Báo chí Việt Mỹ mới đây đã loan tải nhiều lần tin Ô. Bùi đình Thi bị Sở Di trú và Nhập tịch ( INS ) bắt tại nhà ở Garden Grove, đem tạm giam không cho đóng tiền thế chân tại ngoại để chờ trục xuất về VN. Sở INS công khai cho biết bắt Ô. Thi vì Oâng này đã phạm tội gian dối, che dấu việc dính líu với CS khi làm thủ tục nhập cảnh qua chương trình tỵ nạn HO. Luật về tỵ nạn không chấp nhận những người đã vi phạm nhân quyền. Tin này làm dư luận về vấn đề Ô. Bùi đình Thi sôi nổi trở lại và làm nhiều người Việt trên đất Mỹ có nhiều suy nghĩ; tiền lệ (nếu không muốn nói là án lệ) này có thể sẽ bất lợi cho người Việt trên đất Mỹ.
Một, người tù cải tạo nào mà chẳng ghét những kẻ làm "ăn ten, tay sai" cho CS. Người kiên định lập trường chống Cộng "mút mùa lệ thủy nào" lại ưa người đón "đón gió trở cờ", mong " kiếm chút cháo" và cố ý hay vô tình "đâm sau lưng chiến sĩ". Nên hài lòng việc INS bắt Ô. Thi tay sai cho CS, là lẽ cố nhiên. Nhưng đó chỉ là cái lợi có tính cảm xúc nhứt thời. Nhưng cái hại từ tiền lệ (nếu không muốn nói là án lệ) INS đặt ra từ vụ Oâ. Thi có tánh pháp lý và pháp qui sẽ hại dai dẵng về sau cho nhiều người Việt định cư còn thẻ xanh hay kể cả đã vô quốc tịch Mỹ. Vì CS có thể dàn dựng tài liệu, mua chuộc người để hại người họ không thích và muốn hạ. Rằng người ấy đã từng làm "trật tự viên, lao động" trong tù cải tạo hay có "lén phén cộng tác với CS" sau khi qua Mỹ. Tình báo CSVN có thừa sức và mưu mô để gài cho “phe ta triệt hạ phe mình.”
Và với bầu không khí chống Cộng sôi sụt này, tâm lý quần chúng khó mà để yên cho người CS không thích muốn hại. CS nắm chánh quyền, giấy tờ gì mà CS không làm được - làm giấy thật, tên đề dấu đóng hẳn hoi -- chớ không phải giấy giả đâu nhé. Và người CS muốn hại có thể bị chính cộng đồng người Việt di ứng, phản ứng và không chừng có thể vô phúc đáo tụng đình của INS nữa. Tại sao"
Vì rằng theo phóng sự phân tích của báo OC Register, Los Angeles Times, và bản tin của Ô. Nguyễn đình Thắng trên một nhựt báo ở Cali, Ô. Thi bị bắt giữ là do lịnh của Sở INS. Bị bắt vì đã bị cáo buộc lợi dụng vai trò "trật tự viên", làm tay sai đắc lực cho cán bộ quản giáo CS, có những hành động bạo lực đối với những người tù đồng chung số phận như Oâng, là một đại úy bị đi tù cải tạo tập trung tại trại tù cải tạo Thanh Cẩm. Nhiều người tù cải tạo còn sống tố giác Ô. Thi đã đánh chết Dân biểu Đặïng văn Tiếp vượt trại bị bắt lại và cố ý bỏ đói cho chết một người khác.Viên chức INS phụ trách vùng Los Angeles của Sở tuyên bố, "Chúng tôi sẽ không cho phép biến nước Mỹ thành địa đàng an toàn cho những người phạm tội chống nhân loại." Theo đơn thưa của Ô. Nguyễn đình Thắng, một nhà tranh đấu cho nhân quyền, ở Falls Church, Va, thì Ô. Thi đã "rõ ràng trả thù và lạm dụng những tù nhân khác… Sự có mặt của y tại Mỹ sẽ gây bất mãn, và phẫn uất, và đau khổ cho gia đình các nạn nhân." Và theo Ô. Sandra Cokivier, chủ tịch hội nhân quyền, chi nhánh ở San Francisco, cho biết trường hợp Bùi đình Thi là một vi phạm nghiêm trọng nhân quyền. Hội muốn truy cứu trách nhiệm hình sự đối với y can. Nhưng theo luật Mỹ, không thể truy tố y ra trước Toà Hình được vì luật Mỹ chỉ cho phép truy tố những tội tra tấn, đánh đập, dùng nhục hình ở ngoài nước Mỹ xảy ra sau năm 1994 thôi. Và sau cùng, theo Ô. Thi, thì Oâng không có làm hại tù nhân.
