(Viết để tưởng nhớ Đức Ông Phêrô Nguyễn Thanh Long,
-sinh ngày 15/11/1937 tại giáo xứ Báo Đáp, Bùi Chu,
-mới qua đời tại Maryland, Hoa Kỳ lúc 7:54 AM ngày 21/4/2008, hưởng thọ 71 tuổi)
Tháng 8, 2004, chúng tôi có mặt tại giáo xứ "Mẹ Việt Nam" do Linh Mục Phêrô Nguyễn Thanh Long phụ trách. (Lúc đó ngài chưa được Tòa Thánh Vatican ban tặng tước vị Đức Ông)...Chúng tôi đã ở lại trong nhà xứ trọn 3 ngày, sống bên cạnh Cha Long, với mục đích thực hiện một thiên phóng sự về sinh hoạt của Cộng Đoàn mang tên "Mẹ Việt Nam" với sự phát triển đặc biệt đã được dư luận khắp nơi, nhất là giới truyền thông tại Hoa Kỳ xem như là "một phép lạ của người Việt tỵ nạn".
Ngày Chúa Nhật, 15 tháng 8 năm 2004, giáo xứ Mẹ Việt Nam tại Maryland thuộc Tổng Giáo Phận Hoa Thịnh Đốn, đã tổ chức Mừng Lễ Bổn Mạng (cùng ngày với Lễ Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời đựơc tổ chức tại La Vang, Việt Nam). Đặc biệt tại Maryland trong ngày nầy, có sự hiện diện của Đức Tổng Giám Mục Têphanô Nguyễn Như Thể (TGP Huế, từ Việt Nam qua) và Đức Giám Mục Dominic Mai Thanh Lương, (Phụ Tá GP Orange, từ California đến), đồng tế trong Thánh Lễ "đại triều"...
Theo chương trình, lúc 11 giờ 30: Thánh Lễ Tạ Ơn và Mừng Kính Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời. Sau đó, cung nghinh "Nước" và "Đất" được mang từ Việt Nam qua gồm có nước sông Hồng (Hà Nội, miền Bắc), nước sông Hương (Huế, miền Trung) và nước sông Cửu Long (Cần Thơ, miền Nam). Ba chai nước của ba miền...được đổ vào bể cạn của Hòn Non Bộ, nơi có Thánh tượng Đức Mẹ La Vang đúc bằng đồng. Đức TGM Têphanô Nguyễn Như Thể làm phép tượng Đức Mẹ La Vang. Sau Thánh Lễ, có tiệc mừng do giáo xứ tổ chức tại Hội Trường Giáo Xứ. Nhà thờ nầy do LM Phêrô Nguyễn Thanh Long và bà con giáo dân đã bỏ công sức trong hơn 20 năm để xây dựng lên, với kiến trúc mang hình ảnh Việt Nam. Đây là một kiến trúc rất độc đáo, hiện diện tại vùng Hoa Thịnh Đốn, thủ đô của Hoa Kỳ.
Chúng tôi đọc được trong tài liệu của giáo xứ như sau:
"...Ông bà ta từ ngàn xưa đã dạy:" Cây có cội, nước có nguồn". Trong sách Lam Sơn Thực Lục (danh nhân Nguyễn Trãi viết thay vua Lê Thái Tổ), mở đầu: "Vật bản hồ Thiên, nhân sinh do Tổ" (Muôn vật gốc tự Trời, con người gốc từ Tổ). Thừa hưởng tinh thần di sản của Tổ Tiên, ngày Chúa Nhật 15/8/2004, giáo xứ Mẹ Việt Nam thuộc Tổng Giáo Phận Hoa Thịnh Đốn, tổ chức một cách trọng thể ngày "Nứơc Về Nguồn Hồn Thiêng Sông Núi" để nhớ ơn tiền nhân và cũng là dịp mở hội lễ NƯỚC ghi dấu chân ngừơi Việt đến vùng Thủ Đô Hoa Kỳ 29 năm trứơc và dang chuẩn bị cho ngày kỷ niệm 30 năm (1975-2005) ngừơi Việt tự do định cư tại hải ngoại, đã kiến tạo được một Cộng Đồng càng ngày càng trù phú thịnh vượng trên khắp năm châu bốn biển mà báo chí Âu Mỹ thường ca tụng như một "phép lạ Việt Nam".
