điều kiện là nó không làm cho các quốc gia chậm tiến hay đang phát triển của thế giới thứ ba thiệt thòi vì trình độ kỹ thuật chậm tiến của họ. Chính đó có lẽ là vấn đề gây cấn nhất tại hội nghị Seattle khi việc Trung quốc gia nhập tổ chức Thương Mại Quốc Tế được đặt ra: Chính quyền Bắc Kinh sẽ không bao giờ chịu bị lép vế trước các áp lực của Tây phương để chấp nhận một sự gia nhập tổ chức WTO trong đó quyền lợi của Trung Quốc bị hy sinh nhiều hơn là được hưởng các tiện nghi của sự gia nhập vào tổ chức quốc tế này.
Gửi ý kiến của bạn
