Hơn 800 vị lãnh đạo tinh thần và 1.000 quan sát viên thuộc đủ mọi tôn giáo từ gần 100 nước trên thế giới đã hội họp tại trụ sở LHQ để kêu gọi hòa bình và giải quyết xung đột bằng đối thoại. Cuộc họp này diễn ra trước ngày các nhà lãnh đạo chính trị mở cuộc họp “Thượng đỉnh Thiên niên kỷ Thế giới Hòa bình” tại LHQ tháng 9 năm 2000, là một diễn biến rất có ý nghĩa.
Thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mới, nhưng cũng đứng trước những thử thách cam go có thể hăm dọa tương lai nhân loại. Những cuộc xung đột cục bộ và địa phương ngày một phức tạp, khi thù hận sắc tộc pha trộn với tranh chấp tôn giáo, nó càng khốc liệt. Ngay trong một tôn giáo cũng có những sự chia rẽ, tranh chấp, kể cả xung dột dữ dội vì đức tin. Đây là một điều không đáng ngạc nhiên, có những người cùng một đức tin nhưng lại bất đồng về phương thức phụng thờ đức tin đó. Bởi vậy một tôn giáo có thể chia ra nhiều ngành như người ta đã thấy trong quá trình lịch sử. Tôi không nghĩ có tôn giáo nào xấu, ngoại trừ những loại đạo giáo dựa vào mê tín di đoan để mê hoặc quần chúng, thường được gọi là bàng môn tả đạo ở Á đông. Tất cả những tôn giáo chân chính đều tốt, những vị khai sáng đạo đều là những bậc siêu phàm, vấn đề chỉ ở những người thừa hành đạo và những người tin đạo.
Thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mới, nhưng cũng đứng trước những thử thách cam go có thể hăm dọa tương lai nhân loại. Những cuộc xung đột cục bộ và địa phương ngày một phức tạp, khi thù hận sắc tộc pha trộn với tranh chấp tôn giáo, nó càng khốc liệt. Ngay trong một tôn giáo cũng có những sự chia rẽ, tranh chấp, kể cả xung dột dữ dội vì đức tin. Đây là một điều không đáng ngạc nhiên, có những người cùng một đức tin nhưng lại bất đồng về phương thức phụng thờ đức tin đó. Bởi vậy một tôn giáo có thể chia ra nhiều ngành như người ta đã thấy trong quá trình lịch sử. Tôi không nghĩ có tôn giáo nào xấu, ngoại trừ những loại đạo giáo dựa vào mê tín di đoan để mê hoặc quần chúng, thường được gọi là bàng môn tả đạo ở Á đông. Tất cả những tôn giáo chân chính đều tốt, những vị khai sáng đạo đều là những bậc siêu phàm, vấn đề chỉ ở những người thừa hành đạo và những người tin đạo.
Chính ở điểm này tôi nghĩ cuộc họp của các vị lãnh đạo tôn giáo trên thế giới rất có ích để cùng lên tiếng, nhắc nhở và kêu gọi tín đồ về sứ mạng thiêng liêng của mọi tín ngưỡng trước những vấn đề của nhân loại ngày nay. Sau bốn ngày cầu nguyện, suy tư và thảo luận các vị đã ký và công bố một bản tuyên ngôn ngắn nhưng rất xúc tích, mở đầu bằng câu như sau: “Chúng tôi, những người lãnh đạo tôn giáo và tinh thần, cam kết cùng nhau làm việc để tạo những điều kiện nội tại và ngoại vi cổ võ hòa bình, quản lý và giải quyết những xung đột bằng phương thức bất bạo động. Nhân loại đứng trước một giai đoạn khủng hoảng trong lịch sử, cần phải có một sự lãnh đạo mạnh về đạo lý và tinh thần để góp phần xác định một hướng mới cho xã hội”.