Dịp nầy, giáo xứ Mẹ Việt Nam tổ chức rứơc kiệu truyền thống vốn nổi tiếng trong vùng từ nhiều năm qua, với thượng đình sơn son thếp vàng và kiệu bát cống của giáo xứ, với dàn quạt, phương du, cờ ngũ hành (ngũ sắc), với chiêng trống. Đức TGM Têphanô Nguyễn Như Thể, Đức Cha Mai Thanh Lương, các Linh Mục Việt Nam (từ khắp nơi về). Một số quan khách Hoa Kỳ tại quận Montgomeery, Tiểu bang Maryland, đại diện Phật Giáo, Cao Đài, Tin Lành và nhân sĩ địa phương cũng có mặt trong lễ hội, một nét đặc thù của văn hoá Việt Nam trên đất Mỹ. Ca sĩ Khánh Ly đã hát trong dịp nầy để tôn vinh Me La Vang, Mẹ Việt Nam. Sau Thánh Lễ đồng tế tại Thánh đừơng, Đức TGMTêphanô Nguyễn Như Thể sẽ ban phép lành cho "bể nước và hòn non bộ" tượng trưng cho một nứơc Việt Nam ở hải ngoại và ở vùng Thủ đô Hoa Kỳ với niềm tự hào nước ta có gần 5000 năm văn hiến.
Theo Cha Long:
"Hòn non bộ là một công trình nghệ thuật cổ truyền của dân tộc. Có cây cối, núi non mà ở đấy là hồn thiêng sông núi trên miền đất hứa. Bể là cảnh biểu tượng thiêng liêng của hồn nước nhắc nhở con cháu, Cha Rồng Mẹ Tiên từ cõi nứoc mà lên. Thăng hoa do gốc từ Trời là tổ tiên của Việt tộc cho nên dân tộc Việt Nam đã lấy nứơc để gọi tên nước. Nước ở bể cảnh non bộ của giáo xứ Mẹ Việt nam lấy từ ba nguồn nước thiêng từ Việt Nam đưa qua, đó là nước sông Hồng, sông Hương và sông Cửu Long, hoà lại thành một nguồn nước Việt nhất quán trong truyền thống một bọc mẹ trăm con. Trên núi có kiến là con vật biết sống đoàn kết, có tổ chức thành xã hội và có tình đống loại, tình bè bạn đối xứ với nhau. Kiến gặp nhau thì cụng đầu vào nhau như để chào nhau...
"Mục đích xây bể cảnh và dựng hòn núi non bộ là để nhắc nhở giáo dân và con cháu truyền thống có núi, có non, có suối, có sông và đó là HỒN THIÊNG SÔNG NÚI phảng phất mà lại thường hằng ngày ở vùng Thủ đô Mỹ quốc..."
Nhờ công lao xây dựng giáo xứ và ngôi Thánh đường mang màu sắc văn hoá Việt Nam, tạo được nếp sống đoàn kết giữa ngừơi Công Giáo trong giáo xứ với nhau và giữa ngừơi Công Giáo với Cộng Đồng Ngừơi Việt ...chưa đầy một năm sau ngày khánh thành hòn non bộ và bể nước thiêng "HỒN THIÊNG SÔNG NÚI" như đã tường thuật trên đây, Linh Mục Phêrô Nguyễn Thanh Long đã được Toà Thánh Vatican nâng lên hàng Linh Mục Vị Vọng tại địa phương với tứơc vị "Đức Ông". Đức Ông cũng là Linh Mục, nhưng là một Linh Mục Vị Vọng, nghĩa là được vinh danh nhờ công lao đóng góp của mình cho Giáo Hội...Khi được tin vui nầy, chúng tôi có "mừng" ngài 2 bài thơ như sau:
Chúc Mừng Linh Mục Nguyễn Thanh Long "lên chức" Đức Ông.
(Được tin LM Nguyễn Thanh Long, giáo xứ Mẹ Việt Nam tại Maryland được lên chức Đức Ông, Thánh Lễ Tạ Ơn và Tiệc Mừng vào ngày 17 tháng 6 năm 2005. Nguyễn Lý-Tưởng xin gởi 02 bài thơ Đường luật mừng Đức Ông)
Bài thứ I
Chúc mừng Linh Mục Nguyễn Thanh Long,
Giáo xứ Việt Nam đất của rồng.
Non bộ nước thiêng từ cố quốc,
Linh đài lửa mến kiếp lưu vong.
Một nền trời đất xây đền thánh,
Tám hướng lâu đài với núi sông.
Kinh kệ sớm hôm tròn bổn phận,
Bây giờ Cha lại được lên Ông. (*)
Chú thích: (*) từ Linh Mục (Cha) được lên Đức Ông
Bài thứ II
Mừng Đức Ông Nguyễn Thanh Long "mất chức..."
