Một tác phẩm về vụ án "Lệ Chi Viên" bị đình chỉ xuất bản
Trọng Thành/RFI
Cuối năm 2013, một tác phẩm mới hoàn thành của nhà văn Hoàng Minh Tường, mang tên « Nguyên Khí », bị cơ quan quản lý xuất bản Việt Nam ra lệnh đình chỉ xuất bản. Nhà văn Hoàng Minh Tường nổi tiếng với tiểu thuyết « Thời của thánh thần » bị thu hồi năm 2008, ngay sau khi sách được phát hành. Nếu như « Thời của thánh thần » nói về giai đoạn lịch sử đầy biến động của xã hội Việt Nam đương đại với hai cuộc chiến tàn khốc, thì « Nguyên Khí » phục dựng một trong những giai đoạn bi thảm nhất của lịch sử cận đại Việt Nam, với vụ án Lệ Chi Viên.
Tác phẩm « Nguyên Khí » gồm 19 chương. Trong khi chờ đợi sách ra mắt, quý độc giả quan tâm có thể tìm đọc chương thứ 16 được tác giả trích ra để giới thiệu trước trên một số trang mạng. Nội dung của « Nguyên Khí » là gì và vì sao tác phẩm bị đình chỉ xuất bản ? Sau đây xin mời quý thính giả theo dõi cuộc phỏng vấn của RFI Việt ngữ với nhà văn Hoàng Minh Tường (Hà Nội).
...
RFI : Xin trở về cái tên của cuốn sách, cuốn tiểu thuyết hay khảo luận này. Vì sao ông lại đặt tên là Nguyên khí ?
Nhà văn Hoàng Minh Tường : Có một câu nói của cụ Thân Nhân Trung (1409-1499), tiến sĩ và đồng thời là Phó súy của Tao đàn thời Lê Thánh Tông. Cụ Thân Nhân Trung có viết một câu, hiện vẫn còn trong Quốc Tử Giám : Hiền tài là nguyên khí quốc gia. Khi cụ viết về vai trò của trí thức, của kẻ sĩ mọi thời, thì có viết câu trên trong phần mở đầu văn bia tiến sĩ năm Nhâm Tuất (1442).
Từ xưa đến nay, trí thức là một tầng lớp, một giai tầng rất nhỏ, nếu dân trí là một hình tháp nhọn, thì giới trí thức tinh hoa ở phần tháp nhọn. Trí thức ở đây không chỉ là những người làm văn chương, giáo viên, giáo chức, mà trí thức là tinh hoa, tinh túy của nhân loại. Tinh túy ấy có cả ở nông thôn, hang cùng ngõ hẻm. Nếu một quốc gia biết sử dụng tất cả những nguyên khí đó, những tài năng hoặc lộ diện, hoặc không lộ diện, thì sẽ giúp ích được rất nhiều cho việc xây dựng đất nước…. giống như thời Trần, với Hội nghị Diên hồng… Thời nào nguyên khí cũng rất quan trọng, huống chi ở Việt Nam hiện nay, sau khi đã thống nhất đất nước… nguyên khí phải được tích tụ, trí thức phải được trọng dụng.
Tôi muốn dùng hình ảnh đấy để nói về thời cụ Nguyễn Trãi. Khi cái phần nguyên khí, cái tinh hoa nhất bị chính quyền Nguyễn Thị Anh tiêu diệt, thì cả một thời kỳ sau đó, đất nước bị kiệt quệ hơn nhiều…. Đại Việt sử ký toàn thư nói thời kỳ này trộm cắp như rươi… trí thức bị khinh bỉ…
Dùng chữ Nguyên khí để đặt tên cuốn sách, tôi muốn nói đến vai trò của trí thức, vai trò của tài năng, vai trò của hiền tài trong cuộc kiến quốc ở mọi thời đại.
...
RFI : Thưa ông, cuốn tiểu thuyết của ông hiện chưa được xuất bản. Nhưng chương 16 ông đã công bố và sau khi được xem, ắt hẳn người xem sẽ bị ấn tượng bởi nhân vật Ngô Sĩ Liên. Nếu đọc những chi tiết được mô tả trong chương này, thì có thể nói rằng Ngô Sĩ Liên như ông mô tả, có thể nói là người đã bán linh hồn cho người cầm quyền, có đúng không ?