Trường hợp bắt giữ Ô. Thi là trường hợp đầu tiên Mỹ bắt giữ một người Việt, cũng như bắt giữ những người đã cộng tác với chế độ Đức Quốc Xã trước đây. Vấn đề thẩm quyền đối nhân, đối vật, điều tra, xét hỏi, vận dụng luật nào để phân định trong vụ Bùi đình Thi thuộc nhà chức trách. Thương ghét Oâng Thi bây giờ, người Việt ở Mỹ cũng không làm gì được vì nếu có lỗi, pháp luật sẽ trừng trị Oâng ta. Và chỉ có pháp luật mới làm được việc ấy. Tư nhân không thể thay cho luật pháp và nhà chức trách. Nhưng việc bắt giam và có thể trục xuất Oâng Thi có liên quan đến một vài vấn đề người Việt trên đất Mỹ thường gặp trong qui chế và tình trạng người Việt sống trên đất Mỹ, trong tư cách người nhập cư hợp pháp còn thẻ xanh hay đã vô quốc tịch rồi. Khi phỏng vấn định cư hay thi quốc tịch, ai cũng phải trả lời câu hỏi, có dính líu với các đảng độc tài như Nazi và CS không. Ô. Thi đã khai không, cho nên mới được đi Mỹ hoặc vô quốc tịch Mỹ. Bây giờ có đơn thưa Ô. Thi là tay sai của CS, giết hại bạn tù. Sau khi điều tra thấy đủ yếu tố cấu thành tội phạm Ô. Thi đã làm trong dĩ vãng mà che dấu hay khai gian, nên INS mới dám ra lịnh bắt, rút lại quốc tịch hay thẻ xanh và có thể trục xuất về nước gốc.
Còn nếu thêm yếu tố CS vào tương quan hai bên người Việt định cư và INS, công việc sẽ trầm trọng hơn, mà thiệt thòi vẫn thuộc về người Việt. Người Việt đang sống ở Mỹ mà lén phén, làm cán bộ, công nhân viên, kinh tài, gián điệp cho CS Hà nội thì đã phản bội lời thề trung thành với Tổ quốc Mỹ khi ký tên và tuyên thệ nhận chứng chỉ quốc tịch, thành công dân Mỹ. Thí dụ, mức độ giữa làm ăn kinh doanh giữa các doanh gia gốc Việt với Sở Ngoại Thương Tiền Giang hay Hậu Giang (thí dụ thôi) khi tới mức nào thì có thể bị quy chụp là kinh tài cho CSVN" Lằn ranh này khi ra tòa INS thì được thẩm xét ra sao" Thiệt là khó, bởi vì làm ăn thường khi chỉ là giúp cho gia đình còn ở quê nhà chứ mấy ai nghĩ là đi kinh tài cho CSVN. Rồi khi vô ý làm lộ các “bí mật kinh tế, bí mật kỹ thuật cao...” thì có thể bị quy chụp là gián điệp cho CSVN theo tiêu chuẩn nào"
CS Hà nội có bang giao và giao thương với Mỹ rồi, nhưng bang giao, giao thương không có nghĩa là Mỹ để cho CS xen vào chuyện nội bộ của công dân Mỹ và để cho công dân Mỹ làm tay sai cho chế độ độc tài CS, một chế độ Mỹ vẫn còn xem như gần với Đức Quốc Xã. Mẩu đơn thi quốc tịch của INS Mỹ chưa bỏ câu hỏi bó buộc phải trả lời này khi xin vào quốc tịch. Nếu thực sự có làm việc cho CS thì đáng tội, không nói làm chi. Nhưng cái đáng sợ là CS có thể dàn dựng sự cộng tác, tham gia để hại người CS không ưa và muốn triệt. Đa số người tỵ nạn CS ở Mỹ không ở tù CS trong trại tù nhỏ là khám đường thì cũng trong trại tù là xã hội VN do CS cai trị độc tài toàn diện. Ai mà CS không có những chi tiết về lý lịch, trừ một số nhỏ người được Mỹ đón đi hồi tháng 4/ 75. Chánh quyền trong tay, cả một ngân sách quốc gia trong túi, và một binh đoàn tình báo hải ngoại, cái gì mà CS không dám làm, và không làm được. Nhằm nhò gì ba cái đồ lẻ tẻ, giấy tờ, thư tín, hình ảnh làm black mail qua các ráp nối computers, tung tin thất thiệt, truyên truyền thất thiệt tạo công phẩn để người Việt tỵ nạn CS hại người Việt tỵ nạn CS. Và INS thì có rành nhân tình thế thái, văn hoá VN bao nhiêu, đâu có rành phe phái của người Việt mắc nghéo thế nào, cứ chiếu luật từng chữ mà thi hành. Và người CS không ưa muốn hại "có nhiều khả năng" đáo tụng đình INS nhhư Ô. Thi lắm.
Việc bắt giữ không cho đóng tiền thế chân tại ngoại đối với Ô. Thi là một sự việc đã rồi. INS đã tạo được một tiền lệ đối với người Việt tỵ nạn CS. INS đã nắm được cây gươm Damocles kề cổ người Việt tỵ nạn CS lần đầu tiên nhờ dùng phương pháp tương tự xem CS chủ nghĩa như Đức quốc xã. Có lẽ vì vậy mà dư luận truyền thông bằng tiếng Việt trên đất Mỹ tỏ ra rất dè dặt, và ý kiến quân chúng thầm lặng hết sức cảnh giác.