Mai mốt Đức Ông xuống Đức Cha,
Thế là mất chức: phúc chan hòa !
Ước chi được thế vui biết mấy,
Mở tiệc vinh quy pháo ngập tòa.
Đàn kiến bò quanh hòn núi giả,
Nai vàng đứng ngắm trận mưa sa.
Hoa đăng khắp lối, cờ tung gió,
Con cái về thăm, rộn tiếng ca!
Westminster, California ngày 27 tháng 5, 2005
Nguyễn Lý-Tưởng "kính chúc"
(Chú thích: Đức Ông là tước danh dự Tòa Thánh Vatican ban cho một Linh Mục vị vọng; Đức Cha là Giám Mục cai quản một Giao phận (diocese) là chức vị lớn hơn Linh Mục).
CHÚA GỌI VỀ
Năm 2006, nhân dịp khánh thành Nguyện Đường Đức Mẹ La Vang (ở trong Vương Cung Thánh Đường Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội tại Thủ đô Hoa Thịnh Đốn) vào tháng 10/2006, chúng tôi lại có dịp đến thăm Đức Ông Phêrô Nguyễn Thanh Long tại Maryland...Lúc nầy, các công trình kiến thiết giáo xứ xem như đã hoàn tất. Đức Ông rất vui mừng được đón Đức TGM Huế đến thăm lần thứ hai, tha hồ hàn huyên tâm sự ...Chúng tôi không thể nào quên được hình ảnh Đức Ông ngồi trước thềm nhà với "điếu thuốc lào" trong những buổi chiều của Tháng Mười, trời bắt đầu vào mùa Đông, thời tiết mưa lạnh của vùng Thủ đô nước Mỹ... Thế rồi, vào một ngày đẹp trời nào đó, ngài đã đến Westminster (California) và ngài cũng đã không quên điện thoại cho chúng tôi đi đón, hôm sau lại đi ăn phở Nguyễn Huệ (ở đường Bolsa)...Chúng tôi đã đưa ngài đi thăm một ngừơi anh (bị strock) ở cạnh nhà thờ Saint Polycarp (đường Chapman)...để khoe chiếc áo và đai nịt mới (nhận khi lên chức Đức Ông)...Ngài rất vui. Không ngờ, vào mùa Đông năm ngoái, ngài trở bệnh nặng, phải vào bệnh viện giải phẫu tim...Và tối 23/4/2008 vừa rồi, chúng tôi được tin thông báo trên Little Saigon Radio "Đức Ông Phêrô Nguyễn Thanh Long...đã qua đời...".
Ở xa, không về tham dự lễ an táng của Đức Ông được, chúng tôi có viết mấy lời "Tiễn Biệt Đức Ông" như sau:
Tiễn Biệt Đức Ông Phêrô Nguyễn Thanh Long
-sinh 15/11/1937 tại giáo xứ Báo Đáp (Bùi Chu)
-mất ngày 21/4/2008 lúc 7:54 sáng, tại Maryland, USA
Đức Ông Long! Đức Ông Long!
Hạc vàng ngài đã thiên không xa rồi!
Nhớ từ thuở cùng tôi gặp gỡ,
Tay nắm tay hớn hở mừng vui:
Trước sau cũng một kiếp người,
Ra đi để lại cho đời tiếng thơm...
Làng Báo Đáp: miếng cơm, manh áo,
Kiếp dân nghèo: chạy gạo từng ngày.
Mẹ cha lam lũ chân tay,
Nuôi con ăn học, có ngày thành danh.
Vào Nhà Chúa: tu thân, tu đức,
Bao nhiêu năm...lên chức Đức Ông...
Một tay xây dựng cộng đồng,
Lập ra giáo xư, hết lòng vì dân...
"Mẹ Việt Nam - Maryland"
Thủ đô nước Mỹ, dự phần vinh quang...
Từ tay trắng: mở mang đại cuộc,
Ngôi thánh đường: đơn độc tháp cao.
Giáo dân tấp nập ra vào,
Du khách tìm đến...lời chào thiết thân...
Hòn non bộ "nhớ ân tiên tổ",
Nước sông Hồng "máu đỏ da vàng".
Cửu Long bên cạnh Hương Giang,
"Địa linh nhân kiệt" rõ ràng là đây!
Văn hoá Việt, một ngày dựng lại,
Tiếng chuông chiều, còn mãi ngân vang.
Trước sân: rợp bóng cờ vàng,
Những ngày lễ hội: vẻ vang giống nòi!
Lúc thảnh thơi, ra ngồi tựa cửa,
Điếu thuốc lào "khói tỏa mùa Đông"...