Nhà văn Hoàng Minh Tường : Đúng. Trong chương đó, cũng có một phần thôi, vì Ngô Sĩ Liên là một nhân vật được xuất hiện trong cả tác phẩm. (…)
Đại Việt sử ký toàn thư là của một tập thể tác giả, trong đó Ngô Sĩ Liên có vai trò chính. Nhưng cuốn Tam triều bản kỷ bị mất (về Lê Lợi/Lê Thái Tổ, Lê Thái Tông và Lê Nhân Tông), tôi đồ rằng tác giả chính là Ngô Sĩ Liên. Nếu còn cuốn này, thì chúng ta có thể đối chiếu các đoạn viết về vụ án Lệ Chi Viên. Lúc vua Lê Thái Tông đi tuần miền đông, thì có Ngô Sĩ Liên đi theo, sử đã viết. Vua Lê Thái Tông đưa tất cả đội ngũ trí thức – tức là những người vừa thi đỗ cách đó ba tháng – đi theo. Tôi dựng lại như vậy. Trong đó vai trò của Ngô Sĩ Liên rất lớn. Phần đầu tôi viết là, qua chuyến đi Ngô Sĩ Liên thấy có ba nhân vật vĩ đại : Vua Lê, Nguyễn Trãi và Nguyễn Thị Lộ. Ngô Sĩ Liên đã bị cảm hóa hoàn toàn bởi ba nhân vật đó. Vì thế mới có việc, các tiến sĩ mới bày ra việc tụ họp tại nhà Ngô Sĩ Liên để bàn cách cứu Nguyễn Trãi và Nguyễn Thị Lộ. Ban đầu là các ông ấy rất tốt. Tất cả các trí thức đều rất tốt. Thế nhưng mà trong một không khí như thế…
Đấy là chương mà tôi tập trung vào để tôi khắc họa một sự cố, đồng thời khắc họa một bước ngoặt trong cuộc đời của Ngô Sĩ Liên, trong không khí từ ngày mùng 4 tháng 8 cho đến ngày 16 tháng 8. Chỉ trong 12 ngày. Đó là một không khí khủng khiếp của kinh thành Thăng Long. Vì (Hoàng hậu) Nguyễn Thị Anh (vợ vua Lê Thái Tông, mẹ Lê Nhân Tông) lúc ấy bằng mọi giá phải tiêu diệt Nguyễn Trãi, Nguyễn Thị Lộ. Không giết hai người này, thì mẹ con Nguyễn Thị Anh không thể tồn tại. Đó là thời kỳ độc tài khủng khiếp. Nó không kém gì cái vụ Kim Jong-un cho chó ăn thịt ông chú vừa rồi chúng ta biết, tôi nghĩ như thế.
Trong cái bối cảnh như thế, tất cả kẻ sĩ, chứ không phải chỉ Ngô Sĩ Liên, đều rúm ró lại, khi Nguyễn Thị Anh phát hiện ra các trí thức tụ tập tại nhà Ngô Sĩ Liên [để tìm cách cứu Nguyễn Trãi]. Và Nguyễn Thị Anh cho quân đến, dọa thôi, thế là tất cả đám trí thức đang ăn uống lập tức rúm ró lại. Đó là cú đòn đánh vào Ngô Sĩ Liên.
Nguyễn Thị Anh có cái cao thủ hơn là không làm gì Ngô Sĩ Liên cả, mà mời Ngô Sĩ Liên đến, để cho biết rằng bà đã biết việc đó rồi, và chứng tỏ niềm tin vào Ngô Sĩ Liên, hơn cả các trạng nguyên, bảng nhãn khác… Nguyễn Thị Anh muốn dùng Ngô Sĩ Liên để trị tất cả các kẻ sĩ khác, bằng cách hứa hẹn sẽ cho ông làm chức rất lớn : Liệt triều đại phu, tức là nhà viết sử của thời đại này. Và chính vì cái đó, giữa cái sống và cái chết, giữa quyền lực và mất tất cả, hoặc bị tù tội, thì lúc đó con người Ngô Sĩ Liên, con người trí thức nói chung bộc lộ ra. Trí thức không làm cách mạng được, mà trí thức chỉ có thể theo cách mạng, và đi phụ họa cho cách mạng thôi. Cái người làm chính trị khác lắm, còn bản tính người trí thức rất nhạy cảm. Họ sẵn sàng chết vì nghĩa khí, nhưng mà cũng sẵn sàng đầu hàng tất cả...