Bản tuyên bố lên án mọi hành động bạo lực “nhân danh tôn giáo” và nguyện giải quyết bất bạo động những xung đột xuất phát từ dị đồng tôn giáo và sắc tộc. Đồng thời bản tuyên bố cũng nói rõ các nhà lãnh đạo tôn giáo và tinh thần thống thiết kêu gọi mọi nhóm tôn giáo, sắc tộc và dân tộc hãy tôn trọng quyền tự do tôn giáo. Thật ra những lời kêu gọi đó cũng không có gì mới, nhưng một điểm đặc biệt là các nhà lãnh đạo tôn giáo đã xác nhận quyền bình đẳng giữa nam giới và nữ giới. Đây là một vấn đề trong lãnh vực tôn giáo thường vẫn có sự va chạm giữa thế giới bên ngoài với một số nước Hồi giáo cực đoan không chấp nhận cho phụ nữ được ngang hàng với đàn ông. Nhưng trong cuộc họp lần này, nhiều nhà lãnh đạo Hồi giáo đã ký vào tuyên ngôn, chứng tỏ xu thế tiến bộ theo kịp thời đại của Hồi giáo nói riêng và các tôn giáo nói chung.
Dù vậy cũng có những câu hỏi được đặt ra. Các nhà lãnh đạo xưa nay vẫn chỉ có cầu nguyện và kêu gọi, liệu rồi đây có làm được gì không" Ngay trước mắt, một việc cần phải làm ngay là lập một ủy ban để tiến đến hình thành một hội đồng tham vấn sát bên Văn phòng Tổng thư ký LHQ, các nhà lãnh đạo đã không làm được trong mấy ngày họp, nhưng vẫn đặt ra kỳ hạn 3 tháng phải thành lập hội đồng tham vấn rất thiết yếu cho việc giải quyết những xung đột tôn giáo và sắc tộc trên thế giới. Tôi nghĩ vạch ra một đường hướng mới là việc tốt nhưng dù với thiện chí của tôn giáo, việc thi hành vẫn gập nhiều trở ngại. Bởi vì người ta đã đem chính trị vào tôn giáo.
Cuộc họp các lãnh đạo tôn giáo thế giới đã được tổ chức bởi một liên minh các nhóm tôn giáo không liên hệ gì đến các quyền lực cai trị hay xu hướng chính trị. Nhưng Trung Quốc đã làm áp lực cản trở Đạt Lai Lạt Ma của Phật giáo Tây Tạng, một nguời đã được giải thưởng Nobel vì tranh đấu cho hòa bình, đến họp và đọc diễn văn trong trụ sở LHQ. Ở Việt Nam, Thượng Tọa Thích Thái Hòa, một trong những vị lãnh đạo Phật giáo ở Thừa Thiên-Huế cũng bị Hà Nội cấm cản không cho đi, mặc dù Thượng Tọa đã nhận được văn thư chính thức mời của ban tổ chức liên-tôn thế giới. Trung Quốc và Việt Nam là hai nước duy nhất đã chọn những người trong tổ chức quốc doanh của họ đi dự hội nghị. Hai chế độ cộng sản này mồm nói tôn trọng tự do tôn giáo, nhưng với những việc làm đó họ đã chà đạp lên tự do tôn giáo trước mắt quốc tế. Tổ chức những tôn giáo quốc doanh là một hình thức trắng trợn nhất để chia rẽ tôn giáo, do đó phá hoại tín ngưỡng.
Khi bắt các nhà tu phải vào phục tùng trong khuôn phép chính trị của quốc doanh, các chế độ cai trị của cộng sản không thể chối cãi đã đem chính trị vào tôn giáo. Chính vì vậy họ đã gập phải những phản ứng chống đối của tín đồ các tôn giáo. Khi đưa các phái đoàn tôn giáo quốc doanh đi dự một hội nghị thế giới ngoài chính trị, tổ chức bởi một liên minh các tôn giáo không làm chính trị và cũng không liên quan đến quyền lực cai trị của nước nào, hiển nhiên các chế độ cộng sản đã muốn phá hoại cuộc họp của tôn giáo vì hòa bình với tiếng nói bất bạo động. Họ đã sợ tiếng nói của những tôn giáo chân chính.
Thế nhưng họ thất bại. Chỉ riêng việc quy tụ được các nhà lãnh đạo tôn giáo ở New York, với đông đảo các phái đoàn thuộc đủ mầu sắc văn hóa và tín ngưỡng của các dân tộc trên thế giới, cũng đủ nói lên sự nở rộ của lương tri nhân loại vào lúc bình minh của một thế kỷ và thiên niên kỷ mới. Những chế độ độc tài toàn trị thấy sợ cũng là phải.
Gửi ý kiến của bạn