Còn đâu hình bóng Đức Ông!
Những khi bè bạn...bên dòng suối tiên ...
Nhớ Đức Ông: tu hiền, tu thánh!
Nhớ Đức Ông: đức hạnh song toàn!
Hôm nay về cõi thiên đàng,
Xin thương con cái: Cộng Đoàn Việt Nam.
Nguyễn Lý-Tưởng "Thành Kính Phân Ưu"
California, 24/4/2008
(Bài nầy đã được đọc trước quan tài Đức Ông tại thánh đường Mẹ Việt Nam,
Maryland, Hoa Kỳ...đêm 24/4/2008)
Phu lục: Để biết qua về Đức Ông Phêrô Nguyễn Thanh Long và Giáo xứ Mẹ Việt Nam ở vùng Hoa Thịnh Đốn, xin mời qúy vị đọc bài sau đây của Lê Thiệp trong tác phẩm "Chân Ướt Chân Ráo" do Quê Hương xuất bản, 2003, từ trang 214...
Giấc mơ Việt Nam
Ông Cha Xứ viền điếu thuốc đặt vào nõ chíêc điếu cổ, ngón tay cái hơi miết nhấn những sợi thuốc nâu sậm xúông và châm lửa. Ông rít một hơi dòn tan, dụi bỏ que diêm, rồi thở ra rất chậm rãi. Khói thúôc lào đậm xanh, như quánh lại không tan nổi trong cái không khí oi bức của một buổi chiều mùa hạ.
Ông ngồi đó dưới gốc cây mơ màng nhìn xuyên qua làn khói. Những thanh sắt làm khung trơ trọi, những mảnh tường chưa dựng kín, những chiếc mái cong vút vẫn còn phải có cái chống, cái kê nhưng ông biết chắc cái giấc mơ mà ông gọi là Giấc Mơ Việt Nam của ông nay đã thành.
Hẳn là còn những khó khăn trước mặt về đủ mọi phương diện, nhưng Linh Mục Phêrô Nguyễn Thanh Long, Chánh Xứ Giáo Xứ Mẹ Việt Nam biết chắc Ngôi Thánh Đường, cái giấc mơ Việt nam của ông, sẽ mở cửa đón chào mọi người nhân lễ Thánh Hiến vào ngày 4 tháng 11 năm 2000.
Ngày đó, như nhiều ngày tháng khác trong quá khứ, là một ấu mốc lớn trong cuộc đời làm Linh Mục của ông.
Linh Mục Nguyễn Thanh Long, 61 tuổi, quê ở Báo Đáp, Nam Định, nhưng làng của ông lại thuộc địa phận Bùi Chu. Ông đi tu từ nhỏ, lúc 11 tuổi được gia đình gửi vào nhà dòng ở Bùi Chu. Ông thụ phong Linh Mục năm 26 tuổi tại Sài Gòn và chỉ hai năm sau, ông được cử làm Chánh Xứ. Đây có thể là niềm hãnh diện của ông vì bình thường một Linh Mục muốn được cử đi coi xứ phải ít nhất 5 năm sau khi thụ phong. Trường hợp của ông là một ngoại lệ. Ông kể:
-Cái đó khiến tôi trở nên kiêu ngạo. Còn trẻ, nhưng tôi được Đức Cha tin, giao phó mọi công việc. Tôi có nhà riêng, có tài xế. Tôi là Cha Chánh Xứ, là hiệu trưởng, làm giám đốc nhà băng (bank), là giám đốc truyền bá Phúc Âm, là tổng tuyên úy của 300 bà mẹ Công Giáo...Tôi tưởng làm gì cũng xong.
Cái ông Linh Mục trẻ tuổi đó xông xáo, lăn lưng vào mọi hoạt động mà ông nghĩ rằng hợp lý. Ông bàn với Đại Tá Nguyễn Bé về những bất lực trong nỗ lực chống Cộng của Việt nam Cộng Hoà, về nạn tham nhũng ngày một trở thành quốc nạn, về những thiếu sót trong công việc huấn luyện sĩ quan và ông đã đưa ra những giải pháp dao to búa lớn để chấn chỉnh.
Ông bất chấp tiếng xì xào chung quanh, bắt tay làm việc chặt chẽ với các tu sĩ Phật Giáo đến nỗi một số con chiên gọi ông là Thích Thanh Long.
Khi nhận xứ Tân Châu, Vũng Tàu, ông mua được một thửa đất để dựng nhà thờ nhưng chung quanh có nhiều ổ mãi dâm.