Xem tiếp: http://www.viet.rfi.fr/viet-nam/20140104-mot-tac-pham-ve-vu-an-le-chi-vien-bi-dinh-chi-xuat-ban
Trọng Thành/RFI
Cuối năm 2013, một tác phẩm mới hoàn thành của nhà văn Hoàng Minh Tường, mang tên « Nguyên Khí », bị cơ quan quản lý xuất bản Việt Nam ra lệnh đình chỉ xuất bản. Nhà văn Hoàng Minh Tường nổi tiếng với tiểu thuyết « Thời của thánh thần » bị thu hồi năm 2008, ngay sau khi sách được phát hành. Nếu như « Thời của thánh thần » nói về giai đoạn lịch sử đầy biến động của xã hội Việt Nam đương đại với hai cuộc chiến tàn khốc, thì « Nguyên Khí » phục dựng một trong những giai đoạn bi thảm nhất của lịch sử cận đại Việt Nam, với vụ án Lệ Chi Viên.
Tác phẩm « Nguyên Khí » gồm 19 chương. Trong khi chờ đợi sách ra mắt, quý độc giả quan tâm có thể tìm đọc chương thứ 16 được tác giả trích ra để giới thiệu trước trên một số trang mạng. Nội dung của « Nguyên Khí » là gì và vì sao tác phẩm bị đình chỉ xuất bản ? Sau đây xin mời quý thính giả theo dõi cuộc phỏng vấn của RFI Việt ngữ với nhà văn Hoàng Minh Tường (Hà Nội).
...
RFI : Xin trở về cái tên của cuốn sách, cuốn tiểu thuyết hay khảo luận này. Vì sao ông lại đặt tên là Nguyên khí ?
Nhà văn Hoàng Minh Tường : Có một câu nói của cụ Thân Nhân Trung (1409-1499), tiến sĩ và đồng thời là Phó súy của Tao đàn thời Lê Thánh Tông. Cụ Thân Nhân Trung có viết một câu, hiện vẫn còn trong Quốc Tử Giám : Hiền tài là nguyên khí quốc gia. Khi cụ viết về vai trò của trí thức, của kẻ sĩ mọi thời, thì có viết câu trên trong phần mở đầu văn bia tiến sĩ năm Nhâm Tuất (1442).
Từ xưa đến nay, trí thức là một tầng lớp, một giai tầng rất nhỏ, nếu dân trí là một hình tháp nhọn, thì giới trí thức tinh hoa ở phần tháp nhọn. Trí thức ở đây không chỉ là những người làm văn chương, giáo viên, giáo chức, mà trí thức là tinh hoa, tinh túy của nhân loại. Tinh túy ấy có cả ở nông thôn, hang cùng ngõ hẻm. Nếu một quốc gia biết sử dụng tất cả những nguyên khí đó, những tài năng hoặc lộ diện, hoặc không lộ diện, thì sẽ giúp ích được rất nhiều cho việc xây dựng đất nước…. giống như thời Trần, với Hội nghị Diên hồng… Thời nào nguyên khí cũng rất quan trọng, huống chi ở Việt Nam hiện nay, sau khi đã thống nhất đất nước… nguyên khí phải được tích tụ, trí thức phải được trọng dụng.
Tôi muốn dùng hình ảnh đấy để nói về thời cụ Nguyễn Trãi. Khi cái phần nguyên khí, cái tinh hoa nhất bị chính quyền Nguyễn Thị Anh tiêu diệt, thì cả một thời kỳ sau đó, đất nước bị kiệt quệ hơn nhiều…. Đại Việt sử ký toàn thư nói thời kỳ này trộm cắp như rươi… trí thức bị khinh bỉ…
Dùng chữ Nguyên khí để đặt tên cuốn sách, tôi muốn nói đến vai trò của trí thức, vai trò của tài năng, vai trò của hiền tài trong cuộc kiến quốc ở mọi thời đại.
...
RFI : Thưa ông, cuốn tiểu thuyết của ông hiện chưa được xuất bản. Nhưng chương 16 ông đã công bố và sau khi được xem, ắt hẳn người xem sẽ bị ấn tượng bởi nhân vật Ngô Sĩ Liên. Nếu đọc những chi tiết được mô tả trong chương này, thì có thể nói rằng Ngô Sĩ Liên như ông mô tả, có thể nói là người đã bán linh hồn cho người cầm quyền, có đúng không ?