Ông vẫn tiến hành chương trình và dần dần những ổ mãi dâm đã phải dọn đi nơi khác, nhường chỗ cho con chiên của Chúa.
Ông thành công và càng thành công, càng được các Cha Bề Trên tin cậy. Ông càng tự tin, tự tin đến độ sau này ông dùng chữ kiêu ngạo để chỉ mình vào thời gian đó. Suốt 10 năm sau khi thụ phong Linh Mục, ông chỉ đi tới, gạt bỏ mọi chông gai, luôn luôn nhìn về phía trước và luôn luôn nghĩ không gì có thể cản trở nỗi tiến trình phục vụ Chúa, phục vụ Giáo Hội của ông.
Cho đến khi như tất cả những người dân Việt Nam sau 1975, ông bị lột trần, bị ném vào một hoàn cảnh khác, một môi trường khác. Ông chơ vơ, lủi thủi, bất lực và lòng kiêu ngạo của ông bị xúc phạm nặng. Ông nói về khởi đầu của một quãng thời gian đen tối nhất trong cuộc đời phục vụ Chúa của ông:
-Tôi nổi giận. Ngay từ lúc cầm chiếc cà mèn đi lãnh cơm ở đảo Guam, tôi thấy trời đất như sụp đổ. Tôi nhìn các chức sắc của miền Nam và cả các cha bạn như những bức tranh tồng ngồng không khung, quăng lăn lóc ở một xó.
Ông không than, không khóc nhưng máu lúc nào cũng như sôi lên.
Năm 1975, ông đến Harrisburg, Pensylvania tạm trú trong địa phận nầy. Khi một Linh Mục vô cớ rời khỏi xứ không có phép của Giáo Hội là tội lớn. Nhưng vì hoàn cảnh đặc biệt của miền Nam, Đức Giáo Hoàng đã ban phép xá tội và yêu cầu các Giáo Phận khắp nơi trên thế giới giang tay đ1on tiếp và giúp đỡ các Linh Mục Việt Nam.
Linh Mục Nguyễn Thanh Long được Giáo Phận Harrisburg đón, nhưng ông thấy mình chỉ là một con chiên ghẻ lở, bị hất hủi.
Ông nói:
-Có thể vì cái nỗi đau mất nước quá lớn, có thể vì hoàn cảnh sống khác biệt, có thể vì bất đồng ngôn ngữ, có thể vì cô đơn và lớn hơn cả, có thể vì lòng kiêu ngạo của chính tôi.
Ông xin chuyển về Hoa Thịnh Đốn.
Cái màu đen chung quanh ông càng ngày càng che kín, dìm ông vào những đau khổ mà sau nầy nhìn lại, ông nói:
-Chỉ có Chúa mới giúp tôi vượt qua.
Ông định xuất, phủ nhận tất cả. Ông định lấy vợ, đẻ con, sống như một người dân lưu vong vật vờ.
Ông sống trong một căn phòng nhỏ của Giáo Phận nhưng suốt ngày ở ngoài đường, tìm gặp người này ngừơi kia, cho đến tối mịt mới về. Cung cách sống và thái độ sống khiến ông được những người đồng đạo gọi là Long Điên. Một người thân với ông, ông Đỗ Đình Duyệt kể lại:
-Cha Long đi với tôi súôt ngày. Cha vẫn ôm theo cái điếu cày. Đến tối, khi tôi thả cha xuống, ông cứ lần khân như sợ hãi. Và khi ông xúông, ông đứng bên lề đường như không muốn về nơi tạm cư. Ông cứ đứng đó nhìn chúng tôi cccho đến khi đi mất hút.
Linh Mục Nguyễn Thanh Long với lòng kiêu ngạao cao độ, như dây đàn căng quá chỉ chờ một cái búng tay nhỏ là đứt tung.
Một buổi tối, ông về lại nơi tạm trú và mở nướ tắm. Chưa kịp tắm thì có tiếng gõ cửa. Một vị Linh Mục người Mỹ ở ngay dưới phòng ông mặt hầm hầm. Cha Long kể:
-Chắc vì cái cư xá quá cũ, ống nước bị hư sao đó nên nước ở phòng tôi rỉ xuống dưới. Ông Linh Mục người Mỹ nói với tôi và tôi chỉ nghe đuợc chữ mad. Tôi giở tự điền thì thấy Mad là điên rồ. Bây giờ ngồi nghĩ lại không rõ ông cha bạn người Mỹ nói "You are mad" hay "I am mad at you" nhưng lúc đó thì tôi nổi điên thật sự. Nó bảo mình điên. Tôi nhất định xuất.
Gửi ý kiến của bạn