Nhà văn Hoàng Minh Tường : Đúng. Trong chương đó, cũng có một phần thôi, vì Ngô Sĩ Liên là một nhân vật được xuất hiện trong cả tác phẩm. (…)
Đại Việt sử ký toàn thư là của một tập thể tác giả, trong đó Ngô Sĩ Liên có vai trò chính. Nhưng cuốn Tam triều bản kỷ bị mất (về Lê Lợi/Lê Thái Tổ, Lê Thái Tông và Lê Nhân Tông), tôi đồ rằng tác giả chính là Ngô Sĩ Liên. Nếu còn cuốn này, thì chúng ta có thể đối chiếu các đoạn viết về vụ án Lệ Chi Viên. Lúc vua Lê Thái Tông đi tuần miền đông, thì có Ngô Sĩ Liên đi theo, sử đã viết. Vua Lê Thái Tông đưa tất cả đội ngũ trí thức – tức là những người vừa thi đỗ cách đó ba tháng – đi theo. Tôi dựng lại như vậy. Trong đó vai trò của Ngô Sĩ Liên rất lớn. Phần đầu tôi viết là, qua chuyến đi Ngô Sĩ Liên thấy có ba nhân vật vĩ đại : Vua Lê, Nguyễn Trãi và Nguyễn Thị Lộ. Ngô Sĩ Liên đã bị cảm hóa hoàn toàn bởi ba nhân vật đó. Vì thế mới có việc, các tiến sĩ mới bày ra việc tụ họp tại nhà Ngô Sĩ Liên để bàn cách cứu Nguyễn Trãi và Nguyễn Thị Lộ. Ban đầu là các ông ấy rất tốt. Tất cả các trí thức đều rất tốt. Thế nhưng mà trong một không khí như thế…
Đấy là chương mà tôi tập trung vào để tôi khắc họa một sự cố, đồng thời khắc họa một bước ngoặt trong cuộc đời của Ngô Sĩ Liên, trong không khí từ ngày mùng 4 tháng 8 cho đến ngày 16 tháng 8. Chỉ trong 12 ngày. Đó là một không khí khủng khiếp của kinh thành Thăng Long. Vì (Hoàng hậu) Nguyễn Thị Anh (vợ vua Lê Thái Tông, mẹ Lê Nhân Tông) lúc ấy bằng mọi giá phải tiêu diệt Nguyễn Trãi, Nguyễn Thị Lộ. Không giết hai người này, thì mẹ con Nguyễn Thị Anh không thể tồn tại. Đó là thời kỳ độc tài khủng khiếp. Nó không kém gì cái vụ Kim Jong-un cho chó ăn thịt ông chú vừa rồi chúng ta biết, tôi nghĩ như thế.
Trong cái bối cảnh như thế, tất cả kẻ sĩ, chứ không phải chỉ Ngô Sĩ Liên, đều rúm ró lại, khi Nguyễn Thị Anh phát hiện ra các trí thức tụ tập tại nhà Ngô Sĩ Liên [để tìm cách cứu Nguyễn Trãi]. Và Nguyễn Thị Anh cho quân đến, dọa thôi, thế là tất cả đám trí thức đang ăn uống lập tức rúm ró lại. Đó là cú đòn đánh vào Ngô Sĩ Liên.
Nguyễn Thị Anh có cái cao thủ hơn là không làm gì Ngô Sĩ Liên cả, mà mời Ngô Sĩ Liên đến, để cho biết rằng bà đã biết việc đó rồi, và chứng tỏ niềm tin vào Ngô Sĩ Liên, hơn cả các trạng nguyên, bảng nhãn khác… Nguyễn Thị Anh muốn dùng Ngô Sĩ Liên để trị tất cả các kẻ sĩ khác, bằng cách hứa hẹn sẽ cho ông làm chức rất lớn : Liệt triều đại phu, tức là nhà viết sử của thời đại này. Và chính vì cái đó, giữa cái sống và cái chết, giữa quyền lực và mất tất cả, hoặc bị tù tội, thì lúc đó con người Ngô Sĩ Liên, con người trí thức nói chung bộc lộ ra. Trí thức không làm cách mạng được, mà trí thức chỉ có thể theo cách mạng, và đi phụ họa cho cách mạng thôi. Cái người làm chính trị khác lắm, còn bản tính người trí thức rất nhạy cảm. Họ sẵn sàng chết vì nghĩa khí, nhưng mà cũng sẵn sàng đầu hàng tất cả...
Xem tiếp: http://www.viet.rfi.fr/viet-nam/20140104-mot-tac-pham-ve-vu-an-le-chi-vien-bi-dinh-chi-xuat-ban
Gửi ý kiến của bạn